Vasep chỉ ra 3 thách thức với tôm Việt Nam

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (Vasep), dù mức thuế đối ứng 10% được áp dụng lên hàng hóa nhập khẩu từ hầu hết các nước, trong đó có tôm (từ ngày 5/4/2025), song tôm nhập khẩu vào Mỹ vẫn tăng trưởng tốt. Số liệu tháng 4/2025 cho thấy tôm nhập khẩu vào Mỹ có mức tăng 38% về khối lượng và 47% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024.

Đáng chú ý, vào tháng 5, dù tốc độ tăng đã chậm lại (tăng 2% khối lượng, 11% giá trị), Mỹ vẫn nhập tới 65.044 tấn tôm, đạt kim ngạch 538 triệu USD.

Vasep lý giải nguyên nhân do các doanh nghiệp đã tranh thủ xuất hàng ồ ạt trước thời điểm 9/7 – khi mức thuế bổ sung theo từng quốc gia (từ 20–36%) dự kiến sẽ chính thức có hiệu lực. Riêng với Việt Nam, Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội ngày 2/7 rằng hàng hóa của Việt Nam sẽ vào Hoa Kỳ theo mức thuế suất 20%, mặt hàng trung chuyển sẽ bị đánh thuế ở mức 40%. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có văn bản chính thức từ chính phủ Mỹ.

Ba thách thức với tôm Việt Nam

Ở góc nhìn của Vasep, nếu mức thuế 20% được chính thức áp dụng, số thuế mà tôm Việt phải chịu sẽ cao hơn nhiều so với năm 2024.

Ngoài ra, tôm Việt Nam còn chịu thuế chống bán phá giá (DA). Theo công bố sơ bộ ngày 6/6 của Bộ Thương mại Mỹ (DOC), mức thuế AD trong kỳ POR19 lên tới hơn 35% cho doanh nghiệp bị đơn bắt buộc. Dù đây mới là mức sơ bộ, nhưng cũng gây chấn động trong ngành. Các doanh nghiệp buộc phải trích dự phòng doanh số xuất khẩu sang Mỹ.

Bên cạnh đó, còn có thuế chống trợ cấp (CVD) dự kiến kết quả sẽ công bố vào cuối năm 2025.

Cuối cùng, tình hình dịch bệnh trong nuôi tôm cũng khiến chi phí sản xuất tại Việt Nam cao hơn, làm giảm sức cạnh tranh.

Vasep đánh giá với mức thuế quan mới, cộng thêm bối cảnh kinh tế toàn cầu bất định, xuất khẩu tôm Việt sang Mỹ đang đối diện với nhiều áp lực chưa từng có. Như thế, doanh nghiệp buộc phải cải thiện nội lực như: Chủ động vùng nuôi, kiểm soát chất lượng, nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro.

Vasep dự báo triển vọng nửa cuối năm 2025 của tôm Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào kết quả đàm phán chính thức giữa Việt Nam và Mỹ, cũng như khả năng DOC điều chỉnh mức thuế trong phán quyết cuối cùng. Nếu thuế được giữ ở mức ổn thỏa, cơ hội để giữ vững thị phần của doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn.

"Mỹ vẫn là thị trường quan trọng của tôm Việt Nam – không chỉ vì quy mô mà còn bởi giá trị đơn hàng cao. Tuy nhiên, trong bối cảnh chính trị - thương mại nhiều biến động, chiến lược thích ứng linh hoạt, minh bạch và chủ động kiểm soát rủi ro sẽ là chìa khóa để doanh nghiệp Việt vượt qua thử thách, giữ được chỗ đứng trên sân chơi này", Vasep nhận định.