Phó Chủ tịch PNJ: 'Đôi khi doanh nghiệp phải chấp nhận từ bỏ những mô hình cũ'

"Tăng trưởng" chưa chắc đã an toàn

Tại lễ công bố InnoEx 2026 ngày 9/7, ông Lê Trí Thông, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP.HCM (YBA HCM), Phó Chủ tịch HĐQT PNJ và thành viên Ban Cố vấn InnoEx, đã dùng khái niệm "điểm uốn" (Inflection Point) để lý giải thời điểm doanh nghiệp cần thay đổi mô hình kinh doanh.

Theo ông, doanh nghiệp thường chỉ tập trung vào các chỉ số hiện hữu như doanh thu hay lợi nhuận. Một số doanh nghiệp theo dõi sâu hơn thông qua tốc độ tăng trưởng. Tuy nhiên, "điểm uốn" thực sự xuất hiện khi động lực tăng trưởng bắt đầu suy yếu, dù các con số kinh doanh vẫn còn tích cực.

Chính vì vậy, thời điểm doanh nghiệp cần thay đổi không phải khi kết quả kinh doanh đi xuống, mà ngay khi những động lực tạo nên tăng trưởng cũ bắt đầu mất dần hiệu quả. "Đôi khi, doanh nghiệp phải chấp nhận từ bỏ những mô hình cũ từng mang lại thành công", ông Thông nói.

Ông cho rằng nhiều doanh nghiệp hiện mới sử dụng AI như một công cụ nhằm nâng cao hiệu suất làm việc. Trong khi đó, giá trị lớn hơn của công nghệ nằm ở khả năng tái cấu trúc mô hình kinh doanh. Nếu chỉ dừng ở việc ứng dụng AI như một công cụ, lợi ích mang lại sẽ giảm dần theo thời gian.

Theo ông Thông, để vượt qua "điểm uốn", doanh nghiệp cần thay đổi từ bên trong thay vì chỉ áp dụng các giải pháp công nghệ có sẵn. Điều này đòi hỏi không chỉ đầu tư vào công nghệ mà còn sẵn sàng từ bỏ những cách làm từng tạo nên thành công trong quá khứ.

Những chia sẻ trên cũng là một phần trong chủ đề xuyên suốt của InnoEx 2026 - "The Inflection Point: Where Global Shifts Fuel Business Reinvention" (Điểm uốn - Nơi những dịch chuyển toàn cầu thúc đẩy quá trình tái tạo doanh nghiệp).

Theo Ban Tổ chức, chủ đề năm nay được xây dựng trên ba động lực chính gồm sự tái cấu trúc chuỗi giá trị toàn cầu, "cửa sổ chiến lược" của Việt Nam trong thập kỷ tới và lựa chọn của chính doanh nghiệp giữa việc tiếp tục mô hình cũ hay tái tạo để thích ứng với bối cảnh mới.

Đổi mới trước khi thị trường buộc phải thay đổi

Quan điểm về "điểm uốn" cũng được minh họa bằng câu chuyện của Tiến sĩ Nguyễn Thanh Mỹ, Chủ tịch RYNAN Technologies và thành viên Ban Cố vấn InnoEx.

Ông cho biết năm 2009, ngay sau khi hoàn thành một nhà máy in offset quy mô lớn, ông nhận thấy sự phát triển của internet sẽ làm thay đổi ngành in truyền thống. Thay vì tiếp tục khai thác khoản đầu tư vừa hoàn thành, doanh nghiệp quyết định huy động khoảng 12 triệu USD để chuyển sang công nghệ in phun công nghiệp và các giải pháp truy xuất nguồn gốc.

Theo ông Mỹ, điều khó nhất trong đổi mới sáng tạo không phải là công nghệ mà là nhận diện đúng vấn đề và cơ hội trước khi thị trường thay đổi.

Ông cho biết quá trình đổi mới sáng tạo gồm bảy bước, từ nhận diện vấn đề, đánh giá cơ hội, xây dựng phương pháp, đề xuất ý tưởng, thẩm định tính khả thi, thử nghiệm đến thương mại hóa. Trong đó, bước đầu tiên - nhận diện đúng vấn đề - là thách thức lớn nhất đối với doanh nghiệp.

Từ góc nhìn đó, ông cho rằng AI hay các công nghệ mới chỉ thực sự tạo ra lợi thế khi doanh nghiệp đủ năng lực làm chủ và tích hợp chúng vào mô hình kinh doanh của mình, thay vì chỉ sử dụng như những công cụ sẵn có. Vì vậy, doanh nghiệp Việt cần hướng tới làm chủ công nghệ lõi thay vì phụ thuộc vào các công nghệ nhập khẩu. Theo ông, năng lực tự chủ công nghệ sẽ ngày càng trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh.

Thông điệp Inflection Point (điểm uốn hay bước ngoặt) được Ban Tổ chức lựa chọn làm chủ đề xuyên suốt InnoEx 2026 sẽ tiếp tục được thảo luận tại sự kiện chính thức diễn ra trong hai ngày 19-20/8 tại Thiskyhall Sala (TP.HCM). Theo kế hoạch của Ban Tổ chức, sự kiện sẽ gồm ba diễn đàn về đổi mới doanh nghiệp, đổi mới theo ngành và chuyển đổi xanh, cùng chuỗi hoạt động triển lãm công nghệ, kết nối đầu tư và cuộc thi startup. Ban Tổ chức kỳ vọng InnoEx 2026 thu hút hơn 30.000 lượt tham gia, khoảng 4.000 lãnh đạo doanh nghiệp và đại diện từ hơn 60 quốc gia, vùng lãnh thổ.