Không chỉ DGC, PNJ: Vì sao khối ngoại bán cả những doanh nghiệp tăng trưởng tốt?

Trong nhiều năm, cổ phiếu DGC của CTCP Tập đoàn Hóa chất Đức Giang và PNJ của CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận đều nằm trong nhóm cổ phiếu được nhiều quỹ đầu tư ngoại ưa chuộng. PNJ nhiều năm duy trì trạng thái gần kín room ngoại, trong khi DGC từng được nhiều nhà đầu tư tổ chức đánh giá cao nhờ quy mô vốn hóa, hiệu quả kinh doanh và khả năng tăng trưởng.

Chính vì vậy, phản ứng của dòng vốn ngoại sau các biến cố tại hai doanh nghiệp này càng thu hút sự chú ý của thị trường.

Sau khi thông tin cha con ông Đào Hữu Huyền cùng một số lãnh đạo Tập đoàn Hóa chất Đức Giang bị khởi tố được công bố giữa tháng 3, khối ngoại bán ròng gần 8 triệu cổ phiếu DGC chỉ trong giai đoạn từ ngày 17/3 đến 31/3.

Diễn biến tương tự xuất hiện tại PNJ. Sau thông tin liên quan đến ông Đặng Ngọc Thảo, cựu Giám đốc P Lab- công ty con của PNJ- bị khởi tố, chỉ từ ngày 3/7 đến 13/7, nhà đầu tư nước ngoài cũng bán ròng khoảng 6,9 triệu cổ phiếu PNJ. Mặc dù doanh nghiệp đã lên tiếng trấn an cổ đông bằng việc khẳng định hoạt động sản xuất kinh doanh không bị ảnh hưởng.

Nếu chỉ nhìn vào hai trường hợp này, có thể cho rằng dòng vốn ngoại đơn thuần phản ứng trước những biến cố riêng của từng doanh nghiệp.

Nhưng liệu đây có thực sự là lời giải cho toàn bộ làn sóng bán ròng của khối ngoại trong năm 2026?

Không chỉ DGC và PNJ, bán ròng là xu hướng trên toàn TTCK của khối ngoại

Thực tế, xu hướng bán ròng của khối ngoại đã xuất hiện từ đầu năm 2026, trước cả khi DGC hay PNJ đối mặt với các biến cố liên quan đến ban lãnh đạo.

Nói cách khác, DGC và PNJ không mở ra làn sóng bán ròng, mà chỉ khiến một xu hướng vốn đã tồn tại trở nên rõ nét hơn.

Nếu DGC và PNJ đại diện cho nhóm doanh nghiệp gặp biến cố, thì FPT, VHM và VNM lại cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác.

Trong giai đoạn từ giữa tháng 2 đến giữa tháng 7/2026, CTCP FPT không ghi nhận biến cố lớn liên quan đến hoạt động kinh doanh hay ban lãnh đạo. Doanh nghiệp vẫn duy trì vị thế dẫn đầu ngành công nghệ, kết quả kinh doanh tiếp tục tăng trưởng và nhiều năm liền là một trong những cổ phiếu được các quỹ ngoại ưa thích.

Tuy nhiên, dữ liệu room ngoại lại cho thấy xu hướng ngược lại.

Từ 12/2 đến 13/7, khối lượng được phép mua của nhà đầu tư nước ngoài tại FPT tăng từ khoảng 170 triệu lên hơn 363 triệu cổ phiếu. Do room ngoại không thay đổi trong giai đoạn này, lượng cổ phiếu được phép mua tăng lên đồng nghĩa lượng cổ phiếu do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ đã giảm tương ứng. Theo cách tính này, khối ngoại đã giảm khoảng 193 triệu cổ phiếu FPT chỉ trong khoảng 5 tháng.

CTCP Sữa Việt Nam (Vinamilk, mã VNM) cũng có xu hướng tương tự.

Dữ liệu room ngoại cho thấy trong cùng khoảng thời gian, lượng cổ phiếu được phép mua tại VNM tăng thêm khoảng 35 triệu đơn vị, tương ứng với việc khối ngoại giảm tỷ trọng nắm giữ tại doanh nghiệp sữa lớn nhất Việt Nam.

Nếu như diễn biến giao dịch của FPT và VNM có thể lý giải dựa theo diễn biến thị giá của 2 mã này không thực sự thuận lợi cho nhà đầu tư, từ đó gây nên áp lực tái cơ cấu. Thì cổ phiếu VHM của CTCP Vinhomes mặc dù đà tăng trưởng khá tốt (tăng khoảng 40-50% từ đầu năm), nhưng vẫn có xu hướng bán ròng rõ ràng từ khối ngoại.

Trong cùng giai đoạn, khối lượng được phép mua của nhà đầu tư nước ngoài tại VHM tăng thêm khoảng 25 triệu cổ phiếu, phản ánh lượng cổ phiếu do khối ngoại nắm giữ giảm tương ứng. Ngoài ra, thống kê giao dịch sau đó cũng cho thấy VHM liên tục nằm trong nhóm cổ phiếu bị khối ngoại bán ròng mạnh nhất thị trường.

Điều đáng chú ý là xu hướng này diễn ra tại cả 3 cổ phiếu kể trên trong bối cảnh không ghi nhận biến cố lớn liên quan đến hoạt động kinh doanh hay ban lãnh đạo như ở DGC hay PNJ.

Thế nhưng, dòng vốn ngoại vẫn lựa chọn giảm tỷ trọng.

Điều đó cũng cho thấy các biến cố tại DGC và PNJ khó có thể là lời giải duy nhất cho xu hướng bán ròng của khối ngoại trong năm 2026.

Khối ngoại không rời Việt Nam, nhưng bức tranh tái phân bổ vẫn chưa hoàn chỉnh

Tuy nhiên, dữ liệu room ngoại cũng ghi nhận một ngoại lệ đáng chú ý.

Trong giai đoạn từ giữa tháng 2 đến giữa tháng 7/2026, khối lượng được phép mua của nhà đầu tư nước ngoài tại VIC giảm khoảng 31,5 triệu cổ phiếu, trong khi room ngoại không thay đổi. Theo cùng phương pháp tính, lượng cổ phiếu do khối ngoại nắm giữ đã tăng tương ứng.

Đây là diễn biến trái ngược với xu hướng chung của thị trường.

Tuy nhiên, dữ liệu giao dịch công bố theo tháng cũng cho thấy khối ngoại đồng thời mua và bán VIC với quy mô rất lớn trong cùng kỳ. Như trong tháng 6, khối ngoại mua vào khoảng 15.900 tỷ đồng nhưng cũng bán ra tới 15.400 tỷ đồng giá trị cổ phiếu VIC.

Vì vậy, việc room ngoại thu hẹp chưa đủ để khẳng định đây là hoạt động tích lũy dài hạn, mà vẫn cần thêm dữ liệu về cơ cấu giao dịch để kiểm chứng.

Điều này cho thấy bức tranh dòng vốn ngoại không hoàn toàn mang màu sắc "rút vốn", mà đang xuất hiện những dấu hiệu tái phân bổ giữa các doanh nghiệp.

Đầu năm 2026, khi triển vọng nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell ngày càng rõ ràng, kỳ vọng về sự trở lại của dòng vốn ngoại cũng gia tăng.

Trong cuộc trao đổi với báo chí đầu tháng 1/2026, bà Đặng Nguyệt Minh, Giám đốc Khối Nghiên cứu Dragon Capital, nhận định quá trình nâng hạng có thể trở thành chất xúc tác quan trọng giúp thu hút dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài trong những năm tới.

Tuy nhiên, diễn biến thực tế lại phức tạp hơn.

Trong bài phân tích công bố ngày 3/3/2026, Reuters dẫn đánh giá của nhiều nhà đầu tư tổ chức quốc tế cho rằng dù kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao và triển vọng nâng hạng ngày càng rõ nét, dòng vốn ngoại vẫn duy trì trạng thái thận trọng do nhiều yếu tố như rủi ro thuế quan, giới hạn sở hữu nước ngoài cũng như mức độ tập trung quá lớn của một số cổ phiếu trong các chỉ số.

Những đánh giá này cho thấy xu hướng bán ròng của khối ngoại được hình thành trong một bối cảnh rộng hơn các biến cố riêng lẻ của từng doanh nghiệp.

Ở góc độ khác, TS. Trần Thăng Long, Phó Tổng giám đốc Chứng khoán BIDV (BSC), khi trao đổi trên chương trình Phố Tài chính của VTV8 vào tháng 5/2026 cho biết dù FTSE Russell đã xác nhận lộ trình nâng hạng trong kỳ đánh giá tháng 3, khối ngoại vẫn có 5 tuần bán ròng liên tiếp với tổng giá trị hơn 20.888 tỷ đồng. Theo ông, xu hướng này chịu tác động đồng thời từ tâm lý risk-off trên thị trường quốc tế, hoạt động tái cơ cấu danh mục của các quỹ đầu tư và việc dòng vốn toàn cầu đang phân bổ sang những cơ hội khác.

Đặt các dữ liệu cạnh nhau, DGC và PNJ có thể là hai trường hợp khiến phản ứng của dòng vốn ngoại trở nên dễ quan sát hơn.

Nhưng khi mở rộng sang FPT, VHM, VNM và cả VIC, bức tranh cho thấy quyết định của khối ngoại không chỉ được chi phối bởi những biến cố riêng lẻ của từng doanh nghiệp.

Dữ liệu hiện có cũng chưa đủ để khẳng định thị trường đã hình thành một bộ tiêu chí mới trong quá trình phân bổ vốn của nhà đầu tư nước ngoài. Điều có thể quan sát được là quá trình tái phân bổ này đang diễn ra không đồng đều giữa các doanh nghiệp và chịu tác động đồng thời của nhiều yếu tố, từ rủi ro riêng của doanh nghiệp đến bối cảnh dòng vốn quốc tế.

Trong bối cảnh Việt Nam sẽ bước vào nhóm “thị trường mới nổi thứ cấp” của FTSE Russell vào tháng 9 tới, câu hỏi quan trọng tiếp theo là doanh nghiệp nào sẽ đáp ứng được những tiêu chí để được khối ngoại lựa chọn khi dòng vốn đó quay trở lại thị trường.