Nhà ở xã hội miền Trung - Tây Nguyên: Cần 'luồng xanh' thực chất

Chiều 19/5, tại tỉnh Quảng Ngãi, Báo Xây dựng phối hợp với UBND tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Hội thảo "Nhà ở xã hội tại miền Trung - Tây Nguyên: Thực trạng, cơ chế và giải pháp thúc đẩy".

Miền Trung - Tây Nguyên hướng tới 190.000 căn nhà ở xã hội

Ông Chử Văn Hải, Phó Vụ trưởng, Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản cho biết, khu vực miền Trung - Tây Nguyên sau sáp nhập gồm 11 tỉnh, thành phố được giao hoàn thành khoảng 190.000 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn 2025 - 2030, chiếm khoảng 17,7% tổng số căn hộ phải hoàn thành trên cả nước.

Riêng năm 2025, 11 địa phương miền Trung - Tây Nguyên được giao chỉ tiêu 25.524 căn nhà ở xã hội. Đến nay, khu vực đã hoàn thành 20.003 căn, trong đó có 6 địa phương hoàn thành hoặc vượt kế hoạch được giao. Sang năm 2026, khu vực tiếp tục được giao chỉ tiêu 24.383 căn.

Theo tổng hợp từ các địa phương, lũy kế số căn nhà ở xã hội đã khởi công và đang triển khai đầu tư xây dựng tại 11 tỉnh, thành phố miền Trung - Tây Nguyên hiện đạt khoảng 54.000 căn, cao hơn gấp đôi chỉ tiêu được giao.

Ông Hải nhấn mạnh, phát triển nhà ở xã hội là chính sách an sinh quan trọng, gắn chặt với mục tiêu quản lý, phát triển và ổn định thị trường bất động sản. Đồng thời, việc đầu tư xây dựng nhà ở xã hội còn tạo hiệu ứng lan tỏa sang nhiều ngành kinh tế khác, góp phần tạo việc làm, thúc đẩy tăng trưởng GDP và ổn định kinh tế vĩ mô.

Ở góc độ địa phương, ông Nguyễn Công Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho rằng, phát triển nhà ở xã hội là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, mang ý nghĩa an sinh sâu sắc, đồng thời là giải pháp quan trọng nhằm ổn định nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

"Với sự phát triển mạnh mẽ của Khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp, nhu cầu nhà ở dành cho công nhân, người lao động và người thu nhập thấp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi ngày càng gia tăng. Do đó, tỉnh xác định phát triển nhà ở xã hội là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân", ông Hoàng nói.

Theo ông Hoàng, thời gian qua, tỉnh đã tập trung rà soát quỹ đất, tháo gỡ khó khăn về thủ tục đầu tư và tăng cường thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam nhận định, nhu cầu nhà ở xã hội tại miền Trung - Tây Nguyên đang gia tăng mạnh khi nguồn cung bất động sản trên thị trường vẫn chủ yếu là sản phẩm thương mại cao cấp, vượt quá khả năng chi trả của phần lớn người lao động và nhóm thu nhập trung bình.

Bên cạnh đó, nhu cầu nhà ở xã hội hiện tập trung ở các nhóm công nhân tại khu công nghiệp, khu kinh tế; cán bộ, công chức phát sinh nhu cầu nhà ở sau sáp nhập; người trẻ, lao động đô thị có thu nhập trung bình khó tiếp cận nhà ở thương mại; cùng các khu vực đô thị hóa nhanh nhưng thiếu nguồn cung phù hợp...

Theo ông Đính, dù nhu cầu lớn, song nguồn cung nhà ở xã hội vẫn còn hạn chế. Nhiều địa phương chưa hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2025. Đặc biệt là các vướng mắc chủ yếu liên quan đến quỹ đất hạn chế, thủ tục kéo dài, khó tiếp cận tín dụng, giá vật liệu xây dựng tăng và thiếu cơ chế phối hợp liên vùng sau sáp nhập.

Gỡ 'điểm nghẽn' để phát triển nhà ở xã hội

Để đẩy nhanh phát triển nhà ở xã hội thời gian tới, ông Nguyễn Văn Đính kiến nghị cần chuyển tư duy phát triển nhà ở xã hội theo địa phương sang quy hoạch liên kết vùng miền Trung - Tây Nguyên; gắn nhà ở xã hội với công nghiệp, giao thông và các trung tâm hành chính mới.

Đặc biệt, các địa phương cần tạo "luồng xanh" thực chất cho nhà ở xã hội nhằm rút ngắn thủ tục đầu tư, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và phê duyệt quy hoạch; chủ động tạo quỹ đất sạch gần khu công nghiệp, trục hạ tầng lớn; khơi thông nguồn vốn và mở rộng tín dụng ưu đãi dài hạn cho cả người mua lẫn chủ đầu tư.

Còn ông Chử Văn Hải cho rằng, các địa phương miền Trung - Tây Nguyên cần rà soát các dự án đã lựa chọn chủ đầu tư, nhất là dự án dành cho lực lượng vũ trang; ưu tiên dự án có điều kiện thi công thuận lợi, chủ đầu tư đủ năng lực để tập trung tháo gỡ thủ tục, đẩy nhanh cấp phép, khởi công ngay trong tháng 5/2026 và phấn đấu hoàn thành trong năm 2026.

Đồng thời, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc chủ đầu tư tập trung nguồn lực, áp dụng công nghệ thi công phù hợp nhằm đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm hoàn thành dự án trước ngày 31/12/2026. Đối với các dự án đã giao chủ đầu tư, cần khẩn trương giải quyết thủ tục hành chính, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để sớm triển khai.

"Các tỉnh, thành cần tiếp tục rà soát, phê duyệt danh mục quỹ đất phát triển nhà ở xã hội; ưu tiên bố trí đất tại khu vực thuận lợi, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Đặc biệt, các thủ tục liên quan cần được xử lý theo cơ chế "luồng xanh", "luồng ưu tiên" để rút ngắn thời gian thực hiện dự án", ông Hải cho hay.

Tương tự, ông Nguyễn Phúc Nhân, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ngãi thừa nhận thực tiễn triển khai vẫn còn nhiều khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ như quỹ đất, nguồn vốn, thủ tục đầu tư, hạ tầng kỹ thuật và khả năng tiếp cận nhà ở của người dân...

Ông cho biết, giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Quảng Ngãi đã bố trí khoảng 461ha đất để phát triển nhà ở xã hội, ưu tiên khu vực gần hạ tầng giao thông và nơi tập trung đông lao động. Tỉnh cũng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, đưa các dự án nhà ở xã hội vào "luồng xanh", "luồng ưu tiên", qua đó giảm khoảng 50% thời gian thực hiện thủ tục theo quy định.

Ngoài ra, Quảng Ngãi đồng thời tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án đang triển khai; chú trọng đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội như giao thông, điện, nước, trường học, y tế và tiện ích công cộng, hướng đến các khu nhà ở xã hội văn minh, hiện đại, phù hợp khả năng chi trả của người thu nhập thấp và công nhân lao động...

Trong khi đó, ông Lê Đăng Tuấn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai khiến nghị về chính sách vay gói tín dụng 145.000 tỷ đồng không dừng lại ở việc hỗ trợ lãi suất do chưa đủ hấp dẫn và đề nghị Trung ương ban hành chính sách cụ thể, thủ tục, điều kiện đơn giản đủ hấp dẫn để chủ đầu tư các dự án nhà ở xã hội, người mua nhà ở được tiếp cận.

"Gia Lai sẽ nỗ lực tối đa xây dựng và vượt chỉ tiêu Chính phủ giao về xây dựng nhà ở xã hội. Đặc biệt, sẽ rà soát và có giải pháp thu hút nhà đầu tư ở khu vực phía Tây tỉnh. Đẩy mạnh thu hút nhà đầu tư triển khai các dự án ở khu vực Đông - Bắc, nơi có tiềm năng, lợi thế lớn trong phát triển kinh tế - xã hội", ông Tuấn nói.