TP.HCM cần 'đánh thức' tiềm năng từ không gian biển Cần Giờ

Những dự án giúp TP.HCM chuyển mình

Như Nhadautu.vn đã thông tin, trong nội dung tờ trình của UBND TP.HCM gửi Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP.HCM để chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, xác nhận, tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ do VinSpeed đề xuất đầu tư, dự kiến khởi công vào ngày 19/12 và hoàn thành vào năm 2028.

Tuyến này dài gần 53 km, tổng mức đầu tư hơn 85.600 tỷ đồng. Điểm đầu tuyến ở ga Bến Thành, điểm cuối Khu đô thị lấn biển Cần Giờ, tốc độ thiết kế 350 km/h.

Trong khi đó, cầu Cần Giờ tổng mức đầu tư hơn 12.400 tỷ đồng nối xã Bình Khánh và xã Nhà Bè, dài 7,3 km, dự kiến khởi công tháng 1/2026 hoàn thành năm 2028. Cầu sẽ thay thế phà Bình Khánh, mở tuyến giao thông mới kết nối Cần Giờ với khu vực phía Nam thành phố.

Dự án này được người dân Cần Giờ chờ đợi từ rất lâu nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. Đồng thời, khi hoàn thành, sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ TP.HCM - Cần Giờ còn khoảng 1 giờ bởi hiện nay di chuyển từ TP.HCM đến Cần Giờ mất rất nhiều thời gian, dù chỉ cách trung tâm thành phố hơn 40 km.

Theo các chuyên gia, sau sáp nhập, TP.HCM đang đứng trước cơ hội vươn mình trở thành siêu đô thị, "mega city" tương tự Thượng Hải, Tokyo. Và việc quy hoạch không gian, phát triển đô thị biển, đơn cử như Cần Giờ là một trong những quyết sách cần thiết, hứa hẹn thúc đẩy thị trường bất động sản thành phố phát triển mạnh mẽ.

Phát biểu tại Diễn đàn Bất động sản Vùng Động lực phía Nam lần thứ I, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Thành viên Tổ Tham mưu Thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP.HCM nhận định TP.HCM hiện đã được xem như một "mega city" khi xét về quy mô dân số và diện tích, gần tương đồng Tokyo và chỉ thấp hơn Thượng Hải. Tuy nhiên, xét về GRDP, khoảng cách vẫn còn rất lớn: trong khi các đô thị quốc tế đạt quy mô khoảng 1.000 tỷ USD, TP. HCM mới vào khoảng 120 tỷ USD, tức chỉ bằng một phần mười.

Theo ông, quá trình hợp nhất TP. HCM (cũ) với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu đang mở ra dư địa phát triển đáng kể, đặc biệt về quỹ đất và không gian đô thị. Đây chính là cơ hội để hình thành một cấu trúc "mega city" đúng nghĩa trong tương lai, đi cùng giá trị kinh tế gia tăng mạnh mẽ.

Tiềm năng đô thị biển

TS. Huỳnh Thanh Điền - Giảng viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành cho rằng, sau khi sắp xếp lại đơn vị hành chính, khu vực trung tâm cũ TP.HCM sẽ phát triển theo mô hình công nghiệp - đô thị - thương mại - dịch vụ. Các hoạt động sản xuất quy mô lớn sẽ được dịch chuyển dần về phía Đông Bắc (Bình Dương cũ). Còn lĩnh vực dịch vụ cảng biển, logistics và du lịch biển sẽ được ưu tiên phát triển mạnh tại Bà Rịa - Vũng Tàu cũ - nơi có cảng Cái Mép - Thị Vải hiện đang là một trong những cảng có lượng trung chuyển hàng hóa lớn nhất cả nước.

Do đó, TP.HCM đang được đẩy mạnh phát triển hệ thống hạ tầng giao thông liên kết, kết nối các vùng kinh tế này. Thay vì chỉ tập trung ở trung tâm TP.HCM cũ, nhiều người sẽ có xu hướng lựa chọn các khu vực mới mở rộng, các khu vực đang được phát triển thành những đô thị chất lượng cao, hạ tầng đồng bộ và môi trường sống ngày càng tốt hơn.

Ông Điền cho rằng, trong lĩnh vực quy hoạch đô thị, cần phát huy tinh thần Nhà nước kiến tạo"; quy hoạch phải đi trước, sau đó mới nghĩ đến các tuyến đường đi theo. Có như vậy thì mới tạo lập được không gian sống hài hoà, phù hợp. TOD sẽ tạo ra nhu cầu thực. Khi có tuyến đường, sẽ hình thành "dòng chảy" hàng hoá dọc tuyến đường, từ đó đến "dòng chảy" dân cư, việc làm, lao động và dòng vốn đầu tư - tức là sẽ có nhiều dự án đầu tư phát triển dọc theo các tuyến giao thông.

"Nếu là doanh nghiệp bất động sản, chúng ta nên tư duy theo hướng kiến tạo lối sống, kiến tạo hệ sinh thái, bám vào tuyến đường để làm dự án, chứ không chạy theo "sóng". Việc kiến tạo không gian sống trước rồi mới phát triển đô thị sẽ tránh được lãng phí nguồn lực xã hội", ông Điền khẳng định.

Đồng quan điểm, PGS.TS. Trần Đình Thiên - Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, tư duy phát triển dự án bất động sản hiện nay phải gắn với tư duy đô thị, giải quyết các vấn đề liên quan đến không gian sống, kết nối và lan tỏa.

Việc phát triển không thể chỉ xoay quanh các tuyến metro mà cần hướng đến các yêu cầu của đô thị tương lai. Đặc biệt, cần chú trọng tiềm năng từ không gian biển. Cảng biển Cần Giờ – nếu được phát triển đúng tầm – có thể trở thành cảng trung chuyển quốc tế, tạo sức bật lớn cho logistics và kinh tế hàng hải.

Bên cạnh đó, không gian ven sông của TP. HCM cũng là lợi thế hiếm có, khi nhiều dòng sông lớn chảy qua thành phố, mở ra tiềm năng phát triển kinh tế, văn hóa và du lịch đô thị. Việc nâng tầm hệ thống sông, gắn kết với các cảng biển sẽ góp phần thu hút nhà đầu tư và nâng vị thế của thành phố

"Trong bối cảnh đó, siêu đô thị TP. HCM có điều kiện trở thành trung tâm dẫn dắt kinh tế quốc gia, nhất là khi sân bay Long Thành được kỳ vọng giữ vai trò trung chuyển của khu vực và quốc tế. Với nền kinh tế Việt Nam còn hạn chế về nguồn lực, việc mở rộng không gian kết nối – từ hạ tầng hàng không, đường bộ, cao tốc đến vành đai, metro – là điều kiện tiên quyết để thu hút nguồn lực quốc tế", ông Thiên nhấn mạnh.

Tương tự, PGS.TS. Nguyễn Quang Tuyến, Phó Chủ tịch Hội đồng trường, Trưởng khoa Pháp luật Kinh tế, Trường Đại học Luật Hà Nội cho rằng, TP.HCM sau quá trình hợp nhất vùng kinh tế đã sở hữu quy mô trên 20 triệu dân và đóng góp 27% GDP cả nước, tạo nền tảng quan trọng để hình thành siêu đô thị.

Dòng vốn đầu tư nước ngoài sẽ tiếp tục đổ mạnh vào thành phố, song song với dòng vốn dịch chuyển từ phía Bắc. Các yếu tố khiến thị trường bất động sản TP.HCM hấp dẫn chính là vị trí chiến lược, quy hoạch ngày càng rõ ràng, hạ tầng xã hội và kỹ thuật liên tục được cải thiện, cùng loạt dự án lớn như sân bay Long Thành hay đường sắt cao tốc Bắc – Nam khi hoàn thành sẽ rút ngắn đáng kể khoảng cách tiếp cận.

Cần Giờ đang nổi lên như đô thị biển có vị trí chiến lược trên tuyến giao thương Thái Bình Dương – Đại Tây Dương, đóng vai trò điểm tựa để mở rộng không gian phát triển về phía biển. Quy hoạch đi trước và sự quyết tâm của TP.HCM sẽ giữ vai trò quan trọng.