Sân bay Long Thành hướng tới mốc vận hành 1/12, nỗi lo hạ tầng kết nối

Nội dung được ACV đề cập trong báo cáo vừa gửi Ban Chỉ đạo công tác chuẩn bị khai thác Cảng hàng không (sân bay) quốc tế Long Thành.

Theo ACV, để sân bay có thể khai thác thương mại từ ngày 1/12, toàn bộ hạng mục xây dựng phải được hoàn thành chậm nhất trong tháng 9. Hiện nay, phía doanh nghiệp đã yêu cầu Ban quản lý dự án cùng các nhà thầu tập trung tối đa nguồn lực để đẩy nhanh tiến độ thi công, lắp đặt thiết bị và hoàn thiện các công trình.

Dự kiến, đường cất hạ cánh số 1 cùng hệ thống đường lăn, sân đỗ đã cơ bản hoàn thành từ cuối năm 2025, đáp ứng khai thác các loại tàu bay thân rộng Code E và F. Đường cất hạ cánh số 2 dự kiến hoàn thành, kết nối đồng bộ với khu bay trước ngày 30/9.

Đối với nhà ga hành khách có công suất thiết kế 25 triệu lượt khách/năm sẽ hoàn thành và chạy thử trong tháng 11. Nhà ga hàng hóa số 1 với công suất 550.000 tấn mỗi năm cùng hệ thống giao thông nội cảng, hạ tầng kỹ thuật, bãi đỗ xe, các tuyến kết nối T1, T2 và hệ thống tra nạp nhiên liệu cũng được lên kế hoạch hoàn thiện trước cuối tháng 10.

Song song công tác xây dựng, ACV đang triển khai chương trình vận hành thử (ORAT) với sự hỗ trợ của đơn vị tư vấn quốc tế IAC. Đến nay, doanh nghiệp đã xây dựng 11 quy trình khai thác cốt lõi và 55 kịch bản vận hành thử nhằm kiểm tra mức độ sẵn sàng của hạ tầng, thiết bị, quy trình vận hành và nhân lực trước khi sân bay chính thức hoạt động.

Chương trình ORAT sẽ được triển khai theo ba giai đoạn, gồm vận hành thử khu bay và cánh Tây nhà ga trong tháng 9; vận hành thử tích hợp với tàu bay trong tháng 10; và vận hành thử toàn bộ cảng hàng không trong tháng 11 trước khi khai thác thương mại.

Đối với nguồn nhân lực, ACV cho biết, đã điều động đội ngũ có kinh nghiệm từ các cảng hàng không lớn trong hệ thống, đồng thời tuyển dụng và đào tạo nhân sự mới. Toàn bộ nhân sự sẽ hoàn thành các chứng chỉ chuyên môn theo tiêu chuẩn quốc tế trước khi tham gia vận hành.

Cùng với việc chuẩn bị hạ tầng bên trong sân bay, ACV cho rằng, hệ thống giao thông kết nối bên ngoài là yếu tố quyết định hiệu quả khai thác của sân bay Long Thành. Các tuyến kết nối trực tiếp như T1 và T2 dự kiến sẽ hoàn thành đồng bộ. Tuy nhiên, áp lực lớn hiện nay vẫn nằm ở các trục giao thông đối ngoại khi cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và QL 51 đang trong tình trạng quá tải.

Vì vậy, ACV kiến nghị sớm hoàn thành toàn tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành lên 8-10 làn xe, đồng thời đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm như cao tốc Bến Lức - Long Thành, Vành đai 3 TP.HCM, đường tỉnh 25B và 25C để bảo đảm khả năng kết nối khi sân bay đi vào hoạt động cuối năm nay. Về lâu dài, doanh nghiệp cũng đề xuất sớm đầu tư tuyến đường sắt nhẹ Thủ Thiêm - Long Thành và tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam kết nối trực tiếp với nhà ga hành khách.

Mặt khác, để tạo điều kiện cho quá trình chuyển đổi từ sân bay Tân Sơn Nhất sang Long Thành, ACV đang xây dựng gói ưu đãi "Long Thanh Launch", dự kiến áp dụng trong giai đoạn 2026-2027.

Cụ thể, các hãng hàng không khai thác tại Long Thành sẽ được giảm từ 20-50% một số loại giá dịch vụ hàng không. Doanh nghiệp cũng kiến nghị cho phép các hãng được bảo lưu slot lịch sử tại sân bay Tân Sơn Nhất đối với các chuyến bay chuyển sang khai thác tại Long Thành, qua đó tạo sự chủ động trong điều chỉnh mạng bay.

Bên cạnh đó, ACV đề xuất tổ chức đồng bộ mạng lưới xe bus kết nối sân bay với Đồng Nai và TP.HCM, đồng thời triển khai chiến dịch truyền thông về lộ trình chuyển các chuyến bay sang sân bay Long Thành nhằm hạn chế nhầm lẫn cho hành khách.

Đáng chú ý, đến nay ACV đã chính thức nhận đăng ký khai thác từ 3 hãng hàng không trong nước gồm Vietnam Airlines, Vietjet Air và Vietravel Airlines. Trong đó, Vietjet Air dự kiến duy trì tối thiểu 2 đường bay quốc tế trong giai đoạn đầu, còn Vietnam Airlines đề xuất chuyển khoảng 12% số chuyến bay quốc tế từ Tân Sơn Nhất sang sân bay mới. Ngoài ra, ACV cũng đang làm việc với IATA cùng đại diện 34 hãng hàng không quốc tế để chuẩn bị phương án khai thác khi sân bay Long Thành chính thức đi vào vận hành.