Từ kết quả thi đấu tại Olympic Tokyo: Cần có một chiến lược đầu tư bài bản cho thể thao thành tích cao

Đoàn Thể thao Việt Nam đã rời Olympic Tokyo mà không mang theo một tấm huy chương nào. Các phần thưởng lên tới cả tỷ đồng được hứa hẹn dành cho các vận động viên (VĐV) giành huy chương chỉ còn là "hole in one" tại các giải golf.

Trắng tay tại sân chơi lớn nhất hành tinh không có gì là quá bất ngờ, song giờ sẽ là lúc phải nghiêm túc nhìn lại thất bại để có chiến lược bài bản dẫn dắt thể thao Việt Nam theo kịp mục tiêu đưa Việt Nam trở thành một nước phát triển vào năm 2045 mà Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã đề ra.

Thấy gì từ Olympic Tokyo?

Dù chưa đạt được kết quả như kỳ vọng, có thể thấy, nỗ lực thi đấu hết mình của các vận VĐV vì màu cờ sắc áo của Tổ quốc. Nhiều VĐV đã để lại hình ảnh ấn tượng và thắp lên hy vọng cho những kỳ thế vận hội tiếp theo.

Đông đảo người hâm mộ yêu mến, cảm phục tinh thần thi đấu và hình ảnh đẹp mà Thùy Linh, Tiến Minh (cầu lông) hay Ánh Nguyệt (bắn cung), Quách Thị Lan (điền kinh) hay Hoàng Thị Duyên (cử tạ)… để lại.

Trắng tay của Đoàn thể thao Việt Nam tại Olympic Tokyo không chỉ là kết quả kém nhất tại các kỳ tham gia Olympic gần đây mà còn kém nhất so với một số nước trong khu vực. Tại Olympic Bắc Kinh 2008, Việt Nam có được một tấm HCB của cử tạ. Olympic London 2012, Việt Nam cũng được một HCĐ cử tạ. Và tại Olympic Rio, Việt Nam đã đạt thành tích tốt nhất từ trước đến nay khi giành một HCV và một HCB.

Tại Olympic Tokyo, các nước láng giềng Đông Nam Á vượt xa chúng ta về thành tích. Thái Lan đã giành được một tấm HCV, Malaysia giành được một HCĐ, Philippines giành được một HCV và một HCB, còn Indonesia giành được tới 5 tấm huy chương với 1 vàng, 1 bạc và 3 đồng (tính đến tối 3/8).

Họ cũng có khó khăn như chúng ta là ít tập luyện, thi đấu nước ngoài do dịch COVID-19. Có chăng họ được đầu tư nhiều kinh phí hơn chúng ta, nhưng điều này chắc chỉ đúng một phần vì như trường hợp của Ánh Viên, Nhà nước cũng đã bỏ ra gần 30 tỷ đồng cho đi học ở Mỹ với hy vọng trở thành kình ngư đẳng cấp thế giới.

Giải pháp nào cho thời gian tới?

Trước hết, chúng ta phải nhìn vào nguyên nhân chủ quan dẫn đến thất bại, từ đó có chiến lược đầu tư bài bản.

Đại hội XIII của Đảng đã xác định bên cạnh những mục tiêu về kinh tế, về an sinh xã hội, phải phát huy mạnh mẽ giá trị văn hoá, con người Việt Nam. Một trong các giải pháp đó là đẩy mạnh phát triển thể dục, thể thao toàn dân, thể thao trong cộng đồng; tập trung phát triển thể thao thành tích cao, thể thao chuyên nghiệp.

Không thể trở thành một nước phát triển khi nền thể thao, trong đó có thể thao thành tích cao kém phát triển. Nền thể thao thành tích cao của Việt Nam muốn vươn tầm, tương xứng với nền thể thao của một nước phát triển vào năm 2045 thì khoảng thời gian 2 thập kỷ còn lại không phải là nhiều.

Đã đến lúc thể thao Việt Nam cần có một chiến lược phát triển đến 2030, tầm nhìn 2045 với quan điểm, mục tiêu rõ ràng, giải pháp cụ thể và hành động thiết thực. Chiến lược đó cần phân kỳ mục tiêu và giải pháp cho từng giai đoạn. Trước mắt, Thế vận hội năm 2024 cần có quan điểm rõ ràng, đánh giá đúng thực lực để tập trung đầu tư mạnh cho một số bộ môn thi đấu có triển vọng, tránh đầu tư dàn trải. Đồng thời, phát hiện tài năng trẻ, đầu tư bài bản cho các đấu trường và Thế vận hội tiếp theo.

Chúng ta đã rất tự hào với thành tích của xạ thủ Hoàng Xuân Vinh (bắn súng), lực sỹ Thạch Kim Tuấn, Trần Lê Quốc Toàn (cử tạ), võ sỹ Trần Hiếu Ngân (taekwondo) giành được trong các kỳ Olympic trước đây. Nhưng rõ ràng không thể trông chờ mãi vào những tài năng đó, bởi dù nỗ lực và tài năng đến mấy, đấu trường Olympic còn đòi hỏi cả thể lực.

Việc xây dựng được một chiến lược đúng đắn cho phát triển thể thao Việt Nam là điều không dễ dàng. Nó đòi hỏi trí tuệ, khát vọng, ‎ý thức trách nhiệm không chỉ của những người chắp bút nên nó, mà cả cộng đồng xã hội, trong đó có sự hiến kế của các vận động viên thành tích cao trong nước và nước ngoài.

Sự phát triển bóng đá Việt Nam có thể xem là một bài học qu‎ý giá cần được nghiên cứu, vận dụng. Bóng đá Việt Nam không thể có được thành tích như hiện nay nếu không có các trung tâm đào tạo trẻ với sự tham gia của các tập đoàn lớn như Hoàng Anh Gia Lai, Vingroup...

Chiến lược phát triển thể thao thành tích cao của Việt Nam cũng sẽ rất khó thành công nếu coi nhẹ yếu tố hợp tác quốc tế. Lợi thế về quan hệ đối ngoại với các nước, trong đó có các cường quốc thể thao cần được phát huy để đào tạo nên những vận động viên tầm cỡ thế giới.

Với cách tiếp cận nói trên, để phát triển thể thao thành tích cao, đòi hỏi phải có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, thực hiện xã hội hóa đầu tư, đồng thời phải đề cao trách nhiệm người đứng đầu ngành thể dục thể thao và Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng không ít lần nhấn mạnh rằng, trong lãnh đạo, điều hành, tổ chức thực hiện, phải có quyết tâm rất cao, nỗ lực rất lớn, thật sự năng động, sáng tạo, chú trọng tạo đột phá để phát triển; coi trọng chất lượng, hiệu quả thực tế của công việc và đề cao trách nhiệm người đứng đầu. Người đứng đầu ngành thể thao Việt Nam không thể là một ngoại lệ.

Gần 100 triệu người dân Việt Nam đang kỳ vọng vào sự phát triển của thể thao nước nhà. Hạnh phúc của họ không chỉ làm "cơm no áo ấm" hay "ăn ngon mặc đẹp", mà cả niềm hứng khởi, tự hào vì những chiến thắng của thể thao Việt Nam trên đấu trường quốc tế. Đó cũng chính là một phần không thể thiếu trong bức chân dung Việt Nam năm 2030 và 2045.

Bài liên quan

Câu chuyện thể thao: Đứng bên những tượng đài

Vì sao Nhật Bản quyết tổ chức Olympic giữa 'đại dịch' Covid-19?