Thanh tra làm rõ vướng mắc tại dự án Nam Cầu Dài của Tập đoàn Sơn Hải

Bị cưỡng chế thuế vì chậm nộp tiền sử dụng đất

Dự án Khu đô thị Nam Cầu Dài do Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải là nhà đầu tư, Công ty TNHH Sơn Hải Riverside là doanh nghiệp thực hiện.

Dự án được phê duyệt nhằm xây dựng một khu đô thị đồng bộ với nhà ở, khách sạn, công trình thương mại - dịch vụ, công trình công cộng cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Ban đầu dự án có quy mô 40,3 ha, sau điều chỉnh còn 36,8 ha, nằm tại phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị (thuộc TP. Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình trước đây), với tổng mức đầu tư khoảng 2.200 tỷ đồng.

Theo kết luận thanh tra, đến thời điểm kiểm tra, dự án đã cơ bản hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng và được giao 27,1/36,8 ha, đạt 73,64% diện tích. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đã thi công hơn 90% khối lượng, đồng thời doanh nghiệp đang xây dựng phần thô 38 căn biệt thự và shophouse.

Tháng 6/2022, Cục Thuế tỉnh Quảng Bình (cũ) ban hành thông báo yêu cầu Công ty TNHH Sơn Hải Riverside nộp hơn 1.000 tỷ đồng tiền sử dụng đất và 52,2 tỷ đồng tiền thuê đất trả một lần cho cả thời gian thuê.

Đến tháng 5/2026, doanh nghiệp vẫn còn nợ 368,5 tỷ đồng, bao gồm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tiền chậm nộp. Do chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, cơ quan thuế đã áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định.

Thanh tra tỉnh Quảng Trị cho biết, theo phương án tài chính được phê duyệt, vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư chỉ chiếm khoảng 18% tổng mức đầu tư, tương đương 396 tỷ đồng, trong khi hơn 1.800 tỷ đồng còn lại phải huy động từ các nguồn vốn hợp pháp, chủ yếu là vốn vay ngân hàng.

Tuy nhiên, BIDV Chi nhánh Quảng Bình không giải ngân khoản vay theo cam kết vì dự án chưa được bàn giao toàn bộ mặt bằng.

Đến thời điểm thanh tra, dự án vẫn còn 9,7 ha chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng. Đây là khu vực trung tâm nên việc chậm bàn giao khiến dự án bị chia cắt, không thể kết nối đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và giao thông với Quốc lộ 1A, chưa đủ điều kiện nghiệm thu và đưa vào khai thác.

Theo báo cáo của nhà đầu tư, doanh nghiệp đã nhiều lần làm việc với BIDV trong giai đoạn từ tháng 7/2022 đến tháng 12/2024 nhưng vẫn không được giải ngân do các vướng mắc về mặt bằng.

Chỉ sau khi UBND tỉnh Quảng Trị cam kết bàn giao mặt bằng và hoàn thiện tuyến kè sông Nhật Lệ, ngày 31/12/2024, BIDV Chi nhánh Quảng Bình mới giải ngân khoản vay 1.000 tỷ đồng để doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.

Thanh tra tỉnh Quảng Trị cho biết đến nay nhà đầu tư đã cơ bản hoàn thành nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước, song các nội dung UBND tỉnh đã cam kết với doanh nghiệp vẫn chưa được thực hiện đầy đủ.

Chưa đủ cơ sở miễn hơn 290 tỷ đồng tiền chậm nộp

Theo kết luận thanh tra, doanh nghiệp đã tích cực tìm kiếm nguồn vốn để thực hiện nghĩa vụ tài chính, thậm chí số vốn chủ sở hữu thực tế đầu tư vào dự án còn vượt phương án tài chính ban đầu.

Cơ quan thanh tra xác định việc chậm nộp tiền sử dụng đất và tiền thuê đất trong giai đoạn từ tháng 7/2022 đến tháng 12/2024 làm phát sinh hơn 290,5 tỷ đồng tiền chậm nộp, trong đó có một phần nguyên nhân do dự án chưa được giao đủ diện tích theo quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư và báo cáo nghiên cứu khả thi.

Tuy nhiên, Thanh tra tỉnh Quảng Trị kết luận đề nghị miễn tiền chậm nộp của nhà đầu tư chưa có cơ sở pháp lý theo quy định hiện hành.

Dù vậy, cơ quan thanh tra cũng cho rằng trường hợp này cần được xem xét toàn diện trách nhiệm của các bên liên quan và các yếu tố khách quan để bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư.

Kết luận thanh tra nêu rõ việc chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính diễn ra trong bối cảnh dự án gặp nhiều khó khăn như chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, chưa được giao đủ đất, ô nhiễm môi trường khu vực cảng cá Nhật Lệ và hệ thống hạ tầng kỹ thuật của Nhà nước chưa hoàn thiện theo cam kết.

Những yếu tố này đã ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận tín dụng và huy động nguồn lực của doanh nghiệp.

Từ đó, Thanh tra tỉnh Quảng Trị kiến nghị UBND tỉnh sớm tháo gỡ các vướng mắc thuộc trách nhiệm của Nhà nước, hoàn thiện hạ tầng và bàn giao mặt bằng để bảo đảm điều kiện triển khai đồng bộ, đưa dự án vào khai thác theo đúng quy định.