Chế độ kế toán hộ kinh doanh sẽ như thế nào?

Dự thảo Thông tư đề xuất hướng dẫn việc ghi sổ kế toán của các HKD, cá nhân kinh doanh. HKD, cá nhân kinh doanh có doanh thu hàng năm trên 3 tỷ đồng thực hiện kế toán theo hướng dẫn này hoặc theo chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ.

Theo dự thảo, người đại diện HKD, cá nhân kinh doanh có thể tự ghi chép sổ sách kế toán hoặc bố trí người làm kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán cho HKD, cá nhân kinh doanh. Người đại diện HKD, cá nhân kinh doanh có thể bố trí cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em ruột của mình làm kế toán cho HKD, cá nhân kinh doanh hoặc bố trí người làm quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ, người được giao nhiệm vụ thường xuyên mua, bán tài sản kiêm nhiệm làm kế toán cho HKD, cá nhân kinh doanh.

Bộ Tài chính cho biết, dự thảo Thông tư hiện nay đang được xây dựng trên cơ sở bám sát dự thảo Luật Quản lý thuế, dự thảo Luật thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và dự thảo Nghị định quy định về quản lý thuế đối với HKD, cá nhân kinh doanh mà Bộ Tài chính đang xây dựng đồng thời có hướng dẫn thêm một số trường hợp giả định có thể phát sinh về chính sách thuế đối với HKD, cá nhân kinh doanh.

Ví dụ:

Mục 2 đối với HKD, cá nhân kinh doanh có doanh thu hàng năm trên 200 triệu đồng đến 3 tỷ đồng cũng hướng dẫn kế toán cho cả 02 tình huống giả định là: HKD, cá nhân kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu (Điều 5); HKD, cá nhân kinh doanh nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và thuế TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu (Điều 6).

Mục 3 đối với HKD, cá nhân kinh doanh có doanh thu hàng năm trên 3 tỷ đồng cũng hướng dẫn kế toán cho cả 02 tình huống giả định là: HKD, cá nhân kinh doanh nộp thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu và thuế TNCN trên thu nhập tính thuế (Điều 8); HKD, cá nhân kinh doanh nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và thuế TNCN trên thu nhập tính thuế (Điều 9).

Tuy nhiên, khi các chính sách thuế đối với HKD, cá nhân kinh doanh được cấp có thẩm quyền ban hành thì dự thảo Thông tư này sẽ cập nhật các hướng dẫn kế toán phù hợp với chính sách thuế đối với HKD, cá nhân kinh doanh quy định tại pháp luật thuế.

HKD khoán không cần thực hiện hoặc có thể thực hiện nhưng không đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ. Trừ trường hợp: Hộ khoán sử dụng hóa đơn lẻ phải lưu trữ và xuất trình cho cơ quan thuế các hóa đơn, chứng từ, hợp đồng, hồ sơ chứng minh hàng hóa, dịch vụ hợp pháp khi đề nghị cấp, bán lẻ hóa đơn theo từng lần phát sinh; Hộ khoán kinh doanh tại chợ biên giới, chợ cửa khẩu, chợ trong khu kinh tế cửa khẩu trên lãnh thổ Việt Nam phải thực hiện việc lưu trữ hóa đơn, chứng từ, hợp đồng, hồ sơ chứng minh hàng hóa hợp pháp và xuất trình khi cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.


Tuy nhiên, từ 1/1/2026, HKD, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai phải thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ. Trường hợp HKD, cá nhân kinh doanh trong lĩnh vực, ngành nghề có căn cứ xác định được doanh thu theo xác nhận của cơ quan chức năng thì không phải thực hiện chế độ kế toán.