Chủ tịch UBCKNN: 'Phát hành chứng khoán phải trở thành động lực huy động nguồn lực cho tăng trưởng kinh tế'

Trên đây là thông điệp được bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) nhấn mạnh tại Hội nghị "Phát hành chứng khoán - Động lực cho tăng trưởng kinh tế" do UBCKNN tổ chức tại Hà Nội ngày 7/7.

Đây là hội nghị tiếp nối chương trình cùng chủ đề được tổ chức trước đó tại TP.HCM, nhằm tăng cường đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức tài chính, công ty chứng khoán và các thành viên thị trường về cơ chế huy động vốn thông qua thị trường chứng khoán.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh hoàn thiện thể chế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động và phát triển khoa học công nghệ, việc huy động hiệu quả mọi nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Bà cho rằng, nguồn lực của nền kinh tế chỉ phát huy tối đa hiệu quả khi được phân bổ đến đúng những doanh nghiệp có năng lực, có dự án hiệu quả và có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

"Nếu hệ thống tín dụng ngân hàng đáp ứng chủ yếu nhu cầu vốn ngắn hạn thì thị trường chứng khoán có lợi thế đặc biệt trong việc huy động vốn trung và dài hạn cho đầu tư phát triển. Đây là điều kiện rất quan trọng để doanh nghiệp mở rộng quy mô sản xuất, đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững", bà Phương nhấn mạnh.

Theo Chủ tịch UBCKNN, phát hành chứng khoán không đơn thuần là hoạt động huy động vốn của doanh nghiệp mà là quá trình chuyển hóa nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội thành nguồn lực cho đầu tư phát triển.

"Thông qua hoạt động phát hành, dòng vốn được phân bổ tới những doanh nghiệp có chiến lược phát triển rõ ràng, có năng lực quản trị tốt, có phương án sử dụng vốn tối ưu và có khả năng tạo ra giá trị cho nền kinh tế. Nói cách khác, phát hành chứng khoán không chỉ tạo vốn cho doanh nghiệp mà còn góp phần nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực của toàn nền kinh tế", bà nói.

Theo bà, đối với doanh nghiệp, huy động vốn qua thị trường chứng khoán còn tạo động lực nâng cao chất lượng quản trị, tăng cường tính công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và uy tín trên thị trường; đồng thời giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào nguồn vốn ngắn hạn từ hệ thống ngân hàng.

Hơn 263.000 tỷ đồng huy động qua thị trường trong 6 tháng

Chủ tịch UBCKNN cho biết, thời gian qua Bộ Tài chính và UBCKNN đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa hạ tầng thị trường và nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát.

Nhờ đó, thị trường chứng khoán tiếp tục duy trì xu hướng phát triển tích cực và ngày càng khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung, dài hạn quan trọng của nền kinh tế.

Năm 2025, tổng giá trị huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu và phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt hơn 763.000 tỷ đồng.

Riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, dù phần lớn các đợt phát hành thường diễn ra sau mùa đại hội đồng cổ đông thường niên, hoạt động huy động vốn vẫn ghi nhận kết quả khả quan. Giá trị cổ phiếu phát hành đạt khoảng 114.000 tỷ đồng, tăng hơn 67% so với cùng kỳ năm trước; giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt gần 149.000 tỷ đồng, tương đương cùng kỳ năm 2025.

Theo bà Phương, các con số trên phản ánh nhu cầu mở rộng đầu tư của doanh nghiệp cũng như niềm tin ngày càng được củng cố của nhà đầu tư đối với triển vọng phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Một dấu mốc quan trọng được Chủ tịch UBCKNN nhấn mạnh là việc Việt Nam vừa được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp.

Theo bà, đây là sự ghi nhận đối với những nỗ lực cải cách mạnh mẽ của Chính phủ, Bộ Tài chính, UBCKNN cùng các sở giao dịch chứng khoán, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam và toàn thể thành viên thị trường.

Việc nâng hạng sẽ góp phần nâng cao vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam, mở rộng khả năng tiếp cận dòng vốn đầu tư quốc tế, cải thiện thanh khoản, đa dạng hóa cơ cấu nhà đầu tư và tạo điều kiện thuận lợi hơn để doanh nghiệp huy động vốn trung, dài hạn.

Tuy nhiên, bà Vũ Thị Chân Phương cũng lưu ý: "Chúng ta cũng cần nhìn nhận rằng việc được nâng hạng mới chỉ tạo ra cơ hội, còn việc chuyển hóa cơ hội đó thành nguồn vốn thực chất phụ thuộc rất lớn vào chất lượng của các doanh nghiệp phát hành".

Theo bà, các quỹ đầu tư quốc tế chỉ có thể giải ngân vào những thị trường có nhiều doanh nghiệp đủ quy mô, quản trị tốt, minh bạch, sử dụng vốn hiệu quả và có các sản phẩm đầu tư đáp ứng nhu cầu của nhà đầu tư.

"Cùng với việc tiếp tục hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng vận hành thị trường thì việc thúc đẩy các doanh nghiệp chủ động huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu sẽ là yếu tố quyết định để chuyển hóa cơ hội nâng hạng thành dòng vốn đầu tư thực sự phục vụ tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia", bà nói.

Tiếp tục hoàn thiện chính sách, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ

Theo Chủ tịch UBCKNN, thời gian qua cơ quan quản lý đã chủ động rà soát toàn diện các quy định pháp luật về phát hành chứng khoán, lắng nghe ý kiến của cộng đồng doanh nghiệp và các thành viên thị trường để kịp thời sửa đổi những quy định chưa phù hợp.

"Tinh thần xuyên suốt của chúng tôi là xây dựng một khuôn khổ pháp lý hiện đại, minh bạch, ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn nhưng đồng thời phải nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường, tăng cường kỷ cương, kỷ luật và củng cố niềm tin của nhà đầu tư", bà nhấn mạnh.

Một trong những điểm nhấn là việc Chính phủ ban hành Nghị định số 245/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 155 hướng dẫn thi hành Luật Chứng khoán.

Theo bà Phương, sau gần một năm triển khai, nhiều quy định mới đã phát huy hiệu quả tích cực. Thủ tục hành chính được đơn giản hóa, thời gian xử lý hồ sơ được rút ngắn, đặc biệt quy trình IPO gắn với niêm yết chỉ còn khoảng 30 ngày, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong khi vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước và nâng cao tính minh bạch của thị trường.

Đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, Chính phủ cũng đã ban hành nghị định mới về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong nước và phát hành ra thị trường quốc tế.

Theo Chủ tịch UBCKNN, điểm cốt lõi của chính sách mới là tạo sự cân bằng giữa hai mục tiêu: tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn phục vụ đầu tư phát triển, đồng thời nâng cao chất lượng doanh nghiệp phát hành, tăng cường trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường, bảo đảm công khai, minh bạch và sử dụng vốn đúng mục đích.

Bà khẳng định, khi doanh nghiệp minh bạch, quản trị tốt, sử dụng vốn hiệu quả và thực hiện đầy đủ các cam kết với nhà đầu tư thì sẽ nâng cao uy tín, giảm chi phí huy động vốn và mở rộng khả năng tiếp cận cả nguồn vốn trong nước lẫn quốc tế.

Tại hội nghị, ông Khương Tiến Hùng - Trưởng ban Quản lý Chào bán chứng khoán, UBCKNN đã hệ thống hóa và giới thiệu những nội dung quan trọng của pháp luật về chào bán, phát hành chứng khoán; những điểm cần lưu ý trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, tổ chức phát hành, quản lý và sử dụng nguồn vốn huy động;

Bà Phạm Thị Thanh Hương - Chánh Thanh tra Chứng khoán Nhà nước đã giới thiệu những nội dung mới của Nghị định số 200/2026/NĐ-CP để các doanh nghiệp, tổ chức tư vấn và các thành viên thị trường có thể nghiên cứu, triển khai thống nhất và đúng quy định;

Và bà Vũ Thị Thúy Ngà - Tổng Giám đốc Sở SGDCK Hà Nội (HNX) đã giới thiệu cơ chế chia sẻ thông tin, dữ liệu từ chuyên trang thông tin về trái phiếu doanh nghiệp của HNX với UBCKNN và UBND các tỉnh, thành phố. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp trong công tác quản lý, giám sát thị trường trái phiếu doanh nghiệp.