Áp lực lãi suất gia tăng trong bối cảnh biến động toàn cầu

Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết cơ quan này sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế để điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động, linh hoạt và đồng bộ. Thông điệp được đưa ra trong bối cảnh môi trường kinh tế toàn cầu đang trở nên ngày càng bất định, đặc biệt khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang, kéo theo đà tăng mạnh của giá dầu và áp lực lạm phát lan rộng.

Những biến động này không chỉ làm gia tăng rủi ro đối với nền kinh tế toàn cầu mà còn đặt ra thách thức trực tiếp đối với công tác điều hành chính sách tiền tệ trong nước. Trong bối cảnh đó, NHNN khẳng định định hướng xuyên suốt vẫn là kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và duy trì động lực tăng trưởng bền vững, đồng thời bảo đảm thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.

Mặt bằng lãi suất có xu hướng tăng

Một trong những điểm đáng chú ý là xu hướng gia tăng của mặt bằng lãi suất thị trường. Trước áp lực này, NHNN đã ban hành Công văn số 2342 ngày 30/3/2026, yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm ổn định lãi suất. Trọng tâm chính sách tập trung vào việc siết chặt kỷ luật thị trường, tăng cường kiểm tra nội bộ, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về lãi suất, đồng thời yêu cầu các ngân hàng chủ động cân đối nguồn vốn để bảo đảm khả năng thanh khoản.

Đáng chú ý, yêu cầu minh bạch hóa lãi suất cho vay được nhấn mạnh như một công cụ nhằm cải thiện khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và người dân, qua đó hạn chế những biến động bất thường trên thị trường. Theo NHNN, việc công khai thông tin không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch mà còn góp phần ổn định kỳ vọng thị trường trong bối cảnh nhạy cảm hiện nay.

Trong khi đó, lãi suất điều hành tiếp tục được giữ nguyên, cho thấy cơ quan quản lý vẫn duy trì quan điểm hỗ trợ nền kinh tế thông qua chi phí vốn thấp. Đây được xem là một "neo chính sách" quan trọng nhằm giảm áp lực lên hệ thống tài chính, đặc biệt trong bối cảnh doanh nghiệp vẫn đang phục hồi sau giai đoạn khó khăn.

Tuy nhiên, các tín hiệu thị trường cho thấy áp lực tăng lãi suất chưa có dấu hiệu suy giảm. Theo đánh giá của NHNN, cạnh tranh huy động vốn giữa các kênh đầu tư đang gia tăng, trong khi lãi suất tiền gửi đã bắt đầu nhích lên từ cuối năm 2025 sau thời gian dài ổn định. Điều này phản ánh sự dịch chuyển dòng vốn trong nền kinh tế, đồng thời tạo áp lực lên chi phí vốn của hệ thống ngân hàng.

Chính sách tiền tệ sẽ tiếp tục điều hành linh hoạt

Ở góc độ vĩ mô, rủi ro từ môi trường quốc tế vẫn là biến số lớn. Những bất ổn địa chính trị, cùng với xu hướng lạm phát toàn cầu chưa hoàn toàn được kiểm soát, có thể tiếp tục gây sức ép lên chính sách tiền tệ trong nước.

Trong bối cảnh đó, NHNN cho biết sẽ tiếp tục sử dụng linh hoạt các công cụ điều hành để hỗ trợ thanh khoản, đồng thời yêu cầu các tổ chức tín dụng duy trì sự cân đối giữa huy động vốn và tăng trưởng tín dụng.

Nhìn tổng thể, xu hướng gia tăng của mặt bằng lãi suất phản ánh sự thay đổi trong điều kiện tài chính toàn cầu cũng như nội tại của nền kinh tế. Thách thức đặt ra cho nhà điều hành không chỉ nằm ở việc kiểm soát lạm phát mà còn ở khả năng duy trì sự ổn định của thị trường tiền tệ trong một môi trường ngày càng biến động.

Trong giai đoạn tới, chính sách tiền tệ nhiều khả năng sẽ tiếp tục được điều hành theo hướng thận trọng nhưng linh hoạt, với mục tiêu kép: vừa giữ vững ổn định vĩ mô, vừa bảo đảm dòng chảy tín dụng cho nền kinh tế.