Hàn Quốc tăng lãi suất lần đầu sau hơn ba năm, gia nhập xu hướng thắt chặt tiền tệ

Quyết định được đưa ra khi nền kinh tế Hàn Quốc tăng trưởng mạnh nhờ xuất khẩu bán dẫn, nhưng thị trường tài chính biến động lớn và giá tiêu dùng tháng 6 tăng nhanh nhất trong hai năm rưỡi.

Tăng lãi suất lần đầu sau hơn 3 năm

Ngày 16/7, Ủy ban Chính sách tiền tệ thuộc Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) quyết định nâng lãi suất cơ bản thêm 25 điểm cơ bản, từ 2,5% lên 2,75%.

Đây là lần đầu tiên BOK tăng lãi suất kể từ tháng 1/2023, đồng thời đánh dấu sự đảo chiều sau giai đoạn duy trì và cắt giảm lãi suất nhằm hỗ trợ tăng trưởng. Lãi suất cơ bản của Hàn Quốc được áp dụng làm tham chiếu cho các giao dịch mua lại kỳ hạn 7 ngày giữa BOK và các tổ chức tài chính.

Mức tăng 0,25 điểm phần trăm phù hợp với dự báo của thị trường. Trong cuộc khảo sát do Reuters thực hiện từ ngày 7-13/7, 36 trong số 37 nhà kinh tế dự báo BOK sẽ nâng lãi suất lên 2,75%. Tương tự, toàn bộ 25 chuyên gia kinh tế được The Wall Street Journal đều nhận định BOK sẽ tăng lãi suất trong tháng 7.

Áp lực lạm phát là một trong những nguyên nhân chính dẫn tới quyết định này. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Hàn Quốc tháng 6 tăng 3,2% so với cùng kỳ năm trước, cao nhất kể từ tháng 12/2023 và là tháng thứ tư liên tiếp vượt mục tiêu lạm phát 2% của BOK. Giá năng lượng cao và đồng won yếu đã làm tăng chi phí nhập khẩu nguyên liệu.

BOK trước đó cảnh báo lạm phát có thể duy trì quanh 3% trong nửa cuối năm và tiếp tục cao hơn mục tiêu trong năm 2027. Ngoài tác động từ giá dầu và tỷ giá, ngân hàng này cũng lưu ý các khoản thưởng lớn tại một số doanh nghiệp công nghệ có thể lan sang tiền lương và tiêu dùng, qua đó làm gia tăng áp lực giá từ phía cầu.

Trong khi đó, nền kinh tế tăng trưởng mạnh hơn dự kiến tạo thêm dư địa để BOK thắt chặt chính sách tiền tệ. Theo số liệu sơ bộ của BOK, GDP Hàn Quốc tăng 1,8% trong quý I/2026 so với quý trước, tốc độ nhanh nhất trong gần sáu năm, chủ yếu nhờ xuất khẩu bán dẫn tăng mạnh trước nhu cầu liên quan đến AI.

Chính phủ Hàn Quốc sau đó nâng dự báo tăng trưởng cả năm 2026 từ 2% lên 3%, dựa trên triển vọng xuất khẩu chip thuận lợi và tác động của các biện pháp hỗ trợ tài khóa.

Stephen Lee, chuyên gia tại Meritz Securities, nhận định đợt tăng lãi suất đã được báo hiệu tương đối rõ từ cuộc họp tháng 5, khi biểu đồ dự báo của các thành viên BOK cho thấy xu hướng đưa lãi suất lên khoảng 3% trong vòng sáu tháng.

Theo khảo sát của Reuters, phần lớn các nhà kinh tế dự báo BOK sẽ tăng lãi suất thêm ít nhất một lần trước cuối năm, đưa lãi suất cơ bản lên 3%. Mức trung vị trong khảo sát cho thấy lãi suất có thể đạt 3,25% trong quý I/2027 và duy trì ở đó ít nhất đến cuối năm sau.

Đồng won và thị trường chứng khoán chịu sức ép

Ổn định đồng won là một yếu tố khác được BOK cân nhắc. Đồng tiền Hàn Quốc từng giảm xuống 1.561,5 won đổi 1 USD vào ngày 5/6, mức thấp nhất trong 17 năm, trước khi phục hồi trong tháng 7.

Việc tăng lãi suất có thể hỗ trợ đồng won thông qua việc cải thiện chênh lệch lợi suất và hạn chế dòng vốn rút khỏi thị trường. Sau quyết định của BOK, đồng won giao dịch quanh 1.486 won/USD, nhưng vẫn giảm so với đầu năm.

Thống đốc BOK Shin Hyun-song trước đó cho rằng đồng won còn dư địa tăng giá, trong bối cảnh Hàn Quốc đang ghi nhận thặng dư tài khoản vãng lai lớn. Tuy nhiên, BOK cũng đánh giá mối quan hệ truyền thống giữa thặng dư tài khoản vãng lai và tỷ giá đã thay đổi do khu vực tư nhân Hàn Quốc tăng đầu tư danh mục ra nước ngoài.

Quyết định tăng lãi suất được đưa ra giữa lúc thị trường chứng khoán Hàn Quốc tiếp tục biến động mạnh. Trong phiên sáng 16/7, chỉ số Kospi có lúc giảm hơn 7%, với Samsung Electronics và SK Hynix thuộc nhóm cổ phiếu kéo chỉ số đi xuống mạnh nhất, tiếp nối đà bán tháo của nhóm cổ phiếu bán dẫn và bộ nhớ tại Mỹ trong phiên trước.

Do Samsung Electronics và SK Hynix có tỷ trọng lớn trong Kospi, biến động tại hai cổ phiếu này có thể khuếch đại mức tăng, giảm của toàn thị trường.

BOK nối dài danh sách ngân hàng trung ương tăng lãi suất

Hàn Quốc là nền kinh tế mới nhất trong nhóm các quốc gia châu Á - Thái Bình Dương quay lại tăng lãi suất khi lạm phát, giá năng lượng và tỷ giá gây sức ép trở lại.

Trước đó, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) ngày 16/6 nâng mục tiêu lãi suất qua đêm không có bảo đảm lên khoảng 1%, mức cao nhất trong 31 năm, khi BoJ bình thường hóa chính sách sau thời gian dài duy trì lãi suất rất thấp.

Ngân hàng trung ương Úc tăng lãi suất tiền mặt thêm 25 điểm cơ bản lên 4,1% ngày 17/3, sau đó tiếp tục nâng lên 4,35% ngày 5/5. Các quyết định được đưa ra khi lạm phát của Úc cao hơn vùng mục tiêu và áp lực giá trong nước kéo dài.

Ngân hàng Indonesia nâng BI-Rate thêm 50 điểm cơ bản lên 5,25% tại cuộc họp tháng 5, rồi tăng tiếp 25 điểm cơ bản lên 5,5% ngày 9/6. Cơ quan này nhấn mạnh yêu cầu ổn định đồng rupiah và kiểm soát tác động của bất ổn toàn cầu đối với lạm phát.

Ngân hàng Trung ương Philippines tăng lãi suất chính sách thêm 25 điểm cơ bản lên 4,5% ngày 23/4 và tiếp tục nâng lên 4,75% tại cuộc họp ngày 18/6.

Gần nhất, Ngân hàng Dự trữ New Zealand ngày 8/7 nâng lãi suất tiền mặt chính thức thêm 25 điểm cơ bản lên 2,5%, lần tăng đầu tiên trong chu kỳ hiện tại. Cơ quan này cho biết có khả năng tiếp tục tăng lãi suất, nhưng thời điểm sẽ phụ thuộc vào diễn biến giá cả và năng lực dư thừa của nền kinh tế.

Ngoài khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Norges Bank của Na Uy cũng nâng lãi suất từ 4% lên 4,25% tại cuộc họp ngày 6/5 do lạm phát và triển vọng tăng lương cao hơn dự kiến.

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) ngày 11/6 đã nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất tiền gửi chủ chốt tăng từ 2,0% lên 2,25%, đánh dấu lần tăng lãi suất đầu tiên của ECB kể từ tháng 9/2023.