Không chỉ đón nhận vốn đầu tư, Việt Nam sẵn sàng để dẫn dắt

Trong khuôn khổ Diễn Đàn Đầu tư Đổi mới Sáng tạo Việt Nam (VIPCS) 2025, Tổ chức Phát triển Đầu tư Vốn Tư nhân Việt Nam (VPCA), Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia (NIC) và Tập đoàn Tư vấn Boston (BCG) đã công bố Báo cáo Đổi mới sáng tạo và Đầu tư Vốn tư nhân Việt Nam 2025.

Bất chấp nền kinh tế toàn cầu suy giảm và thị trường vốn thắt chặt, Việt Nam vẫn ghi nhận 2,3 tỷ USD vốn đầu tư được giải ngân qua 141 thương vụ trong năm 2024.

Mức độ sôi động của các thương vụ, được hỗ trợ bởi các yếu tố nền tảng vững chắc, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư vẫn được duy trì trong bối cảnh dòng vốn đầu tư mạo hiểm và vốn cổ phần tư nhân toàn cầu suy yếu.

Thời điểm bứt phá: Vì sao là Việt Nam?

Báo cáo chỉ ra một tổ hợp các yếu tố thuận lợi hiếm có của Việt Nam, đó là: Tăng trưởng GDP thực đạt 7,1% trong năm 2024 – cao hơn phần lớn các nền kinh tế châu Á; Quy mô nền kinh tế dự kiến đạt 1.100 tỷ USD vào năm 2035 – gấp 2,5 lần hiện tại; 25 tỷ USD vốn FDI được giải ngân trong năm 2024 – tăng 9% so với cùng kỳ;Tầng lớp trung lưu dự kiến chiếm 46% dân số vào năm 2030; Kinh tế số hiện đóng góp 18,3% GDP, hướng tới 35% vào năm 2030

“Việt Nam đã chuyển mình từ một thị trường tiềm năng thành một quốc gia sẵn sàng bứt phá”- bà Lê Hoàng Uyên Vy, Chủ tịch VPCA kiêm Giám đốc Điều hành Do Ventures nhận định.

Theo bà Vy, đây là thập kỷ định hình tương lai của Việt Nam. Trong bối cảnh bất ổn toàn cầu, Việt Nam nổi lên như một điểm đến cho tăng trưởng bền vững, đổi mới sáng tạo từ gốc và chính sách tiên phong.

“Dòng vốn đã sẵn sàng. Thời điểm là bây giờ!”- Chủ tịch VPCA kiêm Giám đốc Điều hành Do Ventures quả quyết..

Hệ sinh thái sẵn sàng cho quy mô lớn

Chính phủ Việt Nam đã hoạch định một lộ trình chuyển đổi kinh tế đầy tham vọng, với Quy hoạch Tổng thể Quốc gia 2021–2030 và Nghị quyết số 57, tập trung vào các trụ cột kinh tế số, kinh tế xanh và công nghệ cao.

Từ cải cách thị trường vốn đến định hướng xây dựng trung tâm tài chính quốc tế và khung pháp lý cho công nghệ chuỗi khối, hạ tầng tài chính Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ. Những cải cách này tạo điều kiện thuận lợi cho các lối thoát vốn minh bạch hơn, giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư nước ngoài và hướng tới xếp hạng tín nhiệm đầu tư trong tương lai gần.

Song song đó, Việt Nam đang trong chu kỳ đầu tư hạ tầng quy mô lớn với gần 500 tỷ USD vốn FDI đang được triển khai, bao gồm các dự án chiến lược từ Samsung, Intel, Lego và Foxconn. Việt Nam không chỉ là công xưởng sản xuất – mà đang trở thành một mắt xích chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo ông Vũ Quốc Huy, Giám đốc NIC, câu chuyện tăng trưởng của Việt Nam ngày nay gắn chặt với chiến lược đổi mới sáng tạo. “Chúng tôi không chỉ đầu tư vào hạ tầng vật chất mà còn xây dựng những hệ sinh thái sẵn sàng cho tương lai – nơi hội tụ tài năng số, công nghệ sâu và nguồn vốn quốc tế. Đây là thời điểm quan trọng để đưa Việt Nam trở thành nền kinh tế đổi mới sáng tạo linh hoạt hàng đầu châu Á.”

Giai đoạn hoàng kim của vốn tư nhân tại Việt Nam

Báo cáo nêu bật nhiều hướng tạo giá trị cho nhà đầu tư như: Hợp tác với các doanh nghiệp dẫn đầu trong nước để mở rộng ra khu vực ASEAN; Đầu tư vào các startup số giai đoạn đầu, đặc biệt trong AI, tự động hóa và nông nghiệp công nghệ cao; Số hóa các ngành truyền thống còn phân mảnh; Tập trung vào công nghệ xanh, năng lượng tái tạo, và logistics bền vững; Xây dựng hạ tầng thông minh và dịch vụ công số tại các đô thị cấp hai

Theo ông Ben Sheridan, Giám đốc Toàn cầu khối Đầu tư Tài chính tại BCG, nhà đầu tư nào hiểu rõ đặc thù kinh tế vĩ mô của Việt Nam và có tầm nhìn dài hạn sẽ có cơ hội định hình làn sóng tăng trưởng tiếp theo của Đông Nam Á.

“Chúng ta đang bước vào giai đoạn hoàng kim của vốn tư nhân tại Việt Nam. Báo cáo này chính là kim chỉ nam chiến lược cho những bước đi sắp tới.”- ông Ben Sheridan nhấn mạnh,

Dòng vốn vẫn duy trì trong bối cảnh thị trường thắt chặt

Theo Báo cáo, mặc dù tổng giá trị vốn tư nhân giảm 35%, mức độ tham gia của nhà đầu tư vẫn rất tích cực.

Theo đó, gần 150 quỹ đầu tư mạo hiểm hoạt động trong năm 2024, chủ yếu đến từ Singapore, Nhật Bản và Việt Nam; Các thương vụ dưới 500.000 USD tăng 73%, cho thấy sức bật trở lại của hệ sinh thái khởi nghiệp.

Các thương vụ mua lại (buyout) chiếm 1,7 tỷ USD trong hoạt động PE, phản ánh xu hướng ưu tiên đầu tư vào các nhóm tài sản ổn định, có dòng tiền

Thương vụ quy mô trung bình (100–300 triệu USD) tăng gấp 2,7 lần, cho thấy nhu cầu đầu tư vào các công ty có quy mô lớn, mức độ rủi ro vừa phải, và có sự vững chắc

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đang nổi lên là điểm nóng của các lĩnh vực công nghệ thế hệ mới

Theo đó, đầu tư vào startup AI tăng gấp 8 lần so với năm trước;Đầu tư vào AgriTech tăng gấp 9 lần nhờ nhu cầu về an ninh lương thực và chuỗi cung ứng số; Số lượng thương vụ GreenTech tăng hơn gấp đôi, được thúc đẩy bởi ESG

Lần đầu được công bố vào năm 2020 bởi Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia (NIC) và Do Ventures dưới tên gọi Báo cáo Đổi mới Sáng tạo và Công nghệ Việt Nam, ấn phẩm ban đầu tập trung vào lĩnh vực đầu tư mạo hiểm. Phiên bản 2025 do VPCA, NIC và BCG đồng thực hiện, mở rộng phạm vi bao gồm cả đầu tư mạo hiểm và vốn cổ phần tư nhân. Báo cáo cung cấp các góc nhìn thực tiễn cho nhà đầu tư tổ chức, nhà quản lý quỹ, doanh nghiệp khởi nghiệp và nhà hoạch định chính sách trong quá trình định hướng thị trường vốn tư nhân đang phát triển nhanh tại Việt Nam.