Sắp khởi công Dự án BOT giao thông lớn nhất từ trước tới nay

Sáng 8/12, Liên danh nhà đầu tư cùng Bộ Xây dựng chính thức ký kết hợp đồng thực hiện Dự án đầu tư xây dựng mở rộng đường cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận theo phương thức đối tác công - tư (PPP).

Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng Đồng bằng sông Cửu Long và khu vực phía Nam.

Dự án PPP quy mô hơn 36.000 tỷ đồng

Dự án đầu tư mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận dài 96,13 km, lần lượt qua các tỉnh/thành phố: TP.HCM, Tây Ninh và Đồng Tháp. Điểm đầu tại nút giao Chợ Đệm thuộc Km9+325, xã Tân Nhựt, TP.HCM và điểm cuối tại Km105+454, đầu cầu phía Bắc cầu Mỹ Thuận 2 thuộc xã An Hữu, tỉnh Đồng Tháp.

Trong đó, đoạn TP.HCM - Trung Lương có quy mô giai đoạn hoàn chỉnh theo quy hoạch 10 - 12 làn xe (đoạn Chợ Đệm - Vành đai 4 quy mô 12 làn xe; đoạn Vành đai 4 - Trung Lương quy mô 10 làn xe), được phân kỳ đầu tư quy mô 8 làn xe, vận tốc thiết kế 120 km/h. Đoạn Trung Lương - Mỹ Thuận và đoạn từ nút giao An Thái Trung đến đầu cầu phía Bắc cầu Mỹ Thuận 2 sẽ đầu tư hoàn chỉnh quy mô 6 làn xe theo quy hoạch được duyệt, vận tốc thiết kế 100 km/h.

Dự án cũng bao gồm đầu tư đồng bộ hệ thống quản lý giao thông thông minh: xây dựng mới, tận dụng và nâng cấp hệ thống quản lý giao thông, hệ thống thu phí điện tử không dừng, công trình kiểm soát tải trọng xe, bảo đảm kiểm soát và điều khiển giao thông phù hợp với quy mô đầu tư tuyến đường; đáp ứng yêu cầu vận hành, khai thác đường cao tốc; bảo đảm kết nối đồng bộ các tuyến lân cận.

Trạm dừng nghỉ của Dự án được bố trí tại hai vị trí: Km28+200 (đoạn TP.HCM - Trung Lương) và tại Km78+220 (đoạn Trung Lương - Mỹ Thuận). Trong phạm vi Dự án có 10 nút giao liên thông, trong đó cải tạo, nâng cấp 8 nút giao hiện hữu phù hợp với quy mô mở rộng đường cao tốc; bổ sung 2 nút giao liên thông.

Chia sẻ tại lễ ký kết, đại diện liên danh nhà đầu tư, ông Hồ Minh Hoàng, Chủ tịch Tập đoàn Đèo Cả khẳng định, đây là công trình chiến lược, giúp hoàn thiện trục giao thông huyết mạch của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, phục vụ cho hoạt động kinh tế của 21 triệu người dân miền Tây Nam Bộ. Với tổng mức đầu tư 36.172 tỷ đồng, dự án được triển khai theo hình thức BOT với 100% vốn huy động từ tư nhân. Đáng chú ý, đây là dự án BOT giao thông do doanh nghiệp tư nhân huy động vốn lớn nhất cả nước từ trước đến nay.

Theo Chủ tịch Tập đoàn Đèo Cả, việc doanh nghiệp Việt Nam đứng ra tự huy động nguồn lực để làm những việc lớn như vậy là minh chứng cho tinh thần của Nghị quyết 68/NQ-TW: kinh tế tư nhân phải được tạo điều kiện để đóng góp mạnh mẽ vào phát triển đất nước.

"Đây cũng là sự hưởng ứng tinh thần mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã nêu: dám nghĩ, dám làm, dám đột phá, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích quốc gia và khi cần, dám hy sinh lợi ích cá nhân vì lợi ích chung. Chính tinh thần đó đã tạo động lực để Đèo Cả 'nghĩ khác biệt – tạo cách biệt' qua đó hiện thực hoá nhiều dự án hạ tầng giao thông quan trọng cho đất nước", ông Hồ Minh Hoàng khẳng định.

Tín hiệu tích cực cho môi trường đầu tư PPP

Tuyến cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận là tuyến đường huyết mạch nối liền TP.HCM với vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Được đưa vào khai thác từ năm 2010-2022 với quy mô ban đầu 4 làn xe, tuyến đường nhanh chóng trở thành “cửa ngõ” quan trọng, phục vụ lưu lượng giao thông lớn giữa TP.HCM và các tỉnh Tây Nam Bộ.

Tuy nhiên, trước áp lực quá tải ngày càng tăng, mật độ xe lên đến hàng nghìn lượt mỗi ngày, tuyến đường thường xuyên trong tình trạng quá tải, gây ùn tắc và không đáp ứng nhu cầu vận tải của khu vực.

Việc mở rộng tuyến cao tốc trở thành nhu cầu cấp thiết, không chỉ giúp giảm ùn tắc giao thông, bảo đảm an toàn mà còn góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông trong khu vực Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, đồng thời từng bước hoàn chỉnh mạng lưới đường cao tốc vùng Đồng bằng sông Cửu Long, thúc đẩy logistics khu vực. Dự án sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ TP.HCM đến Mỹ Thuận còn khoảng 1 giờ 45 phút, thay vì hơn 3 giờ như hiện tại.

Ông Bùi Quang Thái, Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam cho biết dự án là một trong những công trình đầu tiên áp dụng quy định mới của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư và Nghị định số 243/2025/NĐ-CP, góp phần rút ngắn thời gian chuẩn bị xuống còn khoảng 10 tháng.

Theo lãnh đạo Cục Đường bộ, trong bối cảnh nguồn ngân sách Nhà nước còn hạn hẹp, việc ký kết hợp đồng dự án và hoàn thiện các thủ tục để khởi công vào ngày 19/12/2025 có ý nghĩa rất quan trọng nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về thu hút nguồn lực tư nhân tham gia đầu tư phát triển hạ tầng và càng có ý nghĩa hơn khi dự án sử dung hoàn toàn nguồn vốn huy động của nhà đầu tư.

“Đây là tín hiệu rất tích cực đối với môi trường thu hút đầu tư PPP trong thời gian tới”, ông Bùi Quang Thái nhận định.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng đánh giá cao sự nỗ lực của các đơn vị trong quá trình chuẩn bị dự án. Thứ trưởng nhấn mạnh, đây là công trình mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần tăng cường kết nối vùng kinh tế trọng điểm phía Nam với Đồng bằng sông Cửu Long, thúc đẩy lưu thông hàng hóa, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Thứ trưởng đề nghị doanh nghiệp dự án huy động đầy đủ nguồn lực, tuân thủ quy định pháp luật, bảo đảm chất lượng, tiến độ và công tác bảo vệ môi trường; đồng thời yêu cầu Cục Đường bộ Việt Nam tăng cường giám sát, tháo gỡ kịp thời khó khăn phát sinh.

Tại dự án này, Liên danh nhà đầu tư tiếp tục áp dụng mô hình PPP++ mà Tập đoàn Đèo Cả đã sáng tạo, kiên trì theo đuổi và áp dụng thành công. Mô hình này đã được lãnh đạo Bộ Xây dựng đánh giá là cách làm sáng tạo đột phá, giúp giải quyết 'bài toán' nguồn vốn cho các dự án PPP đi qua những khu vực khó khăn.

Bên cạnh các thành tố quen thuộc của PPP gồm Nhà nước và tư nhân, mô hình PPP++ bổ sung hai phép "+". Phép "+" thứ nhất là sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp gồm Nhà đầu tư và các tổ chức tín dụng. Phép "+" thứ hai là cộng năng lực của các nhà thầu thi công. Sự kết hợp này tạo ra sức mạnh tổng hợp, giúp dự án khả thi hơn, tốc độ hơn và bền vững hơn so với cách làm truyền thống.

"Dự án Mở rộng Cao tốc TP. HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận chính là một minh chứng cụ thể để khẳng định: PPP++ là mô hình hiệu quả và cần tiếp tục được nhân rộng", ông Hồ Minh Hoàng khẳng định, đồng thời cho biết kế hoạch và trách nhiệm của từng bên trong thực hiện dự án sẽ được công bố công khai nhằm tạo cơ chế giám sát minh bạch, để người dân và các cơ quan chức năng cùng theo dõi tiến độ thông qua "đồng hồ đếm ngược", với tinh thần xuyên suốt: "Muốn thông đường thực địa phải thông đường trách nhiệm".