Dòng tiền sẽ trú ẩn ở đâu giữa bất ổn địa chính trị thế giới?

Dòng tiền tìm nơi trú ẩn

Thị trường tài chính toàn cầu rung lắc mạnh trong thời gian vừa qua, khi xung đột Trung Đông leo thang. Nhiều chỉ số chứng khoán chứng kiến các đợt bán tháo, và VN-Index cũng không ngoại lệ. Điều này phản ánh nhu cầu đầu tư xuyên biên giới chậm lại, thương mại quốc tế đứt gãy và tâm lý phòng thủ lan rộng.

VN-Index chứng kiến nhiều pha giảm sâu trong những ngày qua với sắc đỏ bao trùm. Dù một số cổ phiếu nhóm dầu khí tăng mạnh, song không thể kéo được đà giảm chung của toàn thị trường trước những biến động lớn.

Tuy nhiên, nhiều phân tích từ các tổ chức quốc tế cho rằng đây chủ yếu là biến động ngắn hạn, chịu tác động bởi tâm lý FOMO của nhà đầu tư. Trong bối cảnh bất ổn, dòng tiền vẫn có xu hướng tìm nơi trú ẩn. Vàng và các kim loại quý thường giữ triển vọng tích cực trong trung và dài hạn. Chứng khoán Việt Nam cũng được kỳ vọng phục hồi tương đối khả quan nhờ nền tảng nội tại, tiêu dùng trong nước và chính sách điều hành linh hoạt.

Theo chứng khoán Maybank (MSVN), định giá thị trường đang phản ánh sự ảnh hưởng rủi ro chiến tranh kéo dài, nhưng kỳ vọng giá dầu duy trì 100–120 USD/thùng là quá mức. Mức giá này sẽ kích hoạt hủy hoại nhu cầu và động lực suy thoái, qua đó cuối cùng kéo giá xuống thấp hơn. Cổ phiếu năng lượng, đặc biệt trong lĩnh vực dầu khí và phân bón, đang hưởng lợi từ các nhịp tăng mang tính đầu cơ, trong khi thị trường chung vẫn đang chiết khấu rủi ro xung đột kéo dài. Khi định giá điều chỉnh giảm, cơ hội sẽ xuất hiện, tương tự các biến động mạnh trong giai đoạn cú sốc COVID-19 năm 2020.

Theo quan điểm của MSVN, việc giá dầu duy trì trên 85 USD đã đủ tạo áp lực lạm phát đáng kể, buộc các ngân hàng trung ương trên toàn cầu phải đánh giá lại lộ trình lãi suất và ổn định tiền tệ. Đối với Việt Nam, điều này đồng nghĩa với áp lực kéo dài lên tỷ giá, sau đó là lãi suất.

Dòng tiền sẽ về thị trường chứng khoán?

Trả lời Nhadautu.vn, ông Võ Diệp Thành Thoại, Trưởng phòng KHCC, CTCP Chứng khoán DNSE Việt Nam nhận định, giữa xung đột địa chính trị, dòng tiền toàn cầu thường dịch chuyển theo hướng phòng thủ trong ngắn hạn, ưu tiên các tài sản trú ẩn như vàng, đặc biệt khi rủi ro gián đoạn nguồn cung năng lượng gia tăng sau tuyên bố của Iran liên quan đến việc đóng cửa eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới. Tuy nhiên, ở góc nhìn trung và dài hạn, dòng vốn đầu tư vẫn có xu hướng tìm đến các thị trường có nền tảng vĩ mô ổn định, triển vọng tăng trưởng tích cực và định giá còn hấp dẫn.

Trong bối cảnh đó, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn có khả năng thu hút dòng tiền nhờ mặt bằng định giá tương đối hợp lý so với khu vực, trong khi triển vọng tăng trưởng kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp vẫn được duy trì. Ngược lại, thị trường bất động sản thường có độ trễ nhất định trước các biến động địa chính trị do phụ thuộc nhiều vào chu kỳ tín dụng và thanh khoản thị trường.

Theo ông Thoại, nếu dòng tiền quay trở lại thị trường chứng khoán, xu hướng phân hóa sẽ diễn ra rõ nét hơn, thay vì lan tỏa rộng như các giai đoạn trước. Dòng tiền nhiều khả năng sẽ tập trung vào các nhóm ngành có vai trò dẫn dắt nền kinh tế và có nền tảng cơ bản vững chắc.

Trong đó, nhóm ngân hàng vẫn giữ vai trò trụ cột của thị trường, đặc biệt là các ngân hàng có yếu tố vốn nhà nước, khi được hỗ trợ bởi các định hướng chính sách như Nghị quyết 79 nhằm thúc đẩy tăng trưởng tín dụng và ổn định hệ thống tài chính.

Bên cạnh đó, nhóm xây dựng, vật liệu và hạ tầng có thể hưởng lợi đáng kể từ việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công – một trong những động lực quan trọng để duy trì đà tăng trưởng kinh tế đặc biệt khi mục tiêu năm nay nhà nước là tăng trưởng GDP trên 10% thì nhà nước cần phải đẩy mạnh mảng đầu tư công hơn nữa trong bối cảnh môi trường bên ngoài còn nhiều bất định.

Ngoài ra, một số doanh nghiệp xuất khẩu đầu ngành với năng lực cạnh tranh tốt cũng có thể thu hút dòng tiền khi thương mại toàn cầu dần cải thiện. Trong giai đoạn thị trường biến động, các doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, quản trị minh bạch và duy trì tăng trưởng lợi nhuận ổn định sẽ tiếp tục là điểm đến ưu tiên của dòng vốn đầu tư.

Về phần mình, các chuyên gia VinaCapital đã chỉ ra một số nhóm ngành hưởng lợi và ảnh hưởng tiêu cực từ việc giá dầu tăng cao.

Đầu tiên, các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu sẽ ghi nhận lợi nhuận từ hàng tồn kho hiện tại; doanh nghiệp lọc hóa dầu sẽ được hưởng lợi nhờ biên lợi nhuận lọc dầu (“crack spread”) mở rộng đi kèm với giá dầu tăng cao (hiện “crack spread” đang giao dịch ở mức cao nhất trong nhiều năm qua); các công ty dịch vụ dầu khí phụ trợ cho hoạt động Thăm dò & Khai thác (E&P) hưởng lợi từ giá dầu lên cao; và các doanh nghiệp sản xuất cao su tự nhiên cũng được hưởng lợi nhờ mối tương quan chặt chẽ giữa giá cao su tổng hợp và giá dầu, từ đó đẩy giá cao su tự nhiên tăng.

Song song, VinaCapital cũng lưu ý nếu Eo biển Hormuz bị đóng trong thời gian dài, doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu sẽ gặp khó khi tìm nguồn sản phẩm dầu mỏ thay thế từ Trung Đông; và doanh nghiệp đầu ngành khí tự nhiên của Việt Nam (GAS) cũng có thể gặp khó trong việc tìm nguồn LPG nhập khẩu để bán tại Việt Nam.

Ngược chiều, các nhóm như hàng không, du lịch và các doanh nghiệp liên quan đến du lịch có thể bị ảnh hưởng tiêu cực từ giá dầu tăng cao.

Với việc cước vận tải tăng, các doanh nghiệp vận tải biển trong nước được kỳ vọng hưởng lợi từ cước vận tải cao hơn và khả năng các tuyến đường di chuyển bị kéo dài do chiến tranh.

VinaCapital đánh giá, các cổ phiếu cảng biển niêm yết tại Việt Nam là nhóm thường được hưởng lợi từ các căng thẳng địa chính trị trong quá khứ, do cước vận tải tăng cao (mặc dù một cuộc chiến tranh kéo dài và/hoặc việc phong tỏa Eo biển Hormuz chắc chắn sẽ tác động nghiêm trọng đến sản lượng vận tải toàn cầu).

Tiếp theo, nhóm phân tích chỉ ra nhóm ngành khác có thể ảnh hưởng tích cực như các doanh nghiệp sản xuất phân bón urê (do Iran chiếm khoảng 10% xuất khẩu urê toàn cầu) hay doanh nghiệp kinh doanh trang sức hưởng lợi từ lượng vàng tồn kho hiện tại, cũng như việc giá vàng tăng cao cùng nhu cầu tìm kiếm tài sản “trú ẩn an toàn” sẽ thúc đẩy tăng trưởng doanh thu.

Ngược lại, doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sang Trung Đông có thể bị giảm doanh số. Tuy nhiên doanh thu từ thị trường này thường chỉ chiếm dưới 10% tổng doanh thu của các doanh nghiệp niêm yết liên quan.

Ngoài ra, VinaCapital cho rằng cần lưu ý lãi suất tăng sẽ gây bất lợi cho các cổ phiếu nhạy cảm với lãi suất, bao gồm doanh nghiệp bất động sản.