Hơn 214.000 tỷ đồng chảy vào thị trường trái phiếu trong quý II

Bất động sản vượt ngân hàng, dẫn đầu phát hành trái phiếu

Sau giai đoạn trầm lắng kéo dài, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ trong nửa đầu năm 2026, đặc biệt ở quý II.

Bà Dương Kim Anh, Giám đốc Đầu tư Công ty TNHH Quản lý Quỹ đầu tư Chứng khoán Vietcombank (VCBF), cho biết tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong quý I chỉ khoảng 28.000 tỷ đồng. Tuy nhiên sang quý II, quy mô phát hành đã tăng vọt lên khoảng 214.000 tỷ đồng, tương đương mức tăng gần 9 lần.

Không chỉ quy mô, cơ cấu thị trường cũng thay đổi đáng kể. Nếu cùng kỳ năm trước, các ngân hàng thương mại là nhóm phát hành lớn nhất với khoảng 175.000 tỷ đồng, thì năm nay lượng phát hành của khối này giảm xuống còn hơn 100.000 tỷ đồng.

Theo bà Kim Anh, nguyên nhân là mặt bằng lãi suất huy động tăng nhanh khiến chi phí vốn cao hơn, buộc nhiều ngân hàng phải thận trọng khi huy động nguồn vốn trung và dài hạn thông qua trái phiếu.

Trong khi đó, nhóm doanh nghiệp bất động sản lại quay trở lại mạnh mẽ. Giá trị phát hành tăng từ khoảng 30.000-40.000 tỷ đồng cùng kỳ năm ngoái lên hơn 100.000 tỷ đồng trong nửa đầu năm nay, tương đương mức tăng gần 4 lần.

Theo Giám đốc Đầu tư VCBF, nhu cầu huy động vốn để triển khai dự án mới cũng như tái cơ cấu các khoản nợ đến hạn là động lực chính khiến doanh nghiệp địa ốc tăng tốc phát hành.

Dù vậy, kênh phát hành ra công chúng vẫn chưa có nhiều chuyển biến. Sáu tháng đầu năm, tổng giá trị phát hành công khai chỉ khoảng 20.000 tỷ đồng, chủ yếu đến từ các ngân hàng. Điều này khiến nguồn cung trái phiếu chất lượng cao dành cho các quỹ đầu tư vẫn khá hạn chế.

Lãi suất tăng mạnh, nhà đầu tư cần kiên nhẫn

Song song với sự phục hồi của hoạt động phát hành, mặt bằng lãi suất trên thị trường cũng đã thay đổi đáng kể.

Theo bà Kim Anh, nếu cùng kỳ năm ngoái lãi suất huy động phổ biến chỉ khoảng 5-6%/năm thì hiện nay nhiều ngân hàng đã nâng lên 7-9%/năm. Nhóm ngân hàng thương mại cổ phần ghi nhận mức tăng mạnh nhất, khoảng 200 điểm cơ bản so với cuối năm 2025.

Diễn biến này kéo theo lợi suất trái phiếu tăng lên rõ rệt. Đối với trái phiếu ngân hàng kỳ hạn dài, lợi tức hiện dao động 8-9%/năm, cao hơn đáng kể so với mức 5-6% của một năm trước.

Trong khi đó, trái phiếu bất động sản và nhiều doanh nghiệp ngoài ngành ngân hàng vẫn phải chấp nhận mức lợi suất 10-12%/năm để thu hút nhà đầu tư.

Theo bà Kim Anh, trên thị trường thứ cấp hiện nay, hoạt động giao dịch chủ yếu vẫn tập trung vào trái phiếu bất động sản, trong khi trái phiếu của các doanh nghiệp sản xuất còn khá hạn chế.

Đáng chú ý, chuyên gia VCBF cho rằng rủi ro lớn nhất của thị trường sẽ xuất hiện trong nửa cuối năm.

Mặc dù tỷ lệ doanh nghiệp chậm thanh toán trái phiếu trong quý I đã giảm, song điều này chưa phản ánh sự cải thiện thực chất bởi đây vốn là giai đoạn có khối lượng trái phiếu đáo hạn thấp.

Theo ước tính của VCBF, từ nay đến cuối năm, mỗi quý thị trường sẽ có khoảng 80.000-100.000 tỷ đồng trái phiếu, bao gồm cả gốc và lãi, đến hạn thanh toán.

Áp lực lớn nhất vẫn tập trung ở nhóm doanh nghiệp ngoài tổ chức tín dụng, đặc biệt là các doanh nghiệp bất động sản có tỷ lệ đòn bẩy cao.

"Bối cảnh lãi suất neo ở vùng cao cùng khả năng huy động vốn chưa thực sự thuận lợi sẽ khiến nhiều doanh nghiệp tiếp tục chịu áp lực thanh khoản trong những tháng cuối năm", bà Kim Anh nhận định.

Đánh giá về triển vọng thị trường, bà Kim Anh cho rằng dư địa giảm lãi suất trong phần còn lại của năm 2026 là khá hạn chế.

Nguyên nhân đến từ nhu cầu tín dụng đang phục hồi trở lại, trong khi giải ngân đầu tư công tiếp tục tạo áp lực lên mặt bằng lãi suất. Do đó, nhiều khả năng lãi suất sẽ duy trì ở vùng hiện tại đến hết năm.

Đối với các quỹ đầu tư trái phiếu, môi trường lãi suất cao lại mở ra cơ hội cải thiện hiệu quả đầu tư trong trung và dài hạn.

Để chủ động trước biến động thị trường, VCBF cũng nâng tỷ trọng tiền gửi và chứng chỉ tiền gửi có tính thanh khoản cao lên khoảng 30% danh mục, cao hơn mức 15-20% trước đây nhằm đáp ứng nhu cầu rút vốn của nhà đầu tư nếu cần thiết.

Theo bà Kim Anh, lợi suất của quỹ trái phiếu thường có độ trễ nhất định do lãi suất coupon của phần lớn trái phiếu được điều chỉnh theo chu kỳ khoảng 6 tháng. Vì vậy, hiệu quả đầu tư sẽ cải thiện dần theo thời gian thay vì tăng ngay lập tức như lãi suất tiền gửi.

VCBF tiếp tục đặt mục tiêu duy trì mức sinh lời cao hơn lãi suất tiền gửi ngân hàng khoảng 1,5-2 điểm phần trăm, đồng thời khuyến nghị nhà đầu tư kiên nhẫn trong bối cảnh chu kỳ lãi suất mới đang hình thành.