22 trường hợp nào được miễn thuế thu nhập cá nhân?

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 253/2026 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, trong đó đáng chú ý là quy định rõ 22 trường hợp được miễn thuế thu nhập cá nhân (TNCN).

Theo quy định mới, các khoản thu nhập được miễn thuế TNCN bao gồm:

1. Thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế hoặc quà tặng là bất động sản giữa những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống và nuôi dưỡng theo quy định.

2. Thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở duy nhất của cá nhân.

3. Thu nhập từ giá trị quyền sử dụng đất được Nhà nước giao cho cá nhân.

4. Thu nhập từ hoạt động trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, đánh bắt thủy sản, trồng rừng và sản xuất muối chưa qua chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường.

5. Thu nhập từ lợi tức cổ phần của thành viên hợp tác xã nông nghiệp, liên hiệp hợp tác xã và nông dân tham gia các mô hình liên kết sản xuất.

6. Thu nhập từ chuyển đổi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao để sản xuất.

7. Thu nhập từ lãi trái phiếu Chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương, lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng và lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ.

8. Thu nhập từ kiều hối.

9. Phần tiền lương, tiền công làm việc ban đêm, làm thêm giờ được trả cao hơn so với mức làm việc thông thường và tiền lương cho những ngày không nghỉ phép.

10. Tiền lương hưu do Quỹ Bảo hiểm xã hội chi trả và thu nhập từ quỹ hưu trí bổ sung, quỹ hưu trí tự nguyện.

11. Thu nhập từ học bổng.

12. Các khoản bồi thường từ bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm phi nhân thọ, tai nạn lao động, bồi thường của Nhà nước và các khoản bồi thường khác theo quy định.

13. Thu nhập nhận được từ các tổ chức và quỹ từ thiện.

14. Thu nhập từ nguồn viện trợ nước ngoài.

15. Thu nhập từ tiền lương, tiền công của thuyền viên Việt Nam làm việc trên tàu vận tải quốc tế.

16. Thu nhập từ hoạt động cung cấp hàng hóa, dịch vụ trực tiếp phục vụ khai thác thủy sản xa bờ.

17. Thu nhập từ chuyển nhượng chứng chỉ giảm phát thải, tín chỉ carbon; thu nhập từ lãi trái phiếu xanh và chuyển nhượng trái phiếu xanh.

18. Thu nhập từ tiền lương, tiền công phát sinh từ việc thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

19. Thu nhập từ quyền tác giả đối với các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

20. Thu nhập của nhà đầu tư cá nhân, chuyên gia, sáng lập viên doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và nhà đầu tư góp vốn vào quỹ đầu tư mạo hiểm.

21. Thu nhập từ tiền lương, tiền công của chuyên gia nước ngoài làm việc trong các chương trình, dự án ODA không hoàn lại; cá nhân Việt Nam làm việc tại cơ quan thuộc hệ thống Liên hợp quốc tại Việt Nam và người tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.

22. Thu nhập của chủ doanh nghiệp tư nhân và chủ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên.

Miễn thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản

Về thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản, Nghị định 253 quy định: Miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản (bao gồm cả nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai theo quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản) giữa: vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu (kể cả khi chồng chết); cha vợ, mẹ vợ với con rể (kể cả khi vợ chết); ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị em ruột với nhau.

Trường hợp bất động sản (bao gồm cả nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai theo quy định pháp luật về kinh doanh bất động sản) khi vợ/chồng ly hôn được phân chia theo thỏa thuận hoặc do tòa án phán quyết thì thu nhập từ việc phân chia tài sản này thuộc diện được miễn thuế.

Hồ sơ, thủ tục miễn thuế thực hiện theo pháp luật về quản lý thuế.

Trong khi đó, cá nhân chuyển nhượng có duy nhất một nhà ở, quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam được miễn thuế thu nhập cá nhân.

Cụ thể, về thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở duy nhất của cá nhân, Nghị định 253 quy định: Miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở của cá nhân trong trường hợp người chuyển nhượng chỉ có duy nhất một nhà ở, quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam.

Quy định miễn thuế này không áp dụng đối với trường hợp chuyển nhượng nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai.

Cá nhân được miễn thuế phải đáp ứng các điều kiện sau: Chỉ có duy nhất quyền sở hữu một nhà ở hoặc quyền sử dụng một thửa đất ở (bao gồm cả trường hợp có nhà ở hoặc công trình xây dựng gắn liền với thửa đất đó) tại thời điểm chuyển nhượng. Trường hợp cá nhân có thêm nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai tại thời điểm chuyển nhượng thì việc chuyển nhượng này không được xác định là nhà ở, quyền sử dụng đất ở duy nhất của cá nhân.

Trường hợp chuyển nhượng nhà ở có chung quyền sở hữu, đất ở có chung quyền sử dụng (bao gồm cả vợ/chồng có chung quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở) thì chỉ cá nhân chưa có quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở nơi khác được miễn thuế; cá nhân có chung quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở còn có quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở khác không được miễn thuế.

Có quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở tính đến thời điểm chuyển nhượng tối thiểu là 183 ngày.

Nghị định nêu rõ, thời điểm xác định quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở là ngày cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Riêng trường hợp được cấp lại, cấp đổi theo quy định của pháp luật về đất đai thì thời điểm xác định quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở được tính theo thời điểm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất trước khi được cấp lại, cấp đổi.

Chuyển nhượng toàn bộ nhà ở, quyền sử dụng đất ở. Trường hợp cá nhân có quyền hoặc chung quyền sở hữu nhà, quyền sử dụng đất ở duy nhất nhưng chuyển nhượng một phần thì không được miễn thuế cho phần chuyển nhượng đó.

Nhà ở, quyền sử dụng đất ở duy nhất được miễn thuế do cá nhân chuyển nhượng bất động sản tự kê khai và chịu trách nhiệm. Trường hợp phát hiện kê khai không đúng sẽ bị truy thu thuế và xử phạt theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và pháp luật liên quan khác.

Hồ sơ, thủ tục miễn thuế thực hiện theo pháp luật về quản lý thuế.