GDP lập đỉnh 15 năm, vì sao mục tiêu tăng trưởng hai con số vẫn thách thức?

Tăng trưởng lan tỏa trên nhiều lĩnh vực, kinh tế tiếp tục giữ đà phục hồi

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn từ xung đột địa chính trị, lạm phát kéo dài, chi phí logistics leo thang và thương mại quốc tế chịu nhiều sức ép, kinh tế Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực trong 6 tháng đầu năm 2026, tiếp tục là điểm sáng của khu vực.

"Các tổ chức quốc tế cũng dự báo tích cực về tăng trưởng, lạm phát nước ta", Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nói, đồng thời cho biết, nền kinh tế tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trên hầu hết các lĩnh vực, vừa thúc đẩy các động lực truyền thống, vừa từng bước hình thành các động lực tăng trưởng mới.

Điểm nhấn nổi bật nhất là tăng trưởng GDP. Theo Bộ Tài chính, GDP quý II ước tăng 8,39% so với cùng kỳ, đưa mức tăng trưởng 6 tháng lên 8,18% - cao nhất kể từ năm 2011 đến nay. Trong đó, khu vực công nghiệp - xây dựng và dịch vụ đóng góp trên 88% vào mức tăng chung, riêng công nghiệp chế biến, chế tạo duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số, tiếp tục giữ vai trò đầu tàu của nền kinh tế.

Đà phục hồi của khu vực sản xuất cũng được phản ánh qua giá trị tăng thêm toàn ngành công nghiệp tăng 9,86%, đóng góp 40,35% vào tốc độ tăng tổng giá trị tăng thêm của nền kinh tế. Riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 10,23%, khẳng định vai trò động lực tăng trưởng quan trọng nhất.

Bên cạnh đó, khu vực dịch vụ tiếp tục là một trong những trụ cột của nền kinh tế khi tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt gần 3,89 triệu tỷ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy sức mua và nhu cầu đi lại của người dân tiếp tục phục hồi.

Hoạt động thương mại quốc tế cũng ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Kim ngạch xuất nhập khẩu 6 tháng đầu năm ước đạt 549,6 tỷ USD, tăng 27,1% so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu đạt 266,5 tỷ USD, tăng 21% - mức tăng cao nhất kể từ năm 2022; nhập khẩu đạt 283,1 tỷ USD, tăng 33,4%. Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, nhập khẩu tăng chủ yếu do nhu cầu nguyên vật liệu phục vụ sản xuất cũng như giá dầu và linh kiện điện tử thế giới tăng.

Thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) tiếp tục là điểm sáng khi vốn FDI đăng ký đạt trên 34,6 tỷ USD, tăng 61%; vốn thực hiện đạt gần 13,03 tỷ USD, tăng 11,2% so với cùng kỳ và là mức cao nhất trong 5 năm qua.

Sức khỏe của khu vực doanh nghiệp cũng có dấu hiệu cải thiện rõ nét khi số doanh nghiệp gia nhập thị trường đạt 169.800, tăng 11% so với cùng kỳ và cao hơn số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.

Cùng với tăng trưởng, các chỉ tiêu ổn định kinh tế vĩ mô tiếp tục được duy trì. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đánh giá “kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát và an ninh năng lượng được bảo đảm”. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 giảm 0,39% so với tháng trước; bình quân 6 tháng tăng 4,38%, vẫn nằm trong mục tiêu kiểm soát lạm phát cả năm.

Trong khi đó, thu ngân sách Nhà nước ước đạt gần 1,57 triệu tỷ đồng, bằng 62% dự toán và tăng 17% so với cùng kỳ, dù Nhà nước đã miễn, giảm khoảng 89.000 tỷ đồng tiền thuế, phí. Giải ngân vốn đầu tư công cũng được cải thiện với gần 357.000 tỷ đồng sau 6 tháng, tương đương 35,5% kế hoạch.

Nhiều sức ép trong nửa cuối năm

Dù bức tranh kinh tế ghi nhận nhiều điểm sáng, song Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho rằng, mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 vẫn còn nhiều thách thức. Theo Bộ trưởng, tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm tuy cao nhất từ trước đến nay nhưng vẫn thấp hơn 1,52% so với mục tiêu đề ra, đồng thời lạm phát bình quân 6 tháng đã tiệm cận mục tiêu cả năm. Điều này đồng nghĩa dư địa điều hành trong những tháng cuối năm sẽ không còn nhiều.

Ở góc độ thống kê, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê cho rằng, ngoài các hạn chế mang tính hệ thống và cấu trúc, nền kinh tế còn chịu nhiều sức ép từ diễn biến của thị trường trong nước và quốc tế.

Theo bà Hương, ổn định kinh tế vĩ mô sẽ chịu áp lực khi cán cân thương mại chuyển từ trạng thái xuất siêu sang nhập siêu do nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu tăng hoặc giá hàng hóa thế giới biến động. Điều này có thể tác động trực tiếp đến tỷ giá, dự trữ ngoại hối, cán cân thanh toán và làm gia tăng nguy cơ lạm phát nhập khẩu.

Ở trong nước, sức mua vẫn đối mặt nhiều thách thức khi niềm tin và hành vi tiêu dùng thay đổi, khiến dòng tiền lưu thông trong khu vực thương mại - dịch vụ chậm lại, tạo áp lực đầu ra cho doanh nghiệp. Cùng với đó là sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ hàng nhập khẩu, trong khi năng lực sản xuất giữa các doanh nghiệp còn phân hóa, khiến doanh nghiệp trong nước có nguy cơ mất thị phần ngay trên sân nhà.

Theo Cục trưởng Cục Thống kê, công tác điều hành cũng đứng trước bài toán cân bằng giữa nhiều mục tiêu có phần mâu thuẫn, vừa phải giảm lãi suất, kích thích tiêu dùng và hỗ trợ doanh nghiệp để thúc đẩy tăng trưởng, vừa phải kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá.

Ngoài ra, bối cảnh kinh tế thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro khi tổng cầu tại các thị trường xuất khẩu chủ lực suy giảm, làm thu hẹp đơn hàng; các ngân hàng trung ương lớn tiếp tục duy trì mặt bằng lãi suất cao, trong khi chi phí logistics toàn cầu leo thang, gây áp lực lên lạm phát nhập khẩu và chuỗi cung ứng.

Muốn tăng trưởng hai con số phải dựa trên nền tảng bền vững

Trao đổi với phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Đại học Nguyễn Trãi nhìn nhận, mục tiêu tăng trưởng hai con số là thách thức lớn trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều rủi ro từ địa chính trị, bảo hộ thương mại, biến động tỷ giá, giá năng lượng và chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn.

Ông cho rằng, đây là mục tiêu mang ý nghĩa chiến lược nhằm tạo động lực cải cách và khơi dậy khát vọng phát triển, song cần được thực hiện trên nguyên tắc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn và nâng cao chất lượng tăng trưởng, "không đánh đổi ổn định dài hạn để lấy tốc độ tăng trưởng trong ngắn hạn".

Để hiện thực hóa mục tiêu này, theo vị chuyên gia, cần tập trung vào ba trụ cột. Trước hết là khơi thông các động lực tăng trưởng hiện hữu thông qua tháo gỡ điểm nghẽn cho doanh nghiệp, phối hợp hiệu quả chính sách tiền tệ - tài khóa, kích cầu tiêu dùng và phát huy lợi thế của thị trường hơn 100 triệu dân.

Trụ cột thứ hai là nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực bằng việc đẩy mạnh đầu tư công gắn với chất lượng, thu hút FDI có chọn lọc vào các lĩnh vực công nghệ cao, đồng thời phát triển thị trường chứng khoán theo hướng minh bạch, hiện đại để huy động nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Quan trọng hơn, theo ông Huy, nền kinh tế cần xây dựng nền tảng tăng trưởng dài hạn dựa trên cải cách thể chế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế xanh.

“Chỉ khi năng suất lao động được cải thiện, doanh nghiệp Việt Nam làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu thì mục tiêu tăng trưởng hai con số mới có thể duy trì bền vững", ông Nguyễn Quang Huy nhấn mạnh.

(Theo VOV)