'Thể chế minh bạch quyết định sức hút của trung tâm tài chính'

Bài học từ Dubai: Niềm tin bắt nguồn từ quản trị minh bạch

Tại Diễn đàn Tài chính Việt Nam 2026 (VFF 2026) diễn ra tại Đà Nẵng vào ngày 9/7, ông Jeffrey Swiger, Giám đốc Công ty Tư vấn và Quản lý Dự án Quỹ Đầu tư Dubai cho biết, chất lượng quản trị và hệ thống pháp lý là yếu tố quyết định sức hấp dẫn của một trung tâm tài chính.

Đặc biệt, đối với lĩnh vực tài chính, vai trò của cơ quan quản lý càng trở nên quan trọng khi vừa phải bảo vệ nhà đầu tư, bảo đảm tính minh bạch của thị trường vốn, vừa tạo điều kiện để doanh nghiệp huy động nguồn lực phục vụ tăng trưởng.

Chia sẻ kinh nghiệm từ Dubai, ông Jeffrey Swiger nhắc lại cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, thời điểm thị trường bất động sản Dubai chịu cú sốc nghiêm trọng.

Để xử lý khủng hoảng, Dubai đã ban hành Nghị định số 57 năm 2009, thành lập một tòa án chuyên trách nhằm tái cơ cấu các khoản nợ. Toàn bộ quá trình được thực hiện công khai và minh bạch. Chính cách xử lý minh bạch này đã giúp khôi phục niềm tin của nhà đầu tư. 

"Nếu Dubai không xử lý khủng hoảng một cách minh bạch và hiệu quả, các nhà đầu tư quốc tế khó có thể quay trở lại", ông Jeffrey Swiger nhận định và khẳng định, bài học quan trọng nhất từ Dubai là quản trị tốt sẽ tạo dựng niềm tin, còn niềm tin chính là nền tảng để thị trường phục hồi và phát triển bền vững.

Đánh giá về Việt Nam, ông Jeffrey Swiger cho rằng nền kinh tế đang sở hữu nhiều lợi thế như tốc độ tăng trưởng GDP cao, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục gia tăng và hoạt động thương mại phát triển mạnh.

Tuy nhiên, để bước sang giai đoạn phát triển mới, Việt Nam cần xây dựng thị trường vốn có chiều sâu hơn; gia tăng số lượng doanh nghiệp niêm yết; phát triển các quỹ đầu tư dài hạn; đồng thời tạo cơ chế thuận lợi để các quỹ đầu tư tư nhân và quỹ đầu tư mạo hiểm có thể thực hiện thoái vốn.

Theo ông Jeffrey Swiger, dòng vốn luôn gắn liền với niềm tin của nhà đầu tư. Niềm tin chỉ được hình thành khi hệ thống pháp luật minh bạch, công bằng; quy trình cấp phép có thể dự báo; chính sách quản lý ngoại hối rõ ràng và cơ chế giải quyết tranh chấp đủ uy tín.

"Việt Nam đang có tốc độ tăng trưởng đáng ghi nhận. Điều quan trọng hiện nay là xây dựng một hệ thống quản trị đủ mạnh để đáp ứng tham vọng phát triển. Một thể chế hiệu quả sẽ trở thành cầu nối thu hút dòng vốn, thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế", ông Jeffrey Swiger nhấn mạnh.

Còn ông Rich McClellan, Giám đốc điều hành, Dự án hỗ trợ phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam của Vương quốc Anh (VIFC-UK) cho rằng, Trung tâm Tài chính quốc tế cần đóng vai trò là cầu nối giữa dòng vốn quốc tế với nhu cầu phát triển của nền kinh tế.

Để làm được điều này, trung tâm không chỉ cung cấp các dịch vụ tài chính truyền thống mà còn phải phát triển một hệ sinh thái gồm ngân hàng, chứng khoán, quản lý quỹ, bảo hiểm và các sản phẩm tài chính hiện đại.

Theo ông, trong tương lai, các lĩnh vực như tài sản số, tiền mã hóa và các mô hình tài chính đổi mới sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong huy động vốn. Tuy nhiên, để các sản phẩm này phát triển cần một khuôn khổ pháp lý phù hợp, đủ linh hoạt để khuyến khích đổi mới sáng tạo nhưng vẫn bảo đảm an toàn cho thị trường và nhà đầu tư.

Ba xu hướng định hình trung tâm tài chính tương lai

Ở góc độ khác, ông Jochen Biedermann, Giám đốc điều hành, Liên minh Toàn cầu các Trung tâm Tài chính (WAIFC) cho biết, thế giới đang chứng kiến sự xuất hiện của nhiều mô hình trung tâm tài chính mới. Một số trung tâm được hình thành từ hệ sinh thái thương mại điện tử, điển hình tại Trung Quốc và Berlin (Đức), nơi các doanh nghiệp fintech phát triển từ nền tảng thanh toán, cho vay rồi mở rộng sang nhiều dịch vụ tài chính khác.

Bên cạnh đó, nhiều quốc gia cũng đang đầu tư xây dựng các trung tâm tài chính quốc tế mới như Tashkent (Uzbekistan) hay Muscat (Oman), cho thấy sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các trung tâm tài chính trên toàn cầu.

Theo ông Jochen Biedermann, ba xu hướng lớn đang định hình tương lai của các trung tâm tài chính là trí tuệ nhân tạo (AI), tài sản số (Digital Assets) và tài chính mở (Open Finance).

Trong đó, AI, đặc biệt là AI tạo sinh (Generative AI), đang tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với lĩnh vực tài chính. Vì vậy, các trung tâm tài chính cần xác định rõ chiến lược để tận dụng hiệu quả công nghệ này.

Xu hướng thứ hai là tài sản số, bao gồm token thanh toán, tài sản thực được mã hóa (tokenized real-world assets), tiền mã hóa và nhiều loại tài sản số khác.

Xu hướng thứ ba là tài chính mở. Nếu Open Banking cho phép khách hàng chia sẻ dữ liệu tài khoản ngân hàng với các tổ chức được cấp quyền để phát triển dịch vụ tài chính thì Open Finance mở rộng sang dữ liệu về khoản vay, bảo hiểm, quỹ hưu trí, tiết kiệm và nhiều sản phẩm tài chính khác.

Ông Hồ Kỳ Minh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Đà Nẵng cho biết, việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế không đơn thuần là phát triển thêm một khu chức năng tài chính mà là xây dựng một không gian thể chế mới, một nền tảng thử nghiệm các mô hình tài chính mới, từng bước tiếp cận các chuẩn mực quốc tế, tạo động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh của Việt Nam.

Trên cơ sở định hướng của Chính phủ và lợi thế của thành phố, Đà Nẵng lựa chọn phát triển theo mô hình trung tâm tài chính quốc tế thế hệ mới, lấy đổi mới sáng tạo, công nghệ tài chính và tài chính bền vững làm trọng tâm.

"Chúng tôi không đặt mục tiêu trở thành một trung tâm tài chính tổng hợp theo cách tiếp cận truyền thống, mà hướng đến xây dựng những lĩnh vực có tính khác biệt, có khả năng tạo giá trị gia tăng cao và phù hợp với xu hướng phát triển của tài chính toàn cầu", ông Minh cho biết.

Theo lãnh đạo UBND TP. Đà Nẵng, một trung tâm tài chính quốc tế không chỉ được tạo nên bởi cơ sở hạ tầng hay các ưu đãi về chính sách. Quan trọng hơn, đó phải là nơi hội tụ của niềm tin, thể chế minh bạch, nguồn nhân lực chất lượng cao, công nghệ tiên tiến và mạng lưới kết nối toàn cầu. Đây cũng chính là định hướng mà Đà Nẵng đang theo đuổi.