Sau tuần 'giông bão', điều gì sẽ quyết định xu hướng của VN-Index?

Tâm lý bi quan bao trùm

Thị trường chứng khoán khép lại tuần giao dịch từ ngày 13/7 - 17/7 với một bức tranh ảm đạm. VN-Index giảm 2,24% lùi về 1.787,45 điểm, đánh dấu tuần giảm thứ ba liên tiếp. Theo Chứng khoán SHS, áp lực bán gia tăng ngay từ phiên đầu tuần trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu chịu tác động từ những căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Càng về cuối tuần, dòng tiền càng suy yếu khi thanh khoản tăng ở các nhịp giảm nhưng co hẹp mỗi khi thị trường hồi phục - tín hiệu phản ánh lực cầu rất dè dặt và tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở mức giảm của chỉ số mà còn ở trạng thái tâm lý chán nản bao trùm tất cả các nhóm ngành. Hầu hết các nhóm ngân hàng, chứng khoán, thép, công nghệ, xây dựng, khu công nghiệp... đều chịu áp lực điều chỉnh trong bối cảnh thanh khoản duy trì ở mức thấp và tâm lý nhà đầu tư ngày càng bi quan. Công ty chứng khoán này cũng lưu ý diễn biến "giá giảm - khối lượng tăng" và "giá tăng - khối lượng giảm" là tín hiệu kỹ thuật không tích cực, cho thấy lực bán vẫn đang chiếm ưu thế.

Dữ liệu từ Chứng khoán Vietcap cũng phản ánh rõ bức tranh nghiêng hẳn về bên bán. Trong tuần qua, toàn thị trường ghi nhận 394 cổ phiếu giảm giá, chỉ có 298 mã tăng giá, trong khi tới 829 cổ phiếu đứng giá. Số lượng lớn cổ phiếu "đứng im" cho thấy dòng tiền đang co cụm và nhà đầu tư có xu hướng đứng ngoài quan sát thay vì sẵn sàng giải ngân.

Trên sàn HoSE, áp lực kéo giảm chỉ số chủ yếu đến từ các cổ phiếu vốn hóa lớn như VHM, VCB và CTG. Đây đều là những mã có tỷ trọng đáng kể trong rổ VN-Index, khiến chỉ số chịu sức ép lớn dù nhiều cổ phiếu vốn hóa vừa và nhỏ không giảm quá sâu.

Một điểm đáng chú ý khác là mùa công bố kết quả kinh doanh quý II dường như chưa tạo được hiệu ứng tích cực như kỳ vọng. Nhiều doanh nghiệp công bố lợi nhuận vượt dự báo, điển hình bộ đôi Ngân hàng TMCP Thịnh Vượng Việt Nam (HoSE: VPB) và CTCP Chứng khoán VPBank (HoSE: VPX) đồng loạt báo lợi nhuận quý II/2026 tăng “khủng”, song giá cổ phiếu trong tuần lại đi ngang hoặc giảm mạnh.

Diễn biến này cho thấy thông tin về kết quả kinh doanh quý II hiện chưa đủ sức thay đổi tâm lý thị trường, dòng tiền đang chịu chi phối bởi những lo ngại lớn hơn liên quan đến môi trường vĩ mô, thanh khoản và triển vọng thị trường chung.

Đặc biệt, áp lực bán ròng của khối ngoại càng khiến thị trường ảm đạm. Xét riêng tuần 13/7 – 17/7, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng 2.134 tỷ đồng trên sàn HoSE, kéo dài chuỗi rút vốn khỏi thị trường. Như vậy, tính từ đầu năm đến nay, vốn FII đã bán ròng tổng cộng 4.934,4 tỷ đồng trên cả ba sàn.

Điểm tích cực hiếm hoi sau nhịp điều chỉnh mạnh là mặt bằng định giá đã trở nên hấp dẫn hơn đáng kể. Theo tính toán, P/E của VN-Index tại phiên 17/7 đã giảm xuống còn khoảng 13,3 lần, tiệm cận vùng đáy được thiết lập trong giai đoạn căng thẳng Mỹ - Iran trước đó (khoảng 13,1 lần).

Đáng chú ý hơn, nếu loại trừ nhóm Vingroup gồm VIC, VHM, VRE và VPL - nhóm hiện có mức P/E lên tới khoảng 155 lần - thì phần còn lại của thị trường chỉ đang giao dịch quanh mức P/E 10,8 lần. Đây là vùng định giá thấp so với trung bình nhiều năm, phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư đã suy giảm mạnh sau chuỗi điều chỉnh vừa qua.

Kịch bản nào cho chứng khoán Việt Nam sau tuần "giông bão"?

Sau nhịp giảm mạnh, nhiều ý kiến cho rằng định giá hấp dẫn có thể tạo nền tảng cho một nhịp hồi kỹ thuật. Tuy nhiên, yếu tố quyết định xu hướng của thị trường trong những tuần tới nhiều khả năng sẽ không nằm ở kết quả kinh doanh quý II mà ở các biến số vĩ mô, đặc biệt là mặt bằng lãi suất.

Khảo sát trên thị trường cho thấy lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng vẫn duy trì ở mức cao. Đáng chú ý, mức lãi suất tiết kiệm 8%/năm cho kỳ hạn 6 tháng đã xuất hiện tại một ngân hàng thông qua chương trình ưu đãi, vượt mặt bằng lãi suất huy động đang được nhiều nhà băng niêm yết trên thị trường.

Đây là diễn biến trái ngược với kỳ vọng của nhà đầu tư về việc mặt bằng lãi suất sẽ sớm hạ nhiệt để hỗ trợ nền kinh tế. Tại Hội nghị "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng", Thống đốc Phạm Đức Ấn chia sẻ: “NHNN điều hành chính sách lãi suất tương đối ‘vất vả’ do nhu cầu vốn rất cao, trong lúc huy động vốn của nền kinh tế còn eo hẹp. Chúng ta tập trung vào tăng trưởng kinh tế, tập trung vào tín dụng. Vì vậy khi thiếu hụt vốn thì đương nhiên lãi suất nâng cao”.

Lãi suất duy trì ở mức cao tạo áp lực lên định giá của cả trái phiếu và cổ phiếu. Đối với cổ phiếu, lãi suất cao làm tăng tỷ lệ chiết khấu đối với dòng tiền tương lai, đồng thời làm gia tăng chi phí vốn và ảnh hưởng đến triển vọng lợi nhuận của doanh nghiệp, từ đó khiến định giá cổ phiếu có xu hướng giảm.

Đây cũng là một trong những nguyên nhân lý giải vì sao dù mùa báo cáo tài chính quý II bắt đầu với nhiều kết quả khả quan, dòng tiền vẫn chưa quay trở lại thị trường.

Trong báo cáo chiến lược nửa cuối năm 2026, Chứng khoán SSI nhận định thị trường nhiều khả năng tiếp tục dao động trong biên độ hẹp. Một trong những nguyên nhân chính là lãi suất được dự báo sẽ duy trì ở mức cao lâu hơn so với kỳ vọng trước đây, khiến dòng tiền vào các tài sản rủi ro như chứng khoán chưa thể cải thiện mạnh.

Điều đó đồng nghĩa, bất chấp định giá thị trường trở nên hấp dẫn hơn, mùa BCTC quý II/2026 đang khởi động với nhiều kết quả lạc quan, thị trường nhiều khả năng vẫn cần thêm thời gian để tích lũy trước khi xuất hiện một xu hướng rõ ràng hơn.

SGI Capital lạc quan cho rằng chu kỳ lãi suất tăng cùng áp lực thanh khoản ngày càng lớn cũng sẽ mở ra cơ hội sở hữu những tài sản chất lượng với mức giá hấp dẫn. Quỹ này cũng khuyến nghị nhà đầu tư tiếp tục ưu tiên chiến lược quản trị rủi ro, duy trì thanh khoản và chỉ giải ngân quy mô lớn khi các điều kiện thuận lợi hơn xuất hiện.

Đối với diễn biến của chỉ số VN-Index, ở góc nhìn chiến lược, SHS đánh giá VN-Index vẫn chưa cải thiện được xu hướng ngắn hạn và có khả năng tiếp tục kiểm định vùng hỗ trợ quan trọng quanh 1.770 điểm. Nếu đánh mất vùng này, chỉ số có thể lùi sâu hơn về khu vực 1.750 điểm.

SHS cho rằng nhà đầu tư cần duy trì tỷ trọng hợp lý. Mục tiêu đầu tư hướng tới các mã có nền tảng cơ bản tốt, đầu ngành trong các ngành chiến lược, tăng trưởng vượt trội của nền kinh tế.

Đối với VCBS, công ty chứng khoán này nhìn nhận chỉ báo CMF đảo chiều hướng lên cho thấy dòng tiền mua chủ động dần quay lại trên thị trường, theo đó chỉ số chung được kỳ vọng sẽ có nhịp hồi phục trong những phiên tới với kháng cự ngắn hạn là quanh đường MA20, tương đương với vùng 1.840 - 1.850 điểm.