Quảng Ninh kêu gọi dòng vốn đầu tư từ Nhật Bản

Quảng Ninh đã và đang khẳng định vị thế của mình trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Việt Nam. Tuy nhiên, đối với một trong những đối tác chiến lược quan trọng như Nhật Bản, kết quả thu hút FDI vẫn chưa đạt được kỳ vọng lớn, đặt ra yêu cầu về các giải pháp cụ thể và có tính khoa học hơn để mở rộng dòng vốn này trong giai đoạn tới.

Quảng Ninh và Nhật Bản: Mối quan hệ hợp tác vẫn còn tiềm năng

Mặc dù Quảng Ninh đã thực hiện nhiều chương trình xúc tiến đầu tư nhằm thu hút nguồn vốn từ Nhật Bản, nhưng kết quả đạt được vẫn còn khá khiêm tốn. Các hoạt động xúc tiến đã bao gồm hội nghị xúc tiến đầu tư Nhật Bản 2021, sự kiện xúc tiến Quảng Ninh - Nhật Bản 2023 nhân dịp Lễ hội Hokkaido và các diễn đàn quan trọng như Diễn đàn xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tại Osaka vào năm 2025. Ngoài ra, các cuộc gặp gỡ với Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka cũng góp phần tạo mối liên kết chặt chẽ hơn giữa hai bên.

Dù nhiều đoàn doanh nghiệp Nhật Bản đã khảo sát Quảng Ninh sau sự kiện EXPO 2025, thể hiện sự quan tâm đến môi trường đầu tư thuận lợi, cơ sở hạ tầng hoàn thiện và chiến lược phát triển bền vững của tỉnh, kết quả đầu tư vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Tính đến nay, Quảng Ninh có 228 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 17,07 tỷ USD, trong đó chỉ có 16 dự án từ Nhật Bản, chiếm 16,3% tổng vốn đầu tư của toàn tỉnh, với tổng giá trị chỉ 2,77 tỷ USD.

Bên cạnh đó, mặc dù Quảng Ninh sở hữu nhiều khu công nghiệp (KCN) và khu kinh tế (KKT), các dự án Nhật Bản tại đây vẫn chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực truyền thống với quy mô nhỏ, chưa tạo ra sự bứt phá mạnh mẽ. Tính đến nay, số lượng dự án Nhật Bản tại các khu công nghiệp của Quảng Ninh chỉ có 11, với số vốn đăng ký khoảng 290 triệu USD, trong đó một dự án tại KKT Vân Đồn có vốn đầu tư khá khiêm tốn – chỉ 2 triệu USD.

Ông Ozasa Haruhiko, Trưởng đại diện Tổ chức xúc tiến Thương mại Nhật Bản tại Hà Nội (JETRO Hà Nội), cho rằng mặc dù Quảng Ninh có lợi thế lớn về kết nối, cơ sở hạ tầng và cải cách hành chính, nhưng để thu hút dòng vốn Nhật Bản, tỉnh cần phải chú trọng đến yếu tố ổn định, minh bạch và chất lượng hạ tầng phụ trợ. "Quảng Ninh cần tạo ra một hệ sinh thái công nghiệp chuyên sâu và chuẩn mực hơn để thu hút các nhà đầu tư Nhật Bản", ông Haruhiko chia sẻ.

Cơ hội từ chuyển đổi xanh và năng lượng tái tạo

Nhật Bản và Việt Nam đều có mục tiêu phát triển xanh, và Quảng Ninh hiện đang chủ động chuyển hướng thu hút đầu tư vào các lĩnh vực năng lượng tái tạo, công nghệ tiết kiệm năng lượng, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi carbon thấp.

Tỉnh Quảng Ninh đang xây dựng các mô hình hợp tác với Viện Đổi mới công nghệ và năng lượng mới Nhật Bản (IETI) nhằm thúc đẩy chương trình hợp tác chiến lược trong lĩnh vực năng lượng tái tạo. UBND tỉnh đã giao Sở Công Thương phối hợp với các sở ngành khác để xây dựng một đề án hợp tác chi tiết nhằm tận dụng tối đa các cơ hội từ nguồn vốn này.

Trong những năm tới, Quảng Ninh sẽ tiếp tục triển khai những giải pháp đồng bộ để thu hút dòng vốn từ Nhật Bản. Một trong những sáng kiến quan trọng là xây dựng “vùng công nghiệp Nhật Bản” tại tỉnh. Khu công nghiệp này sẽ được thiết kế theo tiêu chuẩn Nhật Bản, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao như linh kiện điện tử, robot, tự động hóa, công nghệ tiết kiệm năng lượng và vật liệu mới. "Vùng công nghiệp Nhật Bản sẽ là một bước đột phá trong việc thu hút các nhà đầu tư Nhật Bản vào các lĩnh vực công nghệ tiên tiến", lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh cho biết.

Ngoài ra, tỉnh Quảng Ninh cũng sẽ chú trọng đến việc hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi cung ứng của các nhà sản xuất Nhật Bản. Điều này sẽ không chỉ giúp nâng cao năng lực sản xuất mà còn tạo ra cơ hội hợp tác bền vững giữa hai quốc gia.

Đẩy mạnh hợp tác đào tạo nhân lực và phát triển logistics

Nhật Bản đặc biệt chú trọng đến chuỗi cung ứng và logistics, do đó Quảng Ninh cần tăng cường hợp tác đào tạo nhân lực đạt tiêu chuẩn Nhật Bản để đáp ứng yêu cầu của các doanh nghiệp Nhật Bản tại địa phương.

Tại Diễn đàn hợp tác địa phương Việt - Nhật tổ chức vào ngày 24/11/2025, ông Bùi Văn Khắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, đã gặp gỡ ngài ITO Naoki, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam, và ông Takebe Tsutomu, Cố vấn đặc biệt Liên minh Nghị sĩ hữu nghị Nhật - Việt. Ông Khắng nhấn mạnh mối quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản nói chung, và giữa Quảng Ninh với các địa phương của Nhật Bản nói riêng, đang ở mức độ rất tốt, với tiềm năng hợp tác không ngừng được mở rộng.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh mong muốn ngài Đại sứ ITO Naoki sẽ tiếp tục quan tâm, hỗ trợ Quảng Ninh tăng cường trao đổi, hợp tác theo hướng tích cực, hiệu quả với các địa phương của Nhật Bản.

Đặc biệt là trong những lĩnh vực thế mạnh của cả hai bên, như: Thương mại, du lịch, giáo dục đào tạo, giao lưu văn hóa; hỗ trợ kết nối, chia sẻ thông tin về các tập đoàn, doanh nghiệp lớn đang có nhu cầu đầu tư vào Việt Nam ở các lĩnh vực Quảng Ninh đang thu hút như công nghiệp công nghệ cao, du lịch - dịch vụ - thương mại có giá trị gia tăng cao góp phần kết nối vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Cùng với đó, tăng cường kết nối các doanh nghiệp của Quảng Ninh tham gia vào chuỗi phân phối hàng hóa tại thị trường hai nước; hỗ trợ quảng bá hình ảnh du lịch Quảng Ninh đến thị trường Nhật Bản… Quảng Ninh cam kết tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các doanh nghiệp Nhật Bản tiếp tục đầu tư lâu dài tại tỉnh.

Với nền tảng quan hệ hợp tác đang rất tốt đẹp, cùng với những quyết tâm từ lãnh đạo tỉnh trong việc tái cấu trúc mô hình thu hút đầu tư và đẩy mạnh chuyển đổi xanh, Quảng Ninh hoàn toàn có cơ hội tạo ra một bước đột phá trong thu hút FDI từ Nhật Bản. Cùng với việc phát triển mạnh mẽ các mô hình năng lượng sạch và công nghiệp công nghệ cao, tỉnh Quảng Ninh sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác giữa hai quốc gia trong những năm tới.