Thị trường chờ 'mùa gặt' báo cáo tài chính quý II

Nếu trong nửa đầu năm, dòng tiền được dẫn dắt bởi kỳ vọng tăng trưởng kinh tế, câu chuyện nâng hạng thị trường cùng các chính sách hỗ trợ tín dụng và đầu tư công, thì hiện nay trọng tâm định giá đã chuyển sang kết quả kinh doanh thực tế của từng doanh nghiệp.

Chứng khoán Tiên Phong (TPS) đánh giá rằng kỳ vọng này không chỉ mang tính tâm lý mà còn được xây dựng trên nền tảng lợi nhuận khả quan trong quý I, khi lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp niêm yết tăng bình quân 38,2% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, nhiều nhóm ngành ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận tích cực trong quý trước nhưng vẫn đang giao dịch dưới mức định giá P/B trung bình 5 năm. Điều này cho thấy dư địa tái định giá vẫn còn nếu kết quả kinh doanh quý II tiếp tục duy trì khả quan.

SSI Research cho rằng những yếu tố trên tiếp tục tạo nền tảng cho kỳ vọng tích cực trong mùa báo cáo tài chính quý II. Theo đó, định giá thị trường vẫn ở vùng hấp dẫn với P/E dự phóng năm 2026 trên 10 lần, cho thấy cơ hội lựa chọn cổ phiếu vẫn còn hiện hữu dù VN-Index đã trải qua nhịp tăng đáng kể.

Động lực tăng trưởng lợi nhuận trong quý II được kỳ vọng tiếp tục đến từ các nhóm ngân hàng, bán lẻ, vật liệu xây dựng, cao su và thực phẩm - đồ uống (F&B). Trong khi đó, nhóm hàng hóa cơ bản như phân bón và dầu khí trung nguồn có thể chịu áp lực do phải trích lập dự phòng hàng tồn kho sau khi giá dầu giảm mạnh.

Thực tế, bức tranh lợi nhuận tích cực đang dần được xác nhận khi nhiều doanh nghiệp niêm yết lần lượt công bố kết quả kinh doanh sơ bộ nửa đầu năm 2026. Không ít doanh nghiệp đã hoàn thành trên 50% kế hoạch năm, thậm chí vượt chỉ tiêu lợi nhuận, cho thấy đà phục hồi của hoạt động sản xuất - kinh doanh đang lan tỏa ở nhiều lĩnh vực.

Điển hình như PV GAS ước đạt 75.000 tỷ đồng doanh thu và hơn 8.000 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, hoàn thành khoảng 70% kế hoạch lợi nhuận năm. PVOIL ghi nhận doanh thu hợp nhất 127.300 tỷ đồng, tăng 74% so với cùng kỳ và hoàn thành 83% kế hoạch năm, trong khi BSR báo lãi sau thuế 12.636 tỷ đồng, gấp gần 7 lần cùng kỳ.

Ở nhóm thép, Hoa Sen (HSG) ước đạt 27.358 tỷ đồng doanh thu thuần và 568 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế sau 9 tháng niên độ 2025 - 2026, hoàn thành 78% kế hoạch doanh thu và vượt 14% mục tiêu lợi nhuận cả niên độ.

Trong khối tài chính, Chứng khoán An Bình (ABW) ước đạt hơn 200 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, gấp 3 lần cùng kỳ, còn ABBank báo lãi trước thuế 3.016 tỷ đồng, tăng 80% và hoàn thành 67% kế hoạch năm.

Thị trường bước vào giai đoạn chọn lọc

Tuy nhiên, không phải mọi nhà đầu tư đều sẵn sàng giải ngân trước mùa báo cáo tài chính. Theo Chứng khoán KIS, sự dịch chuyển trọng tâm của thị trường từ kỳ vọng vĩ mô sang kết quả kinh doanh khiến nhà đầu tư có xu hướng thu hẹp giao dịch và chờ thêm dữ liệu để kiểm chứng liệu tăng trưởng lợi nhuận có thực sự đáp ứng kỳ vọng.

Nếu chỉ nhìn vào VN-Index, nhiều người có thể cho rằng thị trường vẫn đang vận động ổn định ở vùng cao. Tuy nhiên, theo KIS, chỉ số hiện chủ yếu được nâng đỡ bởi một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi phần lớn cổ phiếu còn lại chưa thực sự phục hồi. Vì vậy, diễn biến của chỉ số chưa phản ánh đầy đủ trạng thái của thị trường cũng như mức độ lan tỏa của dòng tiền.

Điều này được phản ánh rõ qua diễn biến thanh khoản. Giá trị giao dịch bình quân trên ba sàn trong quý II chỉ đạt khoảng 24.000 tỷ đồng mỗi phiên, giảm hơn 30% so với khoảng 35.000 tỷ đồng của quý I. Sang tháng 6, thanh khoản tiếp tục giảm xuống gần 20.000 tỷ đồng mỗi phiên, thấp nhất kể từ tháng 2/2025, trong khi khối ngoại vẫn duy trì xu hướng bán ròng.

Theo KIS, thanh khoản suy giảm không phản ánh việc dòng tiền rời bỏ thị trường mà chủ yếu cho thấy tâm lý chờ đợi của nhà đầu tư. Thay vì giải ngân theo kỳ vọng vĩ mô, dòng tiền đang chờ những bằng chứng rõ ràng hơn từ kết quả kinh doanh quý II và bức tranh lợi nhuận nửa đầu năm.

KIS cho rằng có ít nhất bốn nguyên nhân khiến nhà đầu tư thận trọng trước các tín hiệu vĩ mô tích cực.

Thứ nhất, GDP phản ánh giá trị gia tăng của toàn nền kinh tế, trong đó phần lớn mức tăng trưởng của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đến từ khu vực FDI - nhóm doanh nghiệp không niêm yết. Vì vậy, GDP tăng cao không đồng nghĩa lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết cũng tăng tương ứng.

Thứ hai, mặt bằng lãi suất và chi phí đầu vào vẫn ở mức cao, tạo áp lực lên chi phí vốn và biên lợi nhuận. Doanh nghiệp có thể ghi nhận doanh thu tăng nhưng lợi nhuận chưa chắc cải thiện tương ứng.

Thứ ba, sau nhịp tăng mạnh của VN-Index trong các tháng trước, phần lớn kỳ vọng tích cực về vĩ mô đã được phản ánh vào giá cổ phiếu, khiến các thông tin thuận lợi mới khó tạo thêm động lực tăng giá.

Thứ tư, những yếu tố bên ngoài như chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), diễn biến tỷ giá và xu hướng bán ròng của khối ngoại vẫn khiến dòng tiền duy trì tâm lý thận trọng.

Theo KIS, mùa báo cáo tài chính quý II sẽ là phép thử quan trọng để phân hóa những doanh nghiệp thực sự hưởng lợi từ đà phục hồi của nền kinh tế với nhóm doanh nghiệp chưa thể chuyển hóa tăng trưởng doanh thu thành lợi nhuận.

Trong bối cảnh hiện nay, chiến lược đầu tư phù hợp không còn là mua theo xu hướng chung của thị trường mà là lựa chọn doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt. Dòng tiền được kỳ vọng sẽ ưu tiên những doanh nghiệp đáp ứng đồng thời ba tiêu chí: doanh thu tăng trưởng rõ ràng, biên lợi nhuận cải thiện và triển vọng tích cực trong nửa cuối năm.

KIS đưa ra hai kịch bản cho thị trường. Nếu kết quả kinh doanh của nhóm vốn hóa lớn đủ tích cực để củng cố niềm tin, dòng tiền có thể lan tỏa sang nhiều nhóm ngành hơn, tạo nền tảng cho một nhịp tăng bền vững. Ngược lại, nếu lợi nhuận thấp hơn kỳ vọng, xu hướng phân hóa sẽ tiếp tục chi phối và việc lựa chọn đúng cổ phiếu sẽ quan trọng hơn nhiều so với dự báo VN-Index đạt mốc điểm nào.

Ở góc độ dài hạn, câu chuyện nâng hạng thị trường vẫn là động lực mang tính cấu trúc. Tuy nhiên, đây không phải yếu tố có thể giúp toàn bộ cổ phiếu cùng tăng giá. Khi dòng vốn ngoại quay trở lại, dòng tiền nhiều khả năng sẽ tập trung vào các doanh nghiệp có quy mô lớn, thanh khoản cao và nền tảng quản trị minh bạch.