'Mánh khóe ăn chia' tiền trái phép của cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong

Cơ quan CSĐT Bộ Công an vừa công bố bản kết luận điều tra vụ án hình sự đề nghị truy tố 55 bị can trong vụ án "Đưa hối lộ, Nhận hối lộ" xảy ra ra tại Cục An toàn thực phẩm (ATTP) - Bộ Y tế và các công ty có liên quan trên địa bàn TP. Hà Nội và các tỉnh, thành phố trên toàn quốc.

Theo đó, nhiều cựu lãnh đạo, lãnh đạo Cục ATTP bị truy tố tội "Nhận hối lộ". Cụ thể, đối với bị can Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng Cục ATTP (giai đoạn từ tháng 1/2015 đến tháng 9/2024).

Trong giai đoạn từ năm 2018-2024, sau khi Nghị định số 15/2018 có hiệu lực, các quy định về đăng ký, công bố sản phẩm đối với nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe vẫn mang tính chất chung chung, chưa cụ thể, chưa kèm theo hướng dẫn chi tiết về quy trình, tiêu chí kỹ thuật và thành phần hồ sơ.

Điều này dẫn đến việc các doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, lúng túng khi thực hiện thủ tục công bố sản phẩm; cơ quan thẩm quyền cũng gặp vướng mắc trong quá trình tiếp nhận, kiểm tra và đánh giá hồ sơ.

Trên cương vị là Cục trưởng, tháng 9/2018, ông Nguyễn Thanh Phong đã chủ trì họp cấp ủy, lãnh đạo cục thống nhất giao cho Trung tâm và Phòng Quản lý Tiêu chuẩn và Kiểm nghiệm (không có chức năng, nhiệm vụ thầm xét hồ sơ công bố đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe) để thực hiện nhiệm vụ của Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm trong việc thẩm xét hồ sơ đăng ký bán công bố sản phẩm.

Sau khi trao đổi với lãnh đạo các đơn vị, ông Nguyễn Thanh Phong thống nhất chủ trương cho các chuyên viên nhận tiền ngoài lệ phí quy định (từ 5-10 triệu đồng/bộ hồ sơ; trung bình 7 triệu đồng/hồ sơ) của các cá nhân trong quá trình thẩm xét đăng ký hồ sơ công bố sản phẩm; thống nhất ăn chia số tiền trái phép thu được.

Từ đó, thực hiện theo chủ trương của ông Nguyễn Thanh Phong, từ năm 2018-2024, các chuyên viên Cục ATTP đã nhận tổng số tiền 94,6 tỷ đồng của các cá nhân để tạo điều kiện sớm cấp giấy tiếp nhận và giấy chứng nhận nhà máy đạt tiêu chuẩn GMP.

Cơ quan CSĐT nêu rõ, Nguyễn Thanh Phong đã chiếm đoạt hơn 43,9 tỷ đồng (trong đó hơn 43,5 tỷ đồng liên quan đến hồ sơ công bố; 330 triệu đồng liên quan đến cấp GMP); vai trò là chủ mưu cầm đầu chịu trách nhiệm hình sự đối tổng số tiền các chuyên viên đã nhận hối lộ là hơn 94,6 tỷ đồng và phải nộp sung công quỹ Nhà nước số tiền hơn 43,9 tỷ đồng.

Đối với bị can Trần Việt Nga, Cục trưởng ATTP. Từ tháng 7/2018-9/2024, với cương vị là Phó Cục trưởng (từ tháng 9/2024 đến nay là Cục trưởng), được phân công trực tiếp chỉ đạo công tác thông tin, giáo dục truyền thông, ký giấy xác nhận nội dung quảng cáo đối với thực phẩm bảo vệ sức khoẻ.

Trần Việt Nga thường để hồ sơ quá hạn mà không ký duyệt hoặc trả lại hồ sơ với lý do không rõ ràng. Đồng thời, bị can yêu cầu Trần Thị Thu Liễu, Phó Trưởng phòng phụ trách lĩnh vực thông tin, giáo dục truyền thông quán triệt các chuyên viên thu tiền của các cá nhân để đưa cho Nga ít nhất 2 triệu đồng/1 hồ sơ cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Trần Việt Nga, 6 chuyên viên Phòng Thông tin, giáo dục truyền thông, gồm: Nguyễn Thị Hải Hà, Nguyễn Thị Việt Hà, Phùng Thị Thuý Hà, Trần Thị Lựu, Nguyễn Quang Anh và Đinh Quốc Việt đã nhận tổng số hơn 12,7 tỷ đồng của các cá nhân có hồ sơ đề nghị cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo, cá nhân Trần Việt Nga đã chiếm đoạt hơn 8 tỷ đồng.

Hành vi của Trần Việt Nga được xác định với vai trò chủ mưu, cầm đầu và phải chịu trách nhiệm hình sự đối với tổng số tiền hơn 12,7 tỷ đồng và phải nộp sung công quỹ Nhà nước số tiền hơn 8 tỷ đồng.

Nguyên nhân chính dẫn đến sản xuất, buôn bán thực phẩm giả quy mô lớn

Đối với bị can Nguyễn Hùng Long, Phó Cục trưởng (giai đoạn 2006-2025). Trong giai đoạn từ tháng 9/2022-12/2023, Nguyễn Hùng Long được Nguyễn Thanh Phong phân công phụ trách Trung tâm và trực tiếp ký giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm do Trung tâm và Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm thẩm xét.

Theo chủ trương của Nguyễn Thanh Phong, đối với các hồ sơ do Nguyễn Hùng Long ký cấp giấy tiếp nhận được cá nhân đưa tiền thì sẽ được chia từ 1,5-2 triệu đồng/hồ sơ. Do đó, từ tháng 9/2022-12/2023, Nguyễn Hùng Long đã được Định Quang Minh (Giám đốc Trung tâm) và Lê Hoàng (Trưởng phòng Quản lý sản phẩm) chia tổng số tiền là 8,5 tỷ đồng. Ngoài ra, Nguyễn Hùng Long còn nhận số tiền 190 triệu đồng trong việc thẩm định, hậu kiểm, cấp giấy chứng nhận nhà máy đạt tiêu chuẩn GMP tại Công ty MediPhar và Công ty MediUSA.

Tổng cộng, Nguyễn Hùng Long đã chiếm đoạt số tiền 8,69 tỷ đồng để tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân.

Cơ quan CSĐT xác định, Nguyễn Hùng Long liên đới chịu trách nhiệm hình sự với Nguyễn Thanh Phong đối với tổng số tiền các chuyên viên Trung tâm đã nhận hơn 62 tỷ đồng và phải nộp sung công quỹ Nhà nước số tiền đã chiếm đoạt 8,69 tỷ đồng.

Đối với bị can Đỗ Hữu Tuấn, Phó Cục trưởng (từ năm 2015-9/2025). Từ năm 2018-2024, với vai trò là Phó Cục trưởng, được phân công ký giấy tiếp nhận đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe nhập khẩu. Thực hiện chủ trương của Nguyễn Thanh Phong, Đỗ Hữu Tuấn đã đồng ý để Phạm Văn Hinh (Trưởng phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm), sau này là Lê Hoàng (Trưởng phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm) chỉ đạo các chuyên viên nhận tiền của các cá nhân có nhu cầu xin cấp giấy tiếp nhận và chia lại cho lãnh đạo phòng, lãnh đạo cục theo cơ chế chung.

Đỗ Hữu Tuấn đã chiếm đoạt tổng số tiền gần 4,4 tỷ đồng (trong đó nhận từ Phạm Văn Hinh gần 2,4 tỷ đồng và Lê Hoàng 2 tỷ đồng).

Đỗ Hữu Tuấn chịu trách nhiệm hình sự đối với toàn bộ số tiền các chuyên viên tại Phòng quản lý sản phẩm thực phẩm đã nhận hối lộ và phải nộp sung công quỹ Nhà nước số tiền gần 4,4 tỷ đồng.

Cơ quan CSĐT Bộ Công an nhấn mạnh, đây là vụ án tham nhũng, chức vụ đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp, liên quan đến hoạt động cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, giấy xác nhận nội dung quảng cáo, công tác thẩm định, hậu kiểm và cấp giấy chứng nhận nhà máy đạt tiêu chuẩn GMP.

Hành vi vi phạm pháp luật, buông lỏng quản lý của một số công chức, lãnh đạo Cục ATTP được xác định là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng sản xuất, buôn bán thực phẩm giả diễn ra công khai, có tổ chức và quy mô lớn.