Từ vụ Mr Pips và Shark Bình: Đừng để hành vi giúp sức trở thành tội danh rửa tiền

Ngày 18/03/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hà Nội đã ban hành kết luận đề nghị truy tố 75 bị can, trong đó bị can Phó Đức Nam (tức Mr Pips) bị đề nghị truy tố về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Rửa tiền.

Các bị can Nguyễn Hòa Bình (còn gọi là “Shark Bình”), Nguyễn Thị Nam (SN 1987), Trần Thị Thanh Tâm (SN 1993); Phó Đức Thắng (SN 1968, bố Phó Đức Nam) và Lê Thị Liễu (SN 1969, mẹ Phó Đức Nam), Nguyễn Thanh Tâm (SN 1995, bạn gái Phó Đức Nam) bị đề nghị truy tố về tội Rửa tiền.

Theo kết luận điều tra, đối với tội Rửa tiền thì để thực hiện hành vi phạm tội, Phó Đức Nam thống nhất với bộ phận tài vụ sẽ mở tài khoản ví tại các công ty trung gian thanh toán (trong đó có Công ty Cổ phần Ngân Lượng) rồi gắn vào các sàn giao dịch để nhận tiền đầu tư của các bị hại.

Công ty Cổ phần Ngân Lượng do Nguyễn Hòa Bình làm Chủ tịch HĐQT; Trần Thị Thanh Tâm người phụ trách tìm kiếm khách hàng, Nguyễn Thị Nam nhân viên. Năm 2020, Phó Đức Nam – đại diện sàn GKFX tại Việt Nam đã sử dụng tài khoản Telegram là “Peter” liên hệ với Trần Thị Thanh Tâm muốn thỏa thuận mức phí chiết khấu. Tâm xin ý kiến của “shark Bình” và được giao chăm sóc sàn này. Mức phí giao dịch được thống nhất giữa Công ty Cổ phần Ngân Lượng và Phó Đức Nam là 2,5% cho giao dịch nạp và 1% tiền rút + 1.000đ/1 lần rút.

Năm 2021, Phó Đức Nam xin giảm phí nạp, rút tiền nhưng shark Bình không đồng ý. Quá trình hoạt động, Nam tiếp tục lập thêm các sàn forex DK Trade; ASX;ACX; Sear Investing, Honor; ScopeMarkets. đáng chú ý vào tháng 6/2020, cơ quan công an có công văn xác minh các ví Ngân Lượng có giao dịch nhận tiền của khách hàng đầu tư sàn forex của Phó Đức Nam.

Lúc này, mặc dù biết các sàn của Nam vi phạm pháp luật nhưng Nguyễn Hòa Bình chỉ đạo Tâm và Nguyễn Thị Nam không cung cấp thông tin ví thật của sàn. Các đối tượng này tạo lập dữ liệu nạp, rút của ví Ngân Lượng khác (ví giả) để cung cấp cho cơ quan công an.

Trong thời gian từ ngày 15/6/2020 đến ngày 23/9/2022, có 150 bị hại chuyển vào các tài khoản ví của Công ty cổ phần Ngân Lượng với số tiền hơn 213 tỷ đồng.

Qua theo dõi vụ việc, thạc sĩ, luật sư Nguyễn Đức Hùng – Giám đốc Công ty luật TNHH Thiện Duyên – Đoàn luật sư thành phố Hà Nội phân tích, với vụ việc của Mr Pips và “Shark Bình”, mặc dù đã có kết luận điều tra nhưng các hành vi vi phạm và trách nhiệm pháp lý cụ thể đối với các bị can như thế nào còn phụ thuộc vào kết quả truy tố, xét xử và bản án của tòa. Tuy nhiên, căn cứ vào kết quả điều tra có thể thấy đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, các đối tượng đều là những người có trình độ cao, sử dụng các thủ đoạn hết sức tinh vi, gây ra các thiệt hại đặc biệt lớn. 

Theo luật sư Hùng, trong vụ án này, nếu biết các sàn forex của Phó Đức Nam vi phạm pháp luật nhưng Nguyễn Hòa Bình vẫn chỉ đạo Trần Thị Thanh Tâm và Nguyễn Thị Nam không cung cấp thông tin ví thật của sàn, các đối tượng này tạo lập dữ liệu nạp, rút của ví Ngân Lượng khác (ví giả) để cung cấp cho cơ quan công an, thì các hành vi nêu trên của những đối tượng này đã gây cản trở cho việc xác minh quá trình luân chuyển tiền của bị hại và hoạt động của các ví Ngân Lượng thật của sàn forex.

Đây được coi là có dấu hiệu “che dấu” và “cản trở việc xác minh các thông tin” về nguồn gốc, bản chất thực sự, vị trí, quá trình di chuyển hoặc quyền sở hữu đối với tiền, tài sản do phạm tội mà có, là một trong các hành vi khách quan của “tội rửa tiền”. Việc Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an thành phố Hà Nội ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra bản kết luận điều tra đối với các đối tượng nêu trên về “Tội Rửa tiền” theo Điều 324 Bộ luật Hình sự là hoàn toàn có căn cứ và đúng pháp luật.

Theo luật sư Hùng, “Tội Rửa tiền” được quy định tại Điều 324 Bộ luật Hình sự, quy định hình phạt tù từ 1 năm đến cao nhất là 15 năm tù. Bên cạnh đó, người phạm tội này còn có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Luật sư Hùng phân tích, hiện nay, với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, cùng với các mối quan hệ kinh tế, tài chính ngày càng phong phú, đa dạng, cùng với những diễn biến phức tạp của các loại tội phạm mới, đặc biệt là tội phạm sử dụng công nghệ cao, thì các thủ đoạn lừa đảo hay rửa tiền cũng ngày càng tinh vi, khó nhận biết. Nhiều người dân không phân biệt được đâu là các giao dịch dân sự hợp pháp và đâu là hành vi rửa tiền nên dễ trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo, hay vô tình tiếp tay cho các hành vi trái pháp luật.

Để phân biệt được hai trường hợp này, theo luật sư Hùng, cần phải căn cứ vào chủ thể tham gia giao dịch, mục đích của giao dịch và nguồn gốc của số tiền thực hiện giao dịch. Đối với các giao dịch dân sự hợp pháp thì phải có mục đích rõ ràng, chủ thể và nguồn gốc số tiền đưa vào giao dịch phải minh bạch và có thể giải trình được khi bị cơ quan chức năng kiểm tra. Còn đối với hành vi rửa tiền thì các đối tượng luôn tìm cách đưa tiền có nguồn gốc bất hợp pháp vào hệ thống tài chính; chuyển tiền qua nhiều tài khoản, nhiều ngân hàng, nhiều quốc gia để xóa dấu vết hoặc sử dụng tiền đã rửa để đầu tư, kinh doanh, góp vốn hoặc tiêu dùng công khai.

Chính vì vậy, theo luật sư Hùng, người dân cần phải nâng cao ý thức pháp luật, cảnh giác, không tin vào những lời mời hấp dẫn như “việc nhẹ lương cao”, “nhận/chuyển tiền hộ”, “làm trung gian nhận tiền”,… thường là những cạm bẫy của hành vi rửa tiền; cần bảo mật thông tin cá nhân, không cho bất kỳ ai mượn giấy tờ cá nhân của mình để mở tài khoản cũng như không tham gia vào việc bán tài khoản ngân hàng, ví điện tử,… Khi có dấu hiệu nghi ngờ cần thông tin cho cơ quan chức năng để xử lý theo pháp luật. Còn đối với các tổ chức, doanh nghiệp cần thực hiện nghiêm các quy định về nhận biết khách hàng, báo cáo các giao dịch đáng ngờ, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan công an để kịp thời ngăn chặn, xử lý sớm.

Mặt khác, các cơ quan chức năng và các đơn vị có liên quan cũng tăng cường việc ứng dụng công nghệ hiện đại, để giám sát, nhận diện và ngăn chặn sớm các giao dịch đáng ngờ trên không gian mạng. Bên cạnh đó, các cơ quan hữu quan, các cơ quan truyền thông, báo chí cũng cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật, để nâng cao hiểu biết và nhận thức của người dân về các thủ đoạn lừa đảo và rửa tiền, trang bị cho người dân những kiến thức tự bảo vệ cần thiết, nhằm ngăn chặn, hạn chế và đẩy lùi được các loại hành vi vi phạm này.

(Theo VOV)