Những mạng xã hội 'made in Vietnam' giờ ra sao?

Hahalolo, từ mạng xã hội 2 tỷ người dùng đến đường dây tiền ảo tỷ USD

Trong số các mạng xã hội "made in Vietnam", nổi tiếng nhất là Hahalolo, từng một thời gây bão bởi tuyên bố "đè bẹp" Facebook.

Tuy nhiên, sự nổi tiếng của Hahalolo lại không đến từ thực tế tiếp cận người dùng hay doanh thu như kỳ vọng, mà gắn với những lùm xùm xoay quanh cái tên của người sáng lập, ông Nguyễn Văn Hạ. Nguyễn Văn Hạ cùng 19 đồng phạm vừa bị công an tỉnh Phú Thọ khởi tố về tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp, và sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để chiếm đoạt tài sản.

Theo điều tra ban đầu, từ năm 2021, Nguyễn Văn Hạ cùng đồng bọn đã tạo ra một đồng tiền ảo có tên PaynetCoin (PAYN) hoạt động trên nền tảng Blockchain và xây dựng một hệ thống trả thưởng theo mô hình kim tự tháp (đa cấp).

Nhóm này sử dụng các trang web để lôi kéo người dân tham gia. Sau khi đăng ký mua các gói đầu tư, người tham gia được hứa hẹn sẽ nhận lãi suất từ 5% đến 9% mỗi tháng.

Để tạo niềm tin, các đối tượng sử dụng chính đồng PAYN để trả thưởng và hướng dẫn nhà đầu tư lên sàn để đổi sang các loại tiền mã hóa khác có giá trị như USDT, từ đó có thể bán ra USD hoặc VNĐ. Thực chất, đây là hành vi lấy tiền của người tham gia sau để trả cho người trước.

Trở lại với Hahalolo, mạng xã hội từng là niềm tự hào của giới công nghệ Việt Nam ở thời điểm ra mắt, năm 2019. Khi đó, mạng xã hội này được quảng bá là nền tảng tích hợp mạng xã hội, đại lý du lịch trực tuyến và thương mại điện tử, cho phép kết nối, chia sẻ nội dung, đặt tour, khách sạn và mua sắm trong cùng hệ sinh thái.

Từ mạng xã hội ảo vướng nghi vấn giữ tiền trái phép của người dùng tới đường dây tiền ảo lừa đảo hàng tỷ USD, sự giống nhau của Hahalolo và PAYN là dưới sự điều hành của ông Nguyễn Văn Hạ, cả 2 đều nổi lên như một trong những niềm tự hào công nghệ cho đến khi bị phanh phui.

Những mạng xã hội "made in Vietnam" nổi tiếng

Cùng ra đời năm 2019, Gapo là một trường hợp đáng chú ý trong những cái tên mạng xã hội Việt Nam. Thời điểm đó, Công ty CP Công nghệ Gapo đã tổ chức sự kiện ra mắt mạng xã hội cùng tên với số vốn đầu tư lên tới 500 tỷ đồng. Ông Phùng Anh Tuấn, nhà sáng lập F88 được cho là nhân vật đứng sau sự ra đời của mạng xã hội này.

Tại lễ ra mắt, Gapo công bố tham vọng đạt 50 triệu người dùng sau 3 năm thành lập. Chưa đầy 2 tháng sau khi ra mắt, Gapo đã thông báo cán mốc 2 triệu người dùng và tiếp tục tăng trưởng với tốc độ ấn tượng. Thế nhưng, mạng xã hội này cũng liên tiếp chịu những lời chê bai, phàn nàn về các sự cố, tính năng từ người dùng.

Hiện tại sau 6 năm ra mắt, mạng xã hội Gapo chưa được 10 triệu người dùng, cách rất xa kế hoạch ban đầu được đề ra. Tuy nhiên, F88 của doanh nhân Phùng Anh Tuấn đang gặt hái những thành công nhất định và đã lên kế hoạch IPO, cho thấy chiến lược phát triển rõ ràng.

Trong khi đó, Zalo là thương hiệu mạng xã hội "made in Vietnam" hiếm hoi cạnh tranh được với các thương hiệu quốc tế. Zalo giới thiệu ra thị trường từ năm 2012 và bùng nổ vào giai đoạn hoàng kim của mạng xã hội khi đạt mốc 10 triệu người dùng vào năm 2014 và con số này tăng lên 100 triệu tài khoản vào giữa năm 2018.

Thay vì đi theo xu hướng chung là kết nối người dùng công khai giống như Facebook hay TikTok, có lẽ thành công của Zalo là tự tìm ra hướng đi riêng đó là tập trung vào tính bảo mật trong kết nối giữa những người dùng.

Một thành công nữa của Zalo là việc phát triển ví điện tử Zalopay, một trong những ví điện tử nổi tiếng nhất Việt Nam hiện tại với mức tăng trưởng ổn định qua nhiều năm.

Dữ liệu từ báo cáo "Vietnam mobile app popularity 2024" (Mức độ phổ biến của ứng dụng di động Việt Nam 2024) của nhà cung cấp dịch vụ nghiên cứu trực tuyến hàng đầu Q&Me, Zalo hiện xếp vị trí thứ ba về nền tảng mạng xã hội được người Việt dành nhiều thời gian sử dụng nhất, xếp sau hai "ông lớn" Facebook và TikTok. Tuy nhiên, có đến 98% những người tham gia khảo sát cho biết họ mở Zalo nhiều nhất trong số các nền tảng mạng xã hội.

Cùng một chủ với Zalo, Zing Me là một mạng xã hội được ra đời cùng lúc với các tựa game online bắt đầu phổ biến tại Việt Nam. Được một công ty chuyên về sáng tạo và phát triển game là VNG (khi đó là Vinagame) đứng sau, Zing Me nhanh chóng thu hút được lượng lớn các bạn trẻ, trong đó chủ yếu là các game thủ tham gia. Vào thời kỳ hoàng kim năm 2011, Zing Me thậm chí đã có số lượng khách truy cập đạt 6,8 triệu người, cao gấp 2 lần so với 3,1 triệu người của Facebook vào thời điểm đó. Thế nhưng, do chỉ tập trung vào người dùng là các game thủ nên Zing Me dần trở nên "yếu thế" so với các mạng xã hội khác như Facebook, Instagram,... Đến năm 2020, VNG quyết định đóng cửa mạng xã hội này.

Trong năm 2019, mạng xã hội Lotus do Công ty cổ phần VCcorp sáng lập cũng đã "gây sốt" khi tuyên bố số vốn đầu tư lên tới 1.200 tỷ đồng. Với định hướng phát triển all in one, Lotus có kế hoạch hợp tác với hàng loạt KOLs, tờ báo, đài truyền hình,... Mạng xã hội này nhiều người kỳ vọng có thể đủ sức để cạnh tranh trực tiếp với Facebook. Tuy vậy, sau một thời gian rầm rộ trên các phương tiện truyền thông, đến nay Lotus chỉ mới có hơn 1 triệu lượt tải trên CH Play, thậm chí trên kho ứng dụng App Store, Lotus còn nhận về lượt đánh giá chỉ hơn 3 sao.

Báo cáo đánh giá về hoạt động thông tin điện tử tại Hội nghị tổng kết, đánh giá hoạt động lĩnh vực thông tin điện tử năm 2024, định hướng năm 2025 và phổ biến nghị định số 147/2024/NĐ-CP quy định về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng do Bộ TT&TT tổ chức, bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử (PTTH&TTĐT, Bộ TT&TT) cho hay, năm 2024, đã có thêm 80 trang thông tin điện tử tổng hợp và 40 mạng xã hội trong nước được cấp phép.
Tổng số lượng tài khoản người Việt Nam sử dụng mạng xã hội trong nước khoảng 110 triệu tài khoản. Tổng số tài khoản người Việt Nam sử dụng mạng xã hội nước ngoài khoảng 203 tài khoản.
"Tính đến 30/6/2024, số người dùng Zalo hàng tháng là 76,5 triệu người dùng. Số người dùng Facebook tại Việt Nam là 72 triệu, YouTube đạt 63 triệu và Tiktok là 67 triệu người dùng. Như vậy, đến thời điểm hiện tại, nền tảng Zalo có đông tài khoản đăng ký sử dụng hơn 3 nền tảng khác", bà Nguyễn Thị Thanh Huyền cho biết.