Cổ phiếu Nhà nước nổi sóng sau chỉ đạo mới về cổ phần hóa

Phiên giao dịch ngày 13/5 ghi nhận diễn biến tích cực ở nhóm cổ phiếu Nhà nước trong khi VIC, VHM giảm giá và VRE giảm sàn. Đây cũng là nhóm góp phần giúp VN-Index không giảm quá sâu.

Nổi bật nhất là GAS khi tăng trần lên 81.800 đồng/cp từ cuối phiên sáng và duy trì đến hết phiên, với dư mua giá trần hơn 1,27 triệu đơn vị. BSR và PLX cũng có thời điểm tăng trần lên lần lượt 31.100 đồng/cp và 40.400 đồng/cp trước khi thu hẹp đà tăng vào cuối phiên.

Nhiều cổ phiếu có vốn Nhà nước khác cũng giao dịch tích cực như BVH (+3,15%), KSV (+5,81%), BCM (+1,92%) hay GVR (+1,6%).

Ở nhóm ngân hàng, trong khi phần lớn cổ phiếu chịu áp lực điều chỉnh, ba ngân hàng quốc doanh gồm BID, CTG và VCB vẫn duy trì sắc xanh. Riêng BID tăng 2,51% lên 42.800 đồng/cp, trở thành cổ phiếu tăng mạnh nhất nhóm ngân hàng trong phiên.

Nhìn rộng hơn, sau giai đoạn đầu năm khi Nghị quyết 79 được ban hành, nhóm cổ phiếu có vốn Nhà nước từng ghi nhận nhịp tăng khá mạnh nhờ kỳ vọng khơi thông nguồn lực và thúc đẩy tái cơ cấu khu vực doanh nghiệp Nhà nước. Tuy nhiên, sau đó nhóm này cũng điều chỉnh đáng kể dưới tác động của biến động địa chính trị và áp lực chốt lời.

Chẳng hạn, GAS từng giảm từ vùng 128.000 đồng/cp xuống 73.600 đồng/cp trước khi phục hồi trở lại trong các phiên gần đây. BSR cũng giảm từ khoảng 37.000 đồng/cp xuống 23.600 đồng/cp trước khi quay lại vùng giá 30.000 đồng/cp. BID, CTG hay VCB cũng từng điều chỉnh mạnh so với vùng đỉnh thiết lập trước đó.

Tuy nhiên, khác với nhịp tăng đầu năm chủ yếu dựa trên kỳ vọng chính sách, thị trường hiện bắt đầu xuất hiện thêm một động lực quan trọng hơn là câu chuyện thoái vốn và cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026 diễn ra chiều 4/5, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành hoàn thiện phương án đẩy mạnh sắp xếp, cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước theo hướng hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí và hoàn thành ngay trong tháng 5.

Đáng chú ý, câu chuyện này đang trở nên cấp bách hơn khi nhiều tập đoàn, tổng công ty lớn trên sàn chứng khoán rơi vào tình trạng không đáp ứng điều kiện công ty đại chúng do tỷ lệ sở hữu Nhà nước quá cao.

Tại Tổng công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn (mã: BSR), PVN hiện sở hữu 92,22% vốn điều lệ, khiến doanh nghiệp không còn đáp ứng điều kiện công ty đại chúng theo quy định. Trong khi đó, cổ phiếu BSR vừa được thêm vào rổ VN30 và MSCI Frontier Market Index.

Tương tự, tại PV Gas (mã: GAS), PVN đang nắm tới 95% vốn điều lệ. Becamex IDC (mã: BCM) có tỷ lệ sở hữu Nhà nước ở mức 95,44%, còn VIMICO (mã: KSV) lên tới 98,1%.

Đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp đã đồng loạt công bố việc không còn đủ điều kiện là công ty đại chúng. Theo quy định, các đơn vị này có một năm để xử lý thông qua phương án thoái vốn Nhà nước hoặc phát hành thêm cổ phiếu nhằm tăng tỷ lệ sở hữu công chúng.

Tại ĐHĐCĐ thường niên 2026, ông Bùi Ngọc Dương, Chủ tịch HĐQT BSR, cho biết doanh nghiệp đang xây dựng phương án giảm tỷ lệ sở hữu của PVN xuống dưới 90% trong thời hạn quy định.

“Công ty đã xây dựng giải pháp và đề xuất, kiến nghị PVN cùng Bộ Tài chính. Đồng thời, doanh nghiệp cũng phối hợp chặt chẽ với PVN để tìm kiếm đối tác chiến lược. Sau chiến sự Trung Đông, nhiều tập đoàn năng lượng lớn trên thế giới đã xúc tiến làm việc để tìm cơ hội đầu tư. Chúng tôi hy vọng trong năm nay sẽ có giải pháp cho vấn đề này”, ông Dương cho biết.

Hiện đã bước sang tháng 5, đồng nghĩa gần nửa năm trôi qua kể từ thời điểm các doanh nghiệp phát đi thông báo không đủ điều kiện công ty đại chúng. Điều này khiến áp lực xử lý ngày càng lớn và có thể thúc đẩy hoạt động thoái vốn Nhà nước trở nên sôi động hơn trong nửa cuối năm.

Nếu tiến trình thoái vốn và cổ phần hóa thực sự được đẩy nhanh, nhóm cổ phiếu vốn Nhà nước hoàn toàn có thể trở thành một trong những tâm điểm lớn nhất của thị trường trong thời gian tới, tương tự giai đoạn 2016 – 2018. Tuy vậy, giới đầu tư vẫn cần theo dõi sát tiến độ triển khai thực tế thay vì chỉ kỳ vọng vào thông tin chính sách.