'Tích lũy trong nước không đủ cho mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trở lên'

Sáng 18/7, phát biểu tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), đã nêu một số khó khăn, vướng mắc liên quan đến nguồn vốn của hệ thống ngân hàng trong bối cảnh nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên.

Theo ông Tùng, dưới góc độ của một ngân hàng thương mại, hiện có 5 vấn đề cần quan tâm, gồm việc bố trí đủ nguồn vốn để cung ứng tín dụng ra thị trường; bất cân đối về nguồn vốn; nguy cơ chi phí vốn tăng trong thời gian tới; nguồn cung ngoại tệ và tỷ giá; cùng các vấn đề liên quan đến chính sách tài sản bảo đảm, trong đó có trường hợp quy hoạch tại địa phương ảnh hưởng đến tài sản bảo đảm của ngân hàng.

Đáng chú ý, lãnh đạo Vietcombank cho rằng để đạt được mức tăng trưởng GDP 10%, tỷ lệ đầu tư của nền kinh tế cần đạt khoảng 40% GDP. Trong khi đó, theo tính toán độc lập của nhóm kinh tế vĩ mô Vietcombank, tỷ lệ tiết kiệm bình quân trong nước hiện chỉ đạt 36,5%. Nếu loại trừ phần kinh tế phi chính thức, nguồn tiết kiệm trong nước còn thiếu hụt nhiều hơn.

Ông Nguyễn Thanh Tùng cho biết, Vietcombank tuân thủ các chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về mặt bằng lãi suất huy động. Vì vậy, nguồn vốn ngân hàng đang huy động có sự thiếu hụt so với nhu cầu tăng trưởng tín dụng.

Tuy nhiên, tỷ lệ dư nợ tín dụng trên vốn huy động (LDR) của Vietcombank hiện ở mức dưới 70%, trong khi mức Ngân hàng Nhà nước cho phép là 80%. Lãnh đạo Vietcombank khẳng định ngân hàng kiểm soát tốt chỉ số này và cam kết trong mọi tình huống đều bảo đảm thanh khoản cho ngân hàng cũng như thị trường.

"Vấn đề cốt lõi là bây giờ các ngân hàng sẽ không dư dả vốn để cung ứng cho tín dụng, đặc biệt là nhu cầu cho rất nhiều dự án lớn trong thời gian tới", ông Tùng nói.

Từ thực tế trên, Vietcombank cho rằng, tích lũy trong nước sẽ khó đáp ứng đầy đủ nhu cầu vốn và giải pháp cần tính đến là huy động thêm nguồn lực từ bên ngoài.

Một trong những đề xuất được Vietcombank đưa ra là Bộ Tài chính có thể nghiên cứu phát hành trái phiếu quốc tế. Ông Tùng đánh giá, với uy tín của Việt Nam hiện nay, việc phát hành trái phiếu quốc tế có thể huy động nguồn vốn với mức lãi suất thuận lợi hơn so với việc để từng doanh nghiệp tự huy động.

Cùng với huy động vốn quốc tế, Vietcombank đề nghị tiếp tục phát triển thị trường vốn trong nước, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Hiện quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam mới tương đương khoảng 10% GDP, thấp hơn nhiều so với một số quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Malaysia hay Trung Quốc.

"Ngành ngân hàng có thể tham gia hỗ trợ phát triển thị trường này thông qua các chính sách liên quan đến việc nhận tài sản bảo đảm của tổ chức phát hành. Việc phối hợp đồng bộ giữa ngành ngân hàng và tài chính được kỳ vọng sẽ góp phần tạo thêm động lực cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp, qua đó bổ sung kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế", ông Tùng cho hay.

Đề xuất tháo gỡ điểm nghẽn về vốn, thể chế và thị trường

Cũng tại hội nghị, Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel đề xuất Chính phủ sớm hoàn thiện danh mục các doanh nghiệp nhà nước mạnh, quy mô lớn, có vai trò dẫn dắt trong những ngành, lĩnh vực then chốt và chiến lược của nền kinh tế.

"Cần xác định rõ doanh nghiệp đầu tàu trong từng lĩnh vực và giao các nhiệm vụ chiến lược cụ thể, phù hợp với năng lực và lợi thế của từng doanh nghiệp. Bên cạnh mục tiêu sản xuất, kinh doanh, các doanh nghiệp đầu tàu có thể được giao nhiệm vụ dẫn dắt công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng trong nước, mở rộng thị trường quốc tế, làm chủ công nghệ chiến lược và tham gia các dự án trọng điểm quốc gia", Trung tướng nói.

Bên cạnh đó, Viettel cũng đề xuất phát huy vai trò của doanh nghiệp nhà nước với tư cách "người mua lớn", "người đặt hàng lớn", qua đó tạo thị trường cho doanh nghiệp trong nước. Chính phủ có thể nghiên cứu giao thêm các chỉ tiêu về số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng, tỷ lệ nội địa hóa, giá trị mua sắm trong nước và số doanh nghiệp công nghệ được hỗ trợ phát triển sản phẩm.

"Mỗi dự án của doanh nghiệp đầu tàu không chỉ tạo tăng trưởng cho riêng doanh nghiệp mà còn kéo theo sự phát triển của hệ sinh thái doanh nghiệp Việt Nam, để một đồng vốn đầu tư của doanh nghiệp nhà nước có thể dẫn dắt thêm nhiều đồng vốn của khu vực tư nhân và xã hội", lãnh đạo Viettel bày tỏ.

Trong lĩnh vực năng lượng, Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PetroVietnam) Lê Ngọc Sơn kiến nghị tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, vốn, cơ chế giá và thủ tục đối với những dự án năng lượng trọng điểm.

Đáng chú ý, trước những biến động của thị trường năng lượng thế giới, PetroVietnam đề xuất sớm hoàn thiện khung pháp lý về dự trữ năng lượng quốc gia, trước hết là dự trữ dầu thô chiến lược; đồng thời đề xuất được nghiên cứu hợp tác đầu tư với các đối tác trong và ngoài nước để vận hành hệ thống kho dự trữ dầu thô quốc gia gắn với các trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng hiện hữu.

PetroVietnam cũng kiến nghị phân cấp mạnh hơn thẩm quyền quyết định đầu tư và quản trị vốn cho hội đồng thành viên các tập đoàn quy mô lớn, gắn với trách nhiệm giải trình; đổi mới cách đánh giá hiệu quả doanh nghiệp nhà nước theo tổng thể danh mục và hiệu quả dài hạn.

"Chúng tôi mong muốn được chủ động thiết kế chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp nhà nước với doanh nghiệp tư nhân trong nước và doanh nghiệp nước ngoài tại các dự án năng lượng quy mô lớn như chuỗi khí điện Lô B - Ô Môn, hạ tầng điện khí LNG và điện gió ngoài khơi. Trong đó, tỷ lệ nội địa hóa được đề xuất giao thành một chỉ tiêu cụ thể", lãnh đạo PetroVietnam đề xuất.

Ở khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam kiến nghị tiếp tục xem xét chính sách thuế nhằm hỗ trợ khu vực doanh nghiệp này và hộ kinh doanh tạo đà phát triển; đề xuất nghiên cứu quy định loại hình doanh nghiệp cá thể do một người làm chủ trong Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi). Với đề xuất này, doanh nghiệp cá thể vẫn thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế nhưng có thể được tiếp cận các chính sách hỗ trợ dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đồng thời, hiệp hội kiến nghị được thí điểm các tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhằm hỗ trợ việc đánh giá tín nhiệm và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong tiếp cận nguồn vốn tín dụng.

"Cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa và hộ kinh doanh rất vui mừng, ngay từ đầu nhiệm kỳ của Chính phủ mới đã trình Quốc hội thông qua nâng ngưỡng không phải nộp thuế cho hộ kinh doanh từ 100 triệu đồng/năm lên doanh thu 1 tỷ đồng/năm. Chúng tôi rất kỳ vọng Chính phủ và Thủ tướng sẽ tiếp tục xem xét nâng ngưỡng tính thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và hộ kinh doanh để hỗ trợ tạo đà phát triển cho kinh tế tư nhân", ông Thân nhấn mạnh.