Trường hợp nào được miễn giấy phép xây dựng?

Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa ký công điện về việc tập trung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính lĩnh vực xây dựng, gửi Bộ Xây dựng, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Đáng chú ý, trong công điện, Thủ tướng yêu cầu cắt giảm thủ tục cấp giấy phép xây dựng (GPXD) đối với các công trình thuộc dự án đã có quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 hoặc các công trình thuộc khu vực đã phê duyệt thiết kế đô thị.

Thực tế, thời gian qua, qua phản ánh của người dân, doanh nghiệp, việc thực hiện một số dự án đầu tư xây dựng còn kéo dài, qua nhiều thủ tục hành chính, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính vẫn còn cao. Do đó, việc cắt giảm thủ tục hành chính không cần thiết là yêu cầu bắt buộc, giúp tiết kiệm thời gian, tiền bạc, công sức của người dân và doanh nghiệp.

Trước đó, như Nhadautu.vn đã đề cập, trong phiên họp Chính phủ chuyên đề về xây dựng pháp luật tháng 5, Thủ tướng nhấn mạnh, cương quyết loại bỏ những thủ tục hành chính không cần thiết.

Dẫn chứng ở câu chuyện xây dựng nhà ở của người dân, Thủ tướng cho biết, cơ quan quản lý đã có quy hoạch, quản lý chi tiết về chiều cao, tỷ lệ cây xanh, tỷ lệ công trình, khoảng cách giữa các nhà, giữa nhà với đường, vỉa hè... thì không cần yêu cầu người dân xin giấy phép xây dựng.

Doanh nghiệp và người dân ủng hộ rất cao việc bỏ GPXD. Một số chuyên gia khác còn kiến nghị cần bãi bỏ các thủ tục thuần túy mang tính chất kỹ thuật, như: Thẩm định thiết kế/báo cáo nghiên cứu khả thi; thẩm duyệt thiết kế PCCC; thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM); cấp giấy phép xây dựng… của cơ quan quản lý nhà nước, để chủ đầu tư tự thực hiện hoặc thay đổi theo hướng xã hội hóa.

Bình luận về việc cắt giảm GPXD, giới chuyên gia cho rằng, rất hoan nghênh Chính phủ đã kịp thời ban hành công điện nêu trên, mang lại hiệu quả cho người dân và doanh nghiệp. Thực tế cho thấy, việc xin GPXD ở đô thị lớn như Hà Nội hay TP.HCM ngày càng gia tăng và tốn rất nhiều thời gian.

Tuy nhiên, việc cắt giảm thủ tục cấp GPXD cũng sẽ tạo áp lực lớn đối với cơ quan chức năng ở khâu hậu kiểm. Do đó cần thiết quy định việc người dân, doanh nghiệp xây dựng phải thông báo cho cơ quan chức năng.

Tránh tình trạng buông lỏng quản lý

Chia sẻ với Nhadautu.vn, bà Giang Huỳnh, chuyên gia Savills TP.HCM cho biết, hiện nay, quy trình cấp GPXD thường mất từ 3-6 tháng và có thể kéo dài hơn nếu dự án phải điều chỉnh quy hoạch hoặc xin ý kiến từ nhiều cơ quan chức năng.

Chỉ đạo cắt giảm GPXD cho người dân và doanh nghiệp của Thủ tướng là việc làm khả thi. Song, cần có một quy trình hậu kiểm, giám sát và xử lý vi phạm cần chặt chẽ, rõ ràng, để đảm bảo không xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý sau khi miễn giấy phép. Trước đây, để xây dựng một công trình, người dân, doanh nghiệp phải xin phép, nhưng tình trạng xây sai phép ở đô thị lớn như ở Hà Nội và TP.HCM cũng không còn là chuyện mới lạ, đã được cơ quan truyền thông đưa tin.

Về lợi ích cắt giảm thủ tục này, vị chuyên gia nhận định, đối với doanh nghiệp hát triển bất động sản sẽ tiết kiệm thời gian và chi phí, thời gian phát triển dự án rút ngắn lại, từ đó nguồn cung nhà ở sẽ được tung ra thị trường nhanh hơn.

Đối với người dân, sẽ tiếp cận được sản phẩm BĐS nhanh hơn, giá thành có thể ổn định hơn do giảm một phần chi phí gián tiếp. Đồng thời, đối với việc xây dựng nhà riêng lẻ của người dân cũng diễn ra nhanh hơn thay vì phải chờ đợi.

Theo số liệu thống kê của Bộ Xây dựng, tính đến năm 2022, tỷ lệ phủ kín quy hoạch phân khu đô thị so với diện tích đất xây dựng tại các đô thị trên cả nước đạt khoảng 53%. Trong đó, 2 đô thị đặc biệt (Hà Nội và TP.HCM) và 19 đô thị loại I đạt khoảng 80 - 90%, đô thị loại II, III, IV đạt khoảng 40-50%; 100% thành phố, thị xã, thị trấn đã có quy hoạch chung được duyệt.

Điều này cũng có nghĩa rằng, không phải khu vực nào, dự án nào cũng có quy hoạch chi tiết 1/500. Vì vậy, để chính sách đi vào cuộc sống, cơ quan chức năng cần công bố rộng rãi các khu vực này và cần có chuẩn quy định hướng dẫn cụ thể từng khu vực, trên tinh thần thượng tôn pháp luật.