Giải quyết dứt điểm vướng mắc quy định pháp luật kinh doanh trong năm 2025

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa phối hợp với Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo “Nhận diện khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và kiến nghị”.

Có những quy định vướng từ 20 năm trước

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Pháp chế VCCI cho biết đây là lần đầu tiên Bộ Tư pháp chủ động phối hợp với VCCI để tổ chức Hội thảo.

"Nghị quyết 66/NQ-TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, trong đó có đề ra mục tiêu: "Năm 2025 cơ bản tháo gỡ các "điểm nghẽn" do quy định của pháp luật. Tôi tin tưởng lần này sẽ giải quyết dứt điểm", ông Tuấn chia sẻ.

Theo Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế VCCI, mặc dù một số quy định đã được tháo gỡ nhưng cần thẳng thắn nhìn nhận rằng hệ thống pháp luật kinh doanh hiện nay vẫn còn phức tạp, thiếu minh bạch, thiếu đồng bộ và còn nhiều điểm chưa phù hợp thực tế.

"VCCI nhận được rất nhiều phản ánh của DN, có những quy định tồn tại hàng chục năm nay, nhưng có những quy định vừa ban hành trong năm 2025 đã vướng mắc", ông Đậu Anh Tuấn thông tin.

Theo đại diện Ban pháp chế VCCI, chỉ trong một thời gian ngắn, VCCI đã nhận được 220 phản ánh của DN về văn bản quy phạm pháp luật. Các phản ảnh đa dạng trong nhiều ngành, lĩnh vực, phản ánh vướng mắc cả trong quy định và thực thi. Trong đó, các phản ánh liên quan đến thuế, hóa đơn, thủ tục hành chính chiếm phần lớn.

Các vướng mắc có trong các văn bản pháp lý khác nhau, từ luật đến nghị định, thông tư. Trong đó, Nghị định có số lượng phản ánh nhiều nhất

Có vướng mắc suốt 20 năm nay như liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm Luật Đất đai mới ban hành và có hiệu lực trong năm 2025 cũng phát sinh vướng mắc.

Tập trung vào những "điểm nghẽn" thực sự

Đồng tình với việc từ trước tới nay rà soát rất nhiều nhưng vẫn không giải quyết được triệt để, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú cho rằng cách vận hành từ trước đến nay là tìm kiếm đồng thuận và cơ bản cơ quan chủ trì soạn thảo không đồng tình với kiến nghị của DN, cơ quan có liên quan.

"Nếu có phản ánh khó khăn vướng mắc, họ thường nói do Luật hay văn bản của Bộ ngành kia chủ trì. Nhưng bây giờ khác, Nghị quyết 66/NQ-TW đề ra mục tiêu trong năm 2025 cơ bản tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật gây ra, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số", Thứ trưởng nhấn mạnh.

Đồng thời cho biết, để thực hiện yêu cầu này, Bộ Tư pháp đã trình Quốc hội ban hành Nghị quyết 206/2025/QH15 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật, trong đó xác định ba nhóm khó khăn, vướng mắc lớn nhất do pháp luật gây ra: Mâu thuẫn, chồng chéo giữa các văn bản quy phạm pháp luật; quy định thiếu rõ ràng, không khả thi, dẫn đến lúng túng trong thực hiện; quy định làm gia tăng chi phí tuân thủ, kìm hãm đổi mới, sáng tạo và cản trở huy động nguồn lực xã hội.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú thẳng thắn nhận xét, việc phản ánh từ các kênh truyền thống như bộ, ngành, địa phương hiện đang gặp khó khăn, một phần do quá trình sắp xếp lại bộ máy, chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Do đó, ông kêu gọi cộng đồng DN, đặc biệt là các hiệp hội và DN lớn, cần chủ động và tích cực hơn nữa trong việc cung cấp thông tin phản ánh, đề xuất kiến nghị.

Cũng theo Thứ trưởng Tú, để quá trình sửa luật hiệu quả, cần tập trung vào các điểm nghẽn thực sự, thay vì chỉ loay hoay với những vụ việc cá biệt. "Vướng mắc của vụ việc cụ thể thì có cơ chế xử lý riêng. Còn ở đây là các vướng mắc xuất phát từ chính quy định của pháp luật cần có quyết tâm và trọng tâm, trọng điểm để tháo gỡ", Thứ trưởng lưu ý.

Dẫn chứng cụ thể, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú nhắc lại câu chuyện về việc chấp thuận chủ trương đầu tư, một thủ tục gây mất nhiều thời gian, được quy định trong Luật Đầu tư.

Từ năm 2020, khi xây dựng luật này, Bộ Tư pháp từng kiến nghị loại bỏ thủ tục này, đề xuất chỉ cần quản lý dòng tiền đầu tư, như cách các nước như Singapore, Mỹ đang làm. Tuy nhiên, kiến nghị không được chấp thuận. Và nay, vấn đề đó lại trở thành một vướng mắc lớn đang được yêu cầu phải sửa đổi.

Không chỉ Luật Đầu tư, nhiều luật khác cũng đang trong diện phải sửa gấp trong kỳ họp Quốc hội tháng 10 tới, bao gồm: Luật Đất đai, Luật Quy hoạch, Luật Điện lực, Luật Khoáng sản, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn,...

"Chúng tôi hy vọng, khi rời khỏi hội thảo hôm nay, mỗi người sẽ mang theo ít nhất một kết quả cụ thể, để cùng tạo ra niềm tin và động lực mới cho công việc ở đơn vị mình. Cải cách thể chế không chỉ là công việc của Bộ Tư pháp, mà là sứ mệnh chung của cả hệ thống chính trị và cộng đồng DN", Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú bày tỏ.