Bộ Tài chính: Không để vướng mắc về tài chính, ngân sách làm giảm hiệu quả mô hình chính quyền 2 cấp

Nguyên tắc: không để đứt gãy ngân sách

Thông tin tại Hội nghị trực tuyến hướng dẫn triển khai các công việc liên quan đến lĩnh vực tài chính – Ngân sách nhà nước (NSNN) khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp đối với cấp xã, ông Nguyễn Minh Tân, Phó Vụ trưởng Vụ NSNN cho biết, Bộ Tài chính đã có văn bản hướng dẫn về giao dự toán thu – chi NSNN năm 2025 sau sắp xếp (Công văn số 4205/BTC-NSNN ngày 2/4/2025).

“Nguyên tắc xuyên suốt là không để đứt gãy ngân sách. Phân chia nguồn thu giữa ngân sách tỉnh và xã được giữ ổn định, đảm bảo nguồn thu, cơ chế chi như trước khi sắp xếp. Các xã mới được giao toàn bộ nhiệm vụ, quyền hạn ngân sách từ đơn vị cũ. UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm trình HĐND cùng cấp quyết định dự toán 2025 đầy đủ, kịp thời.”- Ông Tân lưu ý.

Đồng thời cho biết, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Quyết định 1390/QĐ-TTg ngày 27/6/2025 - cơ sở pháp lý quan trọng để các địa phương triển khai dự toán liên tục, không gián đoạn.

Về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi ngân sách địa phương, Bộ Tài chính đã ban hành văn bản số 8911/BTC-NSNN ngày 20/6/2025. Căn cứ Luật NSNN, Bộ đã hướng dẫn địa phương rà soát, trình HĐND ban hành nghị quyết phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa tỉnh và xã. Nguyên tắc là rõ thẩm quyền, đúng luật, phù hợp thực tiễn, để chính quyền xã mới quản lý ngân sách chủ động, minh bạch.

Về một số nội dung tài chính - ngân sách áp dụng tại cấp xã, theo văn bản số 11113/BTC-NSNN ngày 21/7/2025, địa phương chủ động xác định đơn vị dự toán ngân sách cấp I, cấp II, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót. Đồng thời, hướng dẫn lập dự toán ngân sách xã năm 2026 theo Thông tư 56/2025/TT-BTC, bảo đảm xây dựng dự toán và kế hoạch tài chính 3 năm (2026-2028) bài bản, sát thực tế.

Địa phương chủ động trang bị xe cho cấp xã

Tại Hội nghị, một số địa phương phản ảnh những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai liên quan đến công tác quản lý NSNN, tài sản công, kế toán, kho bạc trong những ngày đầu triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp…

Ông Nguyễn Tân Thịnh, Cục trưởng Cục Quản lý công sản, Bộ Tài chính cho biết, việc sắp xếp tài sản công khi sắp xếp đơn vị hành chính đã được Bộ Chính trị, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo, Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện đồng thời với quá trình sắp xếp đơn vị hành chính.

Hiện nay, tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 155/2025/NĐ-CP ngày 16/6/2025 của Chính phủ quy định tiêu chuẩn, định mức trụ sở làm việc.

Về phản ánh nhiều xã vùng biên giới chưa được bố trí xe công, sau khi rà soát vẫn không đủ xe công để điều chuyển cho các xã; nhu cầu xe ô tô của một số xã, phường, đặc khu còn thiếu so với định mức quy định?

Ông Nguyễn Tân Thịnh cho biết, đối với xe ô tô trang bị cho đơn vị hành chính cấp xã mới, UBND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quyết định định mức cụ thể cho từng đơn vị hành chính cấp xã, điều hòa xe ô tô từ cấp huyện cho cấp xã theo tiêu chuẩn, định mức; trường hợp số xe ô tô hiện có của cấp huyện trước ngày 01/7/2025 không đủ để bố trí cho các đơn vị hành chính cấp xã mới thì điều chuyển từ các cơ quan, tổ chức, đơn vị cấp tỉnh hoặc mua sắm mới để trang bị cho đơn vị hành chính cấp xã mới để đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ theo tiêu chuẩn, định mức.

“Bộ Tài chính đã đề nghị các Bộ rà soát, trường hợp thừa ô tô không sử dụng sẽ điều chuyển về cho địa phương, nhưng qua rà soát, báo cáo của các Bộ, khả năng điều chuyển là khó vì xe dôi dư đa phần là xe rất cũ, không phù hợp. Địa phương chủ động trang bị mới cho cấp xã để đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ”- ông Thịnh thông tin thêm.

Sẽ thành lập 6 đoàn công tác

Chủ trì Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, Bộ Tài chính đã có văn bản ngày 15/7/2025 thông báo đường dây nóng và cán bộ liên hệ với từng lĩnh vực để tiếp nhận, xử lý các vướng mắc liên quan đến công tác tài chính – NSNN trong quá trình thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Để hiệu quả hơn, Thứ trưởng đề nghị các đơn vị trong mỗi lĩnh vực nghiên cứu lập các nhóm phù hợp để tiếp nhận thông tin, trao đổi, giải đáp kịp thời các vướng mắc phát sinh cho các địa phương.

Theo Thứ trưởng, những vấn đề còn vướng mắc, khó khăn các địa phương nêu chủ yếu liên quan đến thẩm quyền, trách nhiệm của địa phương như dự toán, con dấu, tài khoản... Những vấn đề thuộc thẩm quyền của địa phương thì địa phương chủ động giải quyết.

Nhấn mạnh vai trò quan trọng của Sở Tài chính trong việc tham mưu cho chính quyền địa phương triển khai, giải quyết nhanh nhất, tốt nhất những vấn đề thuộc thẩm quyền, Thứ trưởng đề nghị Sở Tài chính phát huy vai trò, trách nhiệm, tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương về các nội dung liên quan đến tài chính, ngân sách, tài sản công, kho bạc, đảm bảo không ách tắc.

Riêng về khó khăn trong việc bổ nhiệm kế toán trưởng đảm bảo đủ điều kiện tại nhiều địa phương, Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán đã có báo cáo về các quy định pháp luật, KBNN cũng đã báo cáo về tình trạng này. Để giải quyết rốt ráo, Thứ trưởng giao Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán chủ trì rà soát lại, đề xuất phương án xử lý, báo cáo Lãnh đạo Bộ ngay trong tuần tới.

Bộ Tài chính sẽ có 06 tổ công tác phối hợp với các tỉnh, thành phố để cùng với các địa phương lắng nghe, giải quyết trực tiếp nhưng vướng mắc trong công tác tài chính - ngân sách theo chức năng, nhiệm vụ được giao trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

"Chúng ta nhất quyết đồng lòng không để vướng mắc về tài chính, ngân sách, kế toán, tài sản công ảnh hưởng đến quá trình cũng như làm giảm hiệu quả của việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp" - Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh.