Kinh tế cửa khẩu đưa Quảng Trị gần hơn với các nước ASEAN

Hai khu kinh tế cửa khẩu Lao Bảo, Cha Lo có vai trò quan trọng trong việc mở rộng và kết nối giao thương với Lào, Đông Bắc Thái Lan và Myanmar, cũng là đường ra biển Đông của các nước này. Đồng thời tạo ra trục tam giác, đóng vai trò chủ lực trong phát triển hành lang kinh tế biên giới của Quảng Trị.

Khu kinh tế thương mại đặc biệt Lao Bảo, được Chính phủ thành lập vào tháng 11/1998. Tháng 1/2005, Chính phủ ban hành Quy chế Khu Kinh tế - Thương mại đặc biệt Lao Bảo với chính sách ưu đãi ở mức cao nhất để tạo điều kiện hấp dẫn nhằm thu hút đầu tư.

Hiện nay, Quảng Trị đang trình Bộ Xây dựng thẩm định trình Thủ tướng phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế thương mại đặc biệt Lao Bảo đến năm 2045, phấn đấu hoàn thành trong năm 2025.

Việc điều chỉnh này sẽ đưa khu kinh tế thương mại đặc biệt Lao Bảo thành một cực tăng trưởng kinh tế năng động, bền vững của tỉnh Quảng Trị, đi đôi với phát triển mô hình Khu kinh tế xuyên biên giới phát triển tương xứng với tiềm năng.

Trong khi đó, khu kinh tế cửa khẩu Cha Lo thành lập vào năm 2002, tổng diện tích quy hoạch 583km2, nằm trong hành lang kinh tế quốc lộ 12 và đường HCM, được đánh giá là thuận tiện trong việc hợp tác với các khu vực như Lao Bảo, Cầu Treo, Hòn La, Vũng Áng.

Năm 2014, Thủ tướng chính phủ đã có quyết định phê duyệt quy hoạch chung xây dựng khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Cha Lo đến năm 2030.

Việc quy hoạch, đầu tư hạ tầng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao thương hàng hóa giữa các tỉnh Trung Lào, các tỉnh Đông Bắc Thái Lan và Myanmar qua khu kinh tế cửa khẩu Cha Lo đến khu kinh tế Hòn La, khu kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh và hoạt động trên hành lang kinh tế Đông Tây dọc đường HCM.

Kinh tế cửa khẩu mở ra cơ hội để Quảng Trị giao thương với các nước ASEAN

Khu kinh tế cửa khẩu Cha Lo đến nay đã thu hút được hơn 20 dự án đầu tư với tổng mức đầu tư gần 1.000 tỷ đồng.

Tính đến thời điểm giữa tháng 5/2025, Hải quan cửa khẩu quốc tế Cha Lo thu ngân sách nhà nước đạt 248,4 tỷ đồng, bằng 30%. Khối lượng hàng hoá xuất nhập khẩu đạt 2.028 nghìn tấn, đạt 842 triệu USD, 102,5 nghìn lượt phương tiện vận tải xuất nhập cảnh.

Trong khi đó, Khu kinh tế thương mại đặc biệt Lao Bảo thu hút khoảng trên 3.700 tỷ đồng của doanh nghiệp đầu tư vào các dự án sản xuất, kinh doanh với khoảng 60 dự án

6 tháng đầu năm 2025, Hải quan cửa khẩu quốc tế Lao Bảo đã làm thủ tục cho 5.308 tờ khai hàng hoá xuất nhập khẩu, tăng 32,83%.

Quy mô kim ngạch xuất nhập khẩu địa bàn đạt 303,57 triệu USD, tăng 28,23%; trọng lượng hàng hoá xuất nhập khẩu đạt 610,3 nghìn tấn, tăng 22,08%.

Báo cáo tại buổi làm việc với Tổng Bí thư Tô Lâm mới đây, ông Lê Ngọc Quang, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị (mới) cho biết, tỉnh Quảng Trị sở hữu ba cửa khẩu quốc tế (Lao Bảo, La Lay, Cha Lo), điều này tạo lợi thế vượt trội để tỉnh phát triển ngành logistics, trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa và hậu cần quốc tế.

Trong khi đó, tại buổi lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội về thành lập chính quyền 2 cấp tại Quảng Trị, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh hệ thống cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, La Lay, Cha Lo là điểm cuối của Hành lang kinh tế Đông - Tây, mở ra cơ hội giao thương trực tiếp giữa Quảng Trị với Lào, Thái Lan, Myanmar và các nước ASEAN.

Mạng lưới này liên kết chặt chẽ với cao tốc Bắc – Nam, đường Hồ Chí Minh, Cảng Hàng không Đồng Hới; và trong tương lai là đường sắt tốc độ cao Bắc Nam, cụm cảng biển nước sâu Mỹ Thủy - Hòn La và cảng hàng không Quảng Trị tạo thành một hệ thống vận tải hiện đại, liên hoàn, sẵn sàng đón các dòng chảy thương mại - đầu tư toàn cầu, biến Quảng Trị thành trung tâm kinh tế - logistics tổng hợp của khu vực.

Phó Thủ tướng đề nghị Quảng Trị đẩy mạnh phát triển logistics và kinh tế cửa khẩu – cửa ngõ giao thương, phát huy tối đa vị thế là điểm cuối của Hành lang kinh tế Đông – Tây.

Theo đánh giá, việc sở hữu các khu kinh tế cửa khẩu cùng các cửa khẩu quốc tế sẽ giúp Quảng Trị hình thành một vành đai kinh tế biên giới liền mạch trải dài từ Lao Bảo, La Lay đến Cha Lo.

Cả 3 cửa khẩu quốc tế của Quảng Trị tiếp giáp với Lào, hướng ra Đông Bắc Thái Lan, Myanmar và kết nối với các cảng biển như Cảng Mỹ Thủy, Cảng Hòn La, các tuyến quốc lộ tạo điều kiện để hình thành trung tâm logistics cấp vùng phục vụ vận chuyển hàng hóa quốc tế xuyên biên giới. Giúp địa phương này tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn ODA, FDI cũng là động lực tăng trưởng mới cho Quảng Trị.