Thủ tướng đối thoại với doanh nghiệp, thúc đẩy tăng truởng

Sáng 18/7, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp với chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng".

Đây là lần đầu tiên Thường trực Chính phủ khóa mới gặp mặt khối doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), lực lượng tiên phong tạo động lực tăng trưởng, việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, đất nước đang tập trung triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KTXH) giai đoạn 2026 - 2030. Nhiệm vụ trước mắt trong năm 2026 là phấn đấu đạt mức tăng trưởng 2 con số. Người đứng đầu Chính phủ khẳng định, việc đạt mục tiêu này phụ thuộc rất lớn vào sự bứt phá của cộng đồng doanh nghiệp.

Chính phủ nhiệm kỳ mới sau hơn 3 tháng nhận nhiệm vụ đang tích cực cụ thể hóa các nghị quyết, kết luận của Trung ương và Bộ Chính trị; tập trung xây dựng hệ thống thể chế thông thoáng, minh bạch, giải quyết dứt điểm các vướng mắc để tạo nền tảng cho kinh tế phát triển.

Về bức tranh kinh tế 6 tháng, tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt 8,18%, mức cao nhất kể từ năm 2011 đến nay. Kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn, an sinh xã hội và quốc phòng an ninh đều được bảo đảm. Thủ tướng khẳng định đây là kết quả từ sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân. Tuy nhiên, nhiệm vụ từ nay đến cuối năm rất nặng nề, đòi hỏi vai trò và trách nhiệm lớn hơn nữa từ khối doanh nghiệp.

Từ đó, Thủ tướng đề nghị các đại biểu thảo luận thẳng thắn, hiến kế giải pháp và đưa ra cam kết "Chính phủ sẽ chỉ đạo xử lý đến tận cùng các vướng mắc thực tiễn được phản ánh đúng, đảm bảo nói đi đôi với làm và làm thực chất". Đồng thời, mong muốn các doanh nghiệp chủ động đóng góp ý kiến với các cơ quan quản lý để hoàn thiện hệ thống pháp luật, chuẩn bị cho các kỳ họp Quốc hội sắp tới nhằm sửa đổi các đạo luật cốt lõi.

"Đề nghị các doanh nghiệp thẳng thắn đóng góp ý kiến, nếu có vấn đề gì khen Chính phủ thì chúng ta để dịp khác, hội nghị hôm nay chủ yếu nêu các khó khăn và kiến nghị giải pháp để Chính phủ, các bộ ngành, chính quyền địa phương làm tốt chức năng của mình và các doanh nghiệp cũng phải có hiệu quả để đóng góp vào thành tựu chung", Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh.

6 nhóm điểm nghẽn cốt lõi và giải pháp chiến lược

Tại hội nghị, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đã khái quát các khó khăn của doanh nghiệp thành 6 nhóm vấn đề lớn:

Thứ nhất, thể chế và thực thi: Quy định pháp luật ở một số lĩnh vực còn chồng chéo; cải cách hành chính chưa liên thông; một bộ phận cán bộ còn tâm lý e ngại trách nhiệm, đùn đẩy công việc.

Thứ hai, tiếp cận nguồn lực: Doanh nghiệp nhỏ và vừa khó tiếp cận đất đai, tín dụng; các kênh vốn trung và dài hạn chưa phát huy hết vai trò.

Thứ ba, chi phí và dòng tiền: Giá nguyên liệu, logistics tăng cao; các tiêu chuẩn xanh làm tăng chi phí tuân thủ; thủ tục hoàn thuế, giải ngân đầu tư công đôi lúc còn chậm.

Thứ tư, thị trường và chuỗi cung ứng: Xu hướng bảo hộ thương mại và các rào cản kỹ thuật mới (ESG, giảm phát thải) gây áp lực lớn cho xuất khẩu.

Thứ năm, khoa học công nghệ và nhân lực: Liên kết giữa doanh nghiệp và các viện, trường còn hạn chế; thiếu hụt lao động kỹ thuật chất lượng cao.

Thứ sáu, liên kết khối doanh nghiệp: Mối gắn kết giữa 3 khu vực (Nhà nước, Tư nhân và FDI) chưa chặt chẽ, làm giảm hiệu ứng lan tỏa của các nguồn lực.

Trên cơ sở nhận diện khó khăn nêu trên, Bộ Tài chính đã đề xuất hệ thống giải pháp trọng tâm nhằm khơi thông nguồn lực kinh tế.

Cụ thể, giải pháp chung cho cộng đồng doanh nghiệp: Rà soát, sửa đổi đồng bộ pháp luật về đầu tư, đất đai, thuế; chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên quản lý rủi ro. Tái thiết kế thủ tục hành chính trên nền tảng số theo nguyên tắc "doanh nghiệp chỉ cung cấp thông tin một lần"; Cho phép cho vay dựa trên dòng tiền, đơn hàng, quyền sở hữu trí tuệ; phát triển thị trường trái phiếu và các quỹ đầu tư; bảo đảm thanh toán đúng hạn các hợp đồng sử dụng ngân sách nhà nước; đẩy nhanh dự án hạ tầng giao thông, logistics, đảm bảo nguồn điện ổn định cho công nghiệp công nghệ cao; giảm tần suất kiểm tra chuyên ngành đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt; Thí điểm các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox); hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực số và nhân lực công nghệ theo đơn đặt hàng.

Về định hướng theo từng khối doanh nghiệp: Tập trung vốn vào các ngành hạ tầng chiến lược; công khai tiêu chuẩn mua sắm để tạo cơ hội cho nhà cung ứng trong nước; gắn kết quả đổi mới công nghệ vào tiêu chí đánh giá người đứng đầu; Bảo đảm bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực và dự án công; hỗ trợ chuẩn hóa quản trị cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp; Thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, ưu tiên công nghệ cao, R&D; gắn chính sách ưu đãi với tỷ lệ chuyển giao công nghệ và sử dụng nhà cung ứng Việt Nam.

Trong khi đó, về cơ chế liên kết phát triển: Chính phủ sẽ lựa chọn các ngành có sức lan tỏa lớn như năng lượng, viễn thông, chế biến chế tạo, logistics để xây dựng chuỗi liên kết. Khối doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp FDI và các tập đoàn tư nhân lớn sẽ giữ vai trò hạt nhân, dẫn dắt các doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia vào chuỗi cung ứng phụ trợ. Hiệu quả liên kết sẽ được đo lường định lượng qua tỷ lệ nội địa hóa, giá trị hợp đồng ký kết và số dự án chuyển giao công nghệ.