Đô thị biển được phát triển theo tư duy 'đất liền'?

NGUYỄN TRI

08:51 19/08/2022

Nhiều chuyên gia đánh giá ở Việt Nam, việc phát triển đô thị biển vẫn phát triển trên nền tảng của tư duy 'đất liền', quy hoạch xây dựng và công tác quản lý đầu tư xây dựng theo quy hoạch chưa được quan tâm đúng mức nên vẫn còn tình trạng quy hoạch treo, lãng phí đất.

Chưa có đô thị biển đúng nghĩa

Việt Nam có trên 50% dân số sống ở 28 tỉnh, thành phố ven biển và khoảng 50% các đô thị lớn của Việt Nam tập trung ở khu vực ven biển và trên đảo.

Tuy nhiên, các đô thị biển của Việt Nam chỉ mới phát triển tập trung ở dải ven biển như: TP. Hạ Long, Hải Phòng, Sầm Sơn, Vinh, Huế, Đà Nẵng, Hội An, Quy Nhơn, Nha Trang, Vũng Tàu.... Các đô thị biển này đang được nhìn nhận có hình thái như đô thị đồng bằng, chưa thể hiện rõ tư duy đô thị biển là hạt nhân trung tâm thúc đẩy các ngành kinh tế biển phát triển.

Tại khu vực miền Trung và một phần vùng ĐBSCL bắt đầu lộ diện những dải đô thị ven biển như: Thanh Hoá, Vinh, Huế - Đà Nẵng - Hội An, Tam Kỳ - Quảng Ngãi, Quy Nhơn, Tuy Hoà (Phú Yên), Nha Trang - Cam Ranh, Ninh Thuận, Phan Thiết, Rạch Giá - Hà Tiên.

"Các dải đô thị ven biển miền Trung có tiềm năng tự nhiên thuận lợi cho du lịch cao cấp và cảng nước sâu. Nhiều đô thị biển miền Trung đã tạo dựng được thương hiệu trên bản đồ du lịch thế giới như Đà Nẵng, Hội An, Nha Trang", KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam cho hay.

do-thi-bien (1) — Nhiều đô thị biển miền Trung đã tạo dựng được thương hiệu trên bản đồ du lịch thế giới như: Đà Nẵng, Hội An, Nha Trang. Ảnh: Quốc Toàn

Tương tự, ông Bùi Văn Doanh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bất động sản Việt Nam cho rằng, đến nay Việt Nam vẫn chưa có đô thị sông biển, nhất là đô thị biển theo đúng nghĩa. Điều đó có nghĩa, phát triển đô thị biển ở Việt Nam gần như là xây dựng đô thị hoàn toàn mới, bắt đầu từ đầu. Đây vừa là thuận lợi, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt là trong quy hoạch.

Còn theo PGS.TS Nguyễn Chu Hồi, nguyên Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có biển với nhiều đô thị lớn nhỏ được hình thành và phát triển tập trung ở vùng ven biển từ khá lâu đời. Nhưng về số lượng vẫn còn quá ít, quy mô vẫn còn quá nhỏ và về chất lượng vẫn còn ở đẳng cấp thấp so với thế giới.

Ngoài ra, đại đa số các đô thị này là đô thị cổ và phân bố ở ven biển, hầu hết thường được phát triển tập trung dọc theo các tuyến đường bộ, được hình thành một cách "tự nhiên, đôi khi tự phát" từ rất lâu dựa trên mối quan hệ giữa cảng - biển - đô thị. Bên cạnh đó, các đô thị biển nước ta, nói đúng hơn là các đô thị ven biển vẫn được phát triển trên nền tảng của tư duy "đất liền".

"Nhìn chung, giá trị "biển bạc" vẫn chưa được phát huy, trong khi các giá trị trước mắt của "đất vàng" ở ven biển và trên đảo vẫn hấp dẫn hơn với cả nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư", PGS.TS Nguyễn Chu Hồi chia sẻ.

Quy hoạch "treo" gây lãng phí đất

Theo KTS Trần Ngọc Chính, đối với khu vực ven biển, quy hoạch xây dựng và công tác quản lý đầu tư xây dựng theo quy hoạch chưa được quan tâm đúng mức nên chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý và phát triển; nhiều dự án tập trung ven biển dẫn đến thiếu không gian, cự ly cần thiết để tạo không gian công cộng dành cho cộng đồng.

Đặc biệt, việc quy hoạch sử dụng đất chưa sát thực tế dẫn tới tình trạng dự án "treo", gây lãng phí đất đai. Phần lớn các quy hoạch cụ thể ở không gian "mặt tiền" này được thực hiện dựa trên tư duy quy hoạch đô thị biển chứ không dựa trên các nguyên tắc quy hoạch không gian du lịch biển.

Việc quy hoạch không gian biển phục vụ cho mục đích du lịch đã ảnh hưởng không nhỏ đến phát triển đô thị bền vững bởi các công trình này đã chiếm gần như toàn bộ "mặt tiền" hướng ra biển, thiếu thân thiện với tự nhiên và môi trường.

do-thi-bien (2) — *Khoảng 50% các đô thị lớn của Việt Nam tập trung ở khu vực ven biển và trên đảo. Ảnh: Dũng Nhân*

Với trục đường ven biển chạy song song đường bờ biển để phân lô, phát triển thành "hành lang" các khu du lịch nghỉ dưỡng biển liền kề đã làm giảm hiệu ứng "đóng - mở" đối với cảnh quan biển khi khách du lịch trải nghiệm cảnh quan đô thị và cảnh quan biển.

Không gian biển công cộng cũng như không gian nghề biển của cộng đồng bị thu hẹp, thậm chí mất đi ở hầu hết các đô thị du lịch biển. Quỹ đất cho phát triển không gian công cộng và hạ tầng đô thị bị hạn chế, làm giảm khả năng thoát nước tự nhiên, gây úng ngập cho đô thị trong trường hợp xảy ra mưa với cường độ lớn và làm gia tăng nguy cơ xói lở đường bờ dưới tác động của biến đổi khí hậu.

"Đô thị ven biển ở nước ta có các đặc trưng riêng, mang nhiều màu sắc và tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, để phát triển một cách bền vững và có bản sắc, các đô thị ven biển cần có một chiến lược, định hướng phát triển cụ thể; cách làm, quản lý phải chặt chẽ, đồng bộ. Không vì phát triển bằng mọi giá mà hy sinh các giá trị bản sắc sinh thái, môi trường của đô thị ven biển. Một hướng đi bền vững, sử dụng tối ưu các nguồn lực trong phát triển đô thị biển là vấn đề cần nghiên cứu giải quyết ngay lúc này", KTS Trần Ngọc Chính chia sẻ.

Còn TS Đặng Việt Dũng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam thông tin, khái niệm về đô thị biển chưa được định nghĩa trong các văn bản quy phạm pháp luật.

Trải qua hơn 30 năm, khái niệm về đô thị đặc thù mới dừng lại ở việc quy định tiêu chí đối với đô thị ở miền núi, vùng cao, có đường biên giới quốc gia (loại III, IV, V) và đô thị ở hải đảo (điều 9 Nghị quyết số 1210/2016/UBTVQH về Phân loại đô thị) chưa có định nghĩa, tiêu chí cho đô thị biển và nhiều đô thị chuyên ngành khác.

Điều này dẫn đến các lúng túng trong việc triển khai từ khâu quy hoạch đô thị biển, xác định chức năng cho đô thị biển, vị trí vai trò cho từng đô thị, chuỗi đô thị ven biển, quy định quy mô, hình thái phát triển của đô thị biển.

"Đây là một trong các nguyên nhân chính dẫn tới việc phát triển đô thị biển thiếu kiểm soát, lãng phí nguồn lực, thiếu tính bền vững", TS Đặng Việt Dũng nói.

Ông Dũng kiến nghị, cần sớm đưa khái niệm về đô thị biển vào trong quy định của pháp luật như là định nghĩa về đô thị đặc thù để từ đó hình thành mô hình phát triển đô thị biển bền vững.

Đồng thời, cần xây dựng các tiêu chí, tiêu chuẩn cho đô thị biển trong phân loại đô thị tạo thuận lợi cho việc xác định vị trí, vai trò chức năng của đô thị biển, nhất là các đô thị biển được xác định trở thành đô thị động lực.

Trong khi đó, KTS Trần Ngọc Chính mong muốn các loại đất ven biển đều phải thực hiện theo quy hoạch và tất cả các chính sách của Nhà nước liên quan cũng phải được xem xét đưa vào quy hoạch. Quy hoạch phải bảo đảm lợi ích hài hòa của người dân tại khu vực đó, cũng như lợi ích của nhà đầu tư và Nhà nước.

Song song đó, cần phân loại dự án ưu tiên đầu tư xây dựng và có giải pháp cụ thể đối với từng nhóm dự án nhằm đảm bảo việc đầu tư xây dựng có hiệu quả, tránh lãng phí đất đai, bảo vệ môi trường và ứng phó, thích nghi với biến đổi khí hậu, nước biển dâng.

"Đối với các địa phương cần tiến hành kiểm tra, đánh giá sự phù hợp của các dự án đầu tư tại khu vực ven biển với quy hoạch xây dựng đã được phê duyệt; rà soát tổng thể các dự án để điều chỉnh quy hoạch xây dựng và quy hoạch sử dụng đất đảm bảo lợi ích cộng đồng dân cư và doanh nghiệp đầu tư trên địa bàn", KTS Trần Ngọc Chính chia sẻ thêm.

Bài liên quan

Bãi tắm 5 sao Nhân Trạch: Điểm nhấn mới đô thị biển Đồng Hới

Đề xuất khu đô thị biển và sân golf 18 lỗ tại Quảng Trị

FLC đề xuất đầu tư dự án khu phức hợp đô thị biển quốc tế ở Bình Định

Condotel đô thị 'biến tướng'

Tags:

Đô thị lớn tại Việt Nam

Tags:

Đô thị lớn tại Việt Nam

Đô thị biển

Cùng chuyên mục

Những 'huyết mạch' xuyên biên giới mở ra dư địa phát triển về phía Tây cho Quảng Trị

Quảng Trị được xem là "cửa ngõ" kết nối miền Trung với các nước trong tiểu vùng Mekong mở rộng, trong đó các tuyến đường xuyên biên giới đang là động lực quan trọng, mở ra dư địa phát triển tại khu vực phía Tây của địa phương này.

Đầu tư - 26/12/2025 14:00

Đề xuất 'khai tử' resort nghìn tỷ ở Gia Lai sau nhiều năm ì ạch, vướng nợ ngân hàng

Được gia hạn, rồi nhiều lần đôn đốc nhưng tiến độ dự án Phuong Mai Bay Resort do CTCP Phương Mai Bay làm chủ đầu tư, tổng vốn 1.780 tỷ đồng vẫn ì ạch, buộc cơ quan chức năng tại Gia Lai đề xuất chấm dứt hoạt động.

Bất động sản - 26/12/2025 11:28

'Các điều kiện vĩ mô tạo dư địa cho thị trường bất động sản bước vào chu kỳ mới'

TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV đã chỉ ra các điều kiện vĩ mô tạo nền tảng quan trọng cho thị trường bất động sản bước vào chu kỳ mới.

Đầu tư - 26/12/2025 07:36

'Ông lớn' lần lượt rút lui, THACO nổi lên dẫn dắt các đại dự án hạ tầng?

Việc Vingroup xin rút đăng ký đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và MIK Group rút khỏi liên danh thực hiện Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng đã tạo ra những thay đổi đáng chú ý trong cấu trúc nhà đầu tư các đại dự án. Trong bối cảnh đó, THACO được xem là doanh nghiệp có mức độ hiện diện và cam kết ngày càng rõ nét.

Đầu tư - 26/12/2025 06:45

FDI TP.HCM năm 2025 đạt gần 8,37 tỷ USD, vẫn đứng đỉnh bảng

Đọc nhiều

Chứng khoán

Ngân hàng

PVcomBank ký kết hợp tác toàn diện với Trường Đại học Thủy lợi

Chính sách và thủ tục hành chính thuế: Những vướng mắc cần tiếp tục tháo gỡ

Quảng trường Trống Đồng – La Tiên Villa là điểm hẹn của loạt sự kiện lớn tại Nha Trang

Khang Điền hoàn tất chỉnh trang đường Lê Lợi, diện mạo mới cho trục trung tâm TP.HCM

VPS chốt giá chào bán riêng lẻ, nâng thời gian ‘khóa’ giao dịch lên 18 tháng

Đối thoại thuế, hải quan: Dấu ấn chuyển đổi số hỗ trợ hiệu quả cho người nộp thuế

Từ chiếc chum đến bản sắc: Vở diễn chạm vào những tầng sâu văn hóa Nha Trang – Khánh Hòa

La Tiên Villa – Khẳng định cam kết pháp lý minh bạch và bền vững

VinSpeed và Thaco cùng tăng mạnh vốn điều lệ

Ông Lê Ngọc Sơn giữ chức Chủ tịch Hội đồng Thành viên Petrovietnam

Đô thị biển được phát triển theo tư duy 'đất liền'?

Nhiều đô thị biển miền Trung đã tạo dựng được thương hiệu trên bản đồ du lịch thế giới như: Đà Nẵng, Hội An, Nha Trang. Ảnh: Quốc Toàn

Khoảng 50% các đô thị lớn của Việt Nam tập trung ở khu vực ven biển và trên đảo. Ảnh: Dũng Nhân

Những 'huyết mạch' xuyên biên giới mở ra dư địa phát triển về phía Tây cho Quảng Trị

Đề xuất 'khai tử' resort nghìn tỷ ở Gia Lai sau nhiều năm ì ạch, vướng nợ ngân hàng

'Các điều kiện vĩ mô tạo dư địa cho thị trường bất động sản bước vào chu kỳ mới'

'Ông lớn' lần lượt rút lui, THACO nổi lên dẫn dắt các đại dự án hạ tầng?

FDI TP.HCM năm 2025 đạt gần 8,37 tỷ USD, vẫn đứng đỉnh bảng

Bất ngờ sau lễ khởi công: MIK Group rút khỏi Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng

Sau khu đô thị hơn 2.000 tỷ, liên danh IUC - Nam Mê Kông tiếp tục làm dự án 634 tỷ ở Huế

Tân Đại Minh đầu tư hơn 900 tỷ làm nhà ở xã hội thứ 3 tại Gia Lai

Doanh nghiệp ở Nghệ An đầu tư hơn 4.200 tỷ làm nhà máy điện gió tại Lào

Mỗi năm có khoảng 785.000 giao dịch bất động sản thành công

Nỗi lo lớn cho các đại dự án trọng điểm vừa khởi công

Đất Xanh Miền Trung hợp tác Regal Group, trở thành đại lý chiến lược toà Mira dự án Regal Complex

Danh tính chủ dự án cảng nước sâu hơn 7.300 tỷ ở Nghệ An

Nhà máy Foxlink ở Đà Nẵng tăng vốn

Amata mở rộng đầu tư vào Việt Nam với dự án Amata City Phú Thọ hơn 185 triệu USD

Đặc khu Vân Đồn chuẩn bị khánh thành, khởi công, thông xe kỹ thuật 15 dự án

Be Group nói gì về tài xế công nghệ kiếm 1,6 tỷ/năm gây sốt cõi mạng

[Gặp gỡ thứ Tư] 'Bất kỳ tài xế công nghệ nào cũng có thể kiếm hơn 1,6 tỷ/năm'

Doanh nghiệp ở Nghệ An đầu tư hơn 4.200 tỷ làm nhà máy điện gió tại Lào

Vì sao Vingroup rút lui không làm đường sắt tốc độ cao?

Startup: Minh bạch quản trị là 'giấy thông hành' để gọi vốn

Thị trường tháng 9: Điểm sáng nào cho nhà đầu tư?

InvestingPro chính thức phân phối chứng chỉ quỹ mở do VCBF quản lý

GELEX lãi trước thuế 2.270 tỷ đồng sau 9 tháng

TPBank thắp sáng Giáng sinh bằng trải nghiệm số và những khoảnh khắc gần gũi

Bảo hiểm - công cụ tài chính giúp người dân và doanh nghiệp mùa bão lũ

Dự báo cắt giảm lãi suất tháng 9 vấp phải sự thận trọng từ Fed

Đô thị biển được phát triển theo tư duy 'đất liền'?

Nhiều đô thị biển miền Trung đã tạo dựng được thương hiệu trên bản đồ du lịch thế giới như: Đà Nẵng, Hội An, Nha Trang. Ảnh: Quốc Toàn

Khoảng 50% các đô thị lớn của Việt Nam tập trung ở khu vực ven biển và trên đảo. Ảnh: Dũng Nhân

Đáng đọc