Tâm lý bán tháo khiến nhà đầu tư bỏ lỡ nhiều cơ hội

Tháng 10 là thời điểm thị trường đón nhận hàng loạt thông tin tích cực như tăng trưởng GDP quý III/2025 cao kỷ lục (tính từ năm 2021), chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, bức tranh BCTC quý III với nhiều điểm sáng, hay mới đây nhất là thông tin Việt Nam và Mỹ đã thống nhất về Khuôn khổ Hiệp định Thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng giữa 2 nước, Fed giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm lần thứ hai trong năm...

Tuy nhiên, chỉ số VN-Index tháng 10 lại phản ứng không quá tích cực khi giảm 1,79% xuống mức 1.639,65 điểm. Đây là tháng giảm điểm thứ hai liên tiếp (tháng 9 giảm 1,2%). VN-Index đang trong giai đoạn nghỉ ngơi sau tháng 7 (tăng 9,15%) và tháng 8 (tăng 12%) tăng điểm tích cực.

Diễn biến VN-Index trong tháng 10 cũng khá khó chịu khi có nhiều phiên giảm sâu, thậm chí đi ngược xu hướng của TTCK thế giới. Còn ở các nhịp phục hồi, chỉ số lại có sự phân hóa mạnh. VN-Index tăng, không có nghĩa cổ phiếu nào cũng hưởng lợi, nhiều mã vẫn nằm trong tình trạng chiết khấu 5-10%.

Theo bà Lương Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Quản lý Tài sản, Khối Trong nước Dragon Capital, những đợt sụt giảm mạnh không phải là hiếm có trong lịch sử TTCK Việt Nam. Từ năm 2020 đến đầu quý IV/2025, VN-Index đã có 20 lần sụt giảm mạnh hơn 4% chỉ trong 1 phiên, nhưng cũng trong giai đoạn này, thị trường cũng có tới 4 năm kết thúc với mức tăng trưởng trên 12%.

Từ đầu năm đến ngày 29/10/2025, dù đã có 3 phiên giảm mạnh trên 5%/phiên, VN-Index vẫn tăng 33%, cho thấy những biến động ngắn hạn không làm thay đổi xu hướng tăng trưởng dài hạn.

Một điểm đáng chú ý là, từ năm 2020 đến nay, VN-Index vẫn duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực dù trải qua nhiều biến động lớn như đại dịch Covid-19, xung đột Nga–Ukraine, chu kỳ thắt chặt tiền tệ của FED hay những bất ổn trên thị trường trái phiếu trong nước...

Dữ liệu từ DCDS cũng chỉ ra, từ năm 2018 đến nay, những khoản đầu tư được nắm giữ trên 24 tháng có mức lợi nhuận trung bình từ 18% - 34%/năm. Còn khi mô phỏng chiến lược đầu tư đều đặn hàng tháng trong thời gian 10 năm tính đến tháng 6/2024, tỷ suất lợi nhuận gộp trung bình hàng năm (IRR) đạt 14,8%.

"Điều này cho thấy, việc giải ngân đều đặn và nắm giữ lâu dài có thể mang đến lợi nhuận tích cực trước những biến động của thị trường. Đồng thời, tâm lý bán tháo khi thị trường điều chỉnh là một trong những nguyên nhân khiến nhà đầu tư bỏ lỡ nhiều cơ hội tích sản trong dài hạn", chuyên gia Dragon Capital khẳng định.

Mặt khác, dù chỉ số VN-Index đã vượt mốc 1.700 trong năm 2025, song định giá thị trường vẫn hấp dẫn với P/E dự phóng năm 2025 chỉ khoảng 12,5-13 lần và 11 lần cho năm 2026. Định giá của Việt Nam vẫn thấp hơn so với các thị trường trong khu vực, dù có tốc độ tăng trưởng lợi nhuận ấn tượng.

Trong lịch sử, ở các nền kinh tế đạt mức tăng trưởng GDP trên 10%, thị trường chứng khoán thường được định giá ở mức P/E từ 20–25 lần, thậm chí trên 30 lần, trong khi Việt Nam hiện mới chỉ hơn 10 lần.

Thống kê cho thấy các thị trường đi trước trong khu vực như Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Trung Quốc, những đợt điều chỉnh 5% - 10% là điều hoàn toàn bình thường trước khi tiếp tục đi lên.

Do đó, chuyên gia Dragon Capital cho rằng nhà đầu tư nên tiếp tục duy trì quan điểm tích cực về việc đầu tư dài hạn với chiến lược kiên định nắm giữ lâu dài, hướng tới mức lợi nhuận vượt trội trong dài hạn; tận dụng những đợt điều chỉnh để tích lũy thêm khi cơ hội xuất hiện; và hạn chế giao dịch ngắn hạn để tránh tiêu tốn thời gian, công sức mà không gia tăng hiệu quả so với nắm giữ dài hạn.