Kỳ vọng khu phi thuế quan là 'cú hích' cho Tây Gia Lai

Khẩn trương triển khai quy hoạch

Ban Quản lý Khu kinh tế (KKT) tỉnh Gia Lai cho biết, hiện, đơn vị đang triển khai lập quy hoạch cho dự án Xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu phi thuế quan (gọi tắt là khu phi thuế quan) tại KKT cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh. Sau khi hoàn thành quy hoạch, đơn vị sẽ tiến hành kêu gọi đầu tư.

Đây là bước tiếp theo sau khi lãnh đạo tỉnh Gia Lai ủng hộ chủ trương triển khai đầu tư dự án khu phi thuế quan tại KKT cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế tại khu vực cửa khẩu.

Theo đó, lãnh đạo tỉnh Gia Lai giao Ban Quản lý KKT tỉnh khẩn trương đẩy nhanh tiến độ lập, thẩm định, trình UBND tỉnh xem xét, phê duyệt đối với quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 Phân khu 1 (Khu đô thị cửa khẩu Lệ Thanh), hoàn thành trong tháng 12/2025.

Đồng thời, Ban Quản lý KKT đề xuất UBND tỉnh việc lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đối với khu phi thuế quan; hướng dẫn các nhà đầu tư tư quan tâm triển khai các trình tự, thủ tục đầu tư và các nội dung có liên quan, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án.

Thông tin với PV, ông Nguyễn Như Trình, Phó Trưởng ban Ban Quản lý KKT tỉnh Gia Lai cho biết, việc thu hút các nhà đầu tư vào khu phi thuế quan là phù hợp với đồ án quy hoạch chung xây dựng KKT cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh đến năm 2045 được Thủ tướng chính phủ phê duyệt vào tháng 6/2025; phù hợp với định hướng phát triển hạ tầng thương mại biên giới giai đoạn 2025 - 2027, định hướng đến năm 2030 của tỉnh này.

Ông Trình còn thông tin, khu phi thuế quan sẽ thực hiện các hoạt động, gồm: Tạm nhập - tái xuất, tạm xuất - tái nhập, trung chuyển hàng hóa; cung cấp dịch vụ liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu; kinh doanh hàng miễn thuế giảm giá; dịch vụ logistics; sản xuất, gia công, lắp ráp, phân loại, đóng gói hàng xuất nhập khẩu… cùng nhiều loại hình dịch vụ thương mại khác theo quy định.

Cùng với đó, dự án khi hình thành sẽ tạo nhiều việc làm trực tiếp vào các lĩnh vực  xây dựng, vận hành, quản lý; thúc đẩy phát triển dịch vụ ăn uống, vận tải, lưu trú… góp phần tăng thu nhập, giảm thất nghiệp tại địa phương.

Bên cạnh đó, hệ thống hạ tầng đồng bộ sẽ giúp các cơ quan chức năng, như: hải quan, kiểm dịch… nâng cao năng lực kiểm soát hàng hóa, hạn chế buôn lậu và gian lận thương mại, bảo đảm an ninh khu vực cửa khẩu.

"Tuy nhiên, với địa hình đồi núi phức tạp, chi phí san lấp mặt bằng lớn cũng gây khó khăn trong việc thực hiện xã hội hóa và huy động các nguồn lực khác để đầu tư cho hệ thống kết cấu hạ tầng, thu hút các dự án đầu tư", ông Trình chia sẻ.

Đề xuất Trung ương hỗ trợ đầu tư hạ tầng

Theo thống kê của Ban Quản lý KKT tỉnh Gia Lai, tính đến ngày 30/11, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh đạt 195 triệu USD (giảm 2,5% so với cùng kỳ). Trong đó, kim ngạch nhập khẩu đạt 105 triệu USD (giảm 19,8%); kim ngạch xuất khẩu đạt 90 triệu USD (tăng 30% so với cùng kỳ.

Nhằm khai thác tối đa tiềm năng và thu hút đầu tư, cuối tháng 10 vừa qua, UBND tỉnh Gia Lai đã có tờ trình gửi Bộ Tài chính đề xuất bổ sung KKT cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh vào danh sách các nhóm KKT ưu tiên đầu tư hạ tầng khung để tập trung đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2025 - 2030.

UBND tỉnh Gia Lai cho rằng, do hạn chế về nguồn vốn đầu tư hạ tầng, việc phát triển KKT cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh chưa đạt hiệu quả mong muốn; chưa có cơ chế chính sách ưu đãi đặc thù áp dụng cho KKT nên chưa hấp dẫn các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Việc này dẫn đến hiệu quả thu hút đầu tư chưa cao, đặc biệt là thu hút đầu tư nước ngoài.

Đồng thời, dù quy hoạch chung và quy hoạch chi tiết các khu chức năng trong KKT đang dần hoàn thiện nhưng việc triển khai thực hiện quy hoạch còn hạn chế do thiếu vốn đầu tư hạ tầng, chưa phát huy được hiệu quả quản lý, sử dụng đất đai.

Cũng theo nội dung tờ trình, giai đoạn trước năm 2020, nhiều công trình hạ tầng tại KKT cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh được đầu tư bằng ngân sách Trung ương đã phát huy hiệu quả, góp phần thúc đẩy kinh tế - thương mại - dịch vụ, phục vụ nhu cầu đi lại của người dân và doanh nghiệp, từng bước làm thay đổi diện mạo tại KKT cửa khẩu.

Tuy vậy, trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng và xu thế giao thương quốc tế phát triển, cơ sở hạ tầng KKT cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh như hiện nay không còn đảm bảo.

Hiện, các địa điểm tập kết hàng hóa, bãi đậu xe, kho bãi, khu trung chuyển hàng hóa... cũng như các khu chức năng tại KKT còn hạn chế và thiếu đồng bộ. Nguyên nhân là do diện tích mặt bằng ít, địa hình bị chia cắt nên chỉ mới đáp ứng được khoảng 20% nhu cầu lưu trú, tập kết hàng hóa của các phương tiện; trong mùa cao điểm thường xảy ra tình trạng dồn ứ, tắc nghẽn giao thông.

Từ các "điểm nghẽn" trên, UBND tỉnh Gia Lai khẳng định, việc tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật cho KKT cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh là cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, khai thác tốt hơn nhu cầu lưu trú của phương tiện và du khách.

Các hạng mục được địa phương đề xuất ưu tiên đầu tư, gồm: hạ tầng kết nối, giao thông nội bộ, điện, nước, kho bãi, khu trung chuyển hàng hóa, logistics, khu phi thuế quan, cảng cạn, khu dịch vụ phụ trợ…

KKT cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh được chia thành 6 phân khu chức năng. Trong đó, phân khu 1 - Khu đô thị cửa khẩu Lệ Thanh có diện tích 1.512 ha được quy hoạch là trung tâm kinh tế tổng hợp, dịch vụ thương mại, trao đổi thương mại cửa khẩu. Phân khu này, gồm: Khu vực cửa khẩu; khu phi thuế quan; khu sản xuất công nghiệp; cảng cạn ICD và khu đô thị.

Mới đây, UBND tỉnh Gia Lai đã phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 Khu đô thị cửa khẩu Lệ Thanh (phân khu 1).

Khu đô thị cửa khẩu Lệ Thanh được đánh giá là khu vực có vai trò trọng yếu trong chiến lược phát triển kinh tế biên giới và liên kết vùng Tây Nguyên; cầu nối quan trọng thúc đẩy giao thương, hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Campuchia, đồng thời là điểm trung chuyển hàng hóa cho khu vực tam giác phát triển Việt Nam - Lào - Campuchia. Đây cũng được xem là động lực tăng trưởng mới cho khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai trong những năm tới.