Bộ trưởng Xây dựng nói về việc người dân không phải xin giấy phép xây dựng

Ngày 14/11, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Xây dựng (sửa đổi).

Tham gia ý kiến, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn TP. Hải Phòng) góp ý về về việc miễn giấy phép xây dựng đối với một số công trình.

Đại biểu cho biết, so với Luật Xây dựng hiện hành thì dự thảo luật quy định miễn giấy phép xây dựng đối với một số loại công trình theo hướng giảm tiền kiểm và tăng hậu kiểm trong việc quản lý các công trình xây dựng. Đây là nội dung phù hợp với mục tiêu cải cách, cắt giảm thủ tục hành chính, giảm thời gian và chi phí thực hiện các thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy tình trạng xây dựng không phép, sai phép, lấn chiếm vỉa hè, đất công, xây dựng vượt tầng, thay đổi công năng còn diễn ra ở rất nhiều nơi; nhiều công trình không được phát hiện từ sớm và chỉ khi công trình đã xây gần xong hoặc hoàn thiện thì mới bị phát hiện, xử lý và khâu xử lý lúc này rất phức tạp.

Do đó, cùng với việc cắt giảm khâu tiền kiểm miễn giấy phép xây dựng đối với một số công trình xây dựng, đại biểu Nga đề nghị cần bổ sung có cơ chế để tăng cường hậu kiểm, phát hiện và xử lý phát hiện và xử lý các sai phạm về xây dựng;

Quy định rõ trách nhiệm của UBND cấp xã, phường trong việc kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm các quy định xây dựng ngay từ giai đoạn đầu, bổ sung chế tài xử lý trách nhiệm người đứng đầu;

Nghiên cứu bố trí lực lượng hỗ trợ quản lý xây dựng ở cấp cơ sở để khâu hậu kiểm thực sự kịp thời và đạt được hiệu quả, tránh tình trạng mở cơ chế hậu kiểm nhưng lại không có đủ nguồn nhân lực, không có đủ con người để thực hiện.

Đồng quan điểm, đại biểu Hà Sỹ Đồng (Đoàn Quảng Trị) đánh giá, trong cấp phép và quản lý trật tự xây dựng, giấy phép xây dựng là thủ tục gần dân nhất, cho nên cần mạnh dạn đơn giản hóa. Điều 23 về nhà ở riêng lẻ cần quy định rõ trường hợp không phải lập dự án, cắt bỏ yêu cầu bổ sung hồ sơ lặp lại, bổ sung chế tài mạnh đối với hành vi buông lỏng giám sát trật tự xây dựng của chính quyền cơ sở, nhất là cấp xã, phường.

Tương tự, đại biểu Nguyễn Thị Lệ Thủy (đoàn Vĩnh Long) cho rằng, cần rà soát và cắt giảm các thủ tục hành chính tối đa đối với các dự án, công trình xây dựng trong khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung. Đơn cử như việc điều chỉnh quy hoạch 1/500 phải lấy ý kiến cộng đồng ở bên ngoài khu công nghiệp là không cần thiết và đối với các công trình điều chỉnh xuống quy mô nhỏ hơn, độ rủi ro về an toàn thấp hơn, trong khi vẫn đảm bảo về quy hoạch không gian và kiến trúc đô thị.

Đại biểu nhấn mạnh, việc cắt giảm giấy phép trong một số trường hợp là cần thiết, nhưng cần đảm bảo không gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp, nhất là trong việc cấp giấy chứng nhận tài sản gắn liền với đất, lắp đặt điện mặt trời mái nhà... hay đã được miễn giấy phép xây dựng nhưng vẫn phải nộp hồ sơ tương ứng với hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng.

Trong khi đó, đại biểu Tạ Văn Hạ (Đoàn TP. Đà Nẵng) đánh giá, dự thảo luật đã có nhiều điểm tiến bộ trong đó, bỏ quy định cấp phép xây nhà cho người dân. Đại biểu cho rằng, cần mạnh dạn bỏ cấp phép đối với nhà cấp 4, nhà riêng lẻ dưới 7 tầng ở nông thôn chưa có quy hoạch chi tiết về kiến trúc. Việc bỏ giấy phép xây dựng không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý nhà nước.

Nam đại biểu nêu thực tế tại TP. Hà Nội, TP.HCM, trong 1 năm có hàng trăm nghìn, hàng triệu công trình cấp phép xây dựng nhưng vẫn tồn tại sai phạm, làm mất thời gian, tăng chi phí của người dân.

Đơn giản hóa thủ tục cho những dự án, công trình đặc biệt

Ở góc nhìn khác, qua trao đổi với một Chủ tịch phường và cán bộ ở Sở Xây dựng, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM) cho hay, một bộ phận người dân không thấy vui khi bỏ giấy phép. Nguyên nhân là họ sợ khâu hoàn công và xin quyền sở hữu vì liên quan tới Luật Đất đai. Do đó, đại biểu đề nghị chỉ nên bỏ giấy phép đối với việc sửa chữa công trình.

Giải trình làm rõ vấn đề nêu trên, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh nêu rõ, từ trước đến nay, các công trình đều phải xin giấy phép xây dựng. Một số dự án đã được lập quy hoạch chi tiết, đề xuất quy mô, mục tiêu đầu tư, kiến trúc, kết cấu, đồng thời đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy, nghiên cứu tiền khả thi và nghiên cứu khả thi, thiết kế kỹ thuật, bản vẽ thi công… đều đã được thẩm định nhưng người dân, doanh nghiệp vẫn phải xin giấy phép xây dựng lại, đây là điều bất hợp lý.

Vì vậy, Bộ trưởng Xây dựng cho hay, luật đã sửa đổi, chỉ những dự án chưa được thẩm định quy hoạch hoặc chưa lập dự án mới cần cấp giấy phép. Những công trình đã được thẩm định quy hoạch, nghiên cứu khả thi, thiết kế kỹ thuật thì không phải xin lại giấy phép. Việc này nhằm duy trì và nâng cấp cấp phép cho các công trình lớn, đồng thời đơn giản hóa thủ tục cho người dân và doanh nghiệp.

Bộ trưởng Xây dựng nhấn mạnh, người dân không phải xin giấy phép tại phường, xã nếu thực hiện đúng các quy định về an toàn kết cấu, kiến trúc, phòng cháy chữa cháy...

Ngoài ra, Bộ trưởng Xây dựng thông tin thêm, đối với những, dự án, công trình đặc biệt, thời gian cũng được rút ngắn từ 30 ngày xuống còn 7-10 ngày, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân.