Nhà ở cho thuê sẽ được ưu tiên bằng các cơ chế ưu đãi vượt trội

Tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5, ông Lâm Văn Hoàng, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng cho biết, mô hình nhà ở cho thuê không phải là loại hình mới và hành lang pháp lý hiện hành đã có những quy định tương đối đầy đủ. Đặc biệt, Luật Nhà ở 2023 đã phân định rõ ba loại hình gồm nhà ở để bán, nhà ở cho thuê và nhà ở cho thuê mua.

Tuy nhiên, kết quả phát triển phân khúc nhà ở cho thuê thời gian qua vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế.

Theo ông Hoàng, trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, nhu cầu nhà ở ngày càng gia tăng, việc phát triển nhà ở cho thuê đòi hỏi những giải pháp mạnh mẽ hơn về nguồn vốn, quỹ đất và cơ chế ưu đãi. Đây cũng là tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư và Thủ tướng Chính phủ.

Thực hiện nhiệm vụ được Thủ tướng giao, Bộ Xây dựng đang tập trung triển khai ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm thúc đẩy phát triển phân khúc nhà ở cho thuê.

Trước hết là hoàn thiện cơ chế, chính sách và thay đổi tư duy phát triển nhà ở. Bộ Xây dựng đã chủ động đề xuất các cơ chế, chính sách mới để thể chế hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước trong Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội xem xét thông qua vào kỳ họp tháng 10/2026.

Theo đó, chuyển đổi mạnh tư duy về nhà ở. Từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời cả nhà thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.

Trong đó, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Bộ Xây dựng sẽ tập trung nghiên cứu các chính sách, cơ chế ưu đãi vượt trội về đất đai và tài chính để các doanh nghiệp dễ tiếp cận quỹ đất và nguồn vốn tín dụng phát triển các dự án này.

Bên cạnh nhà ở để bán, cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng khác.

Ông Hoàng cho biết, nhóm nhiệm vụ thứ hai là rà soát, hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật. Bộ Xây dựng đang phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương sửa đổi, bổ sung và ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn về nhà ở cho thuê, trong đó chú trọng các yêu cầu về an toàn phòng cháy, chữa cháy đối với nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa.

Nhóm nhiệm vụ thứ ba là phối hợp với các địa phương và bộ, ngành để xác định nhu cầu nhà ở cho thuê theo từng nhóm đối tượng.

Trước mắt, Bộ Xây dựng sẽ làm việc với các địa phương có nhu cầu lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đồng Nai, Hải Phòng và Đà Nẵng nhằm đánh giá nhu cầu thực tế, làm cơ sở quy hoạch, phân bổ nguồn lực và tham mưu Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê cho các địa phương trên cả nước.

Cùng với đó, Bộ Xây dựng sẽ phối hợp nghiên cứu cơ chế huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước cũng như các nguồn lực xã hội cho phát triển nhà ở cho thuê; đồng thời xây dựng cơ chế quản lý, vận hành phù hợp đối với các khu nhà ở cho thuê.

Để thúc đẩy mạnh mẽ hơn phân khúc này, Bộ Xây dựng đề nghị UBND các tỉnh, thành phố tổ chức điều tra, khảo sát nhu cầu nhà ở cho thuê trên địa bàn theo từng nhóm đối tượng như cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, công nhân, sinh viên... Trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch đầu tư và bố trí nguồn lực phù hợp.

Các địa phương cũng cần rà soát quy hoạch, bố trí quỹ đất, đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội để phát triển nhà ở cho thuê, nhất là tại các khu công nghiệp và khu vực tập trung đông dân cư. Nguồn lực đầu tư có thể được huy động từ nhiều kênh khác nhau như đầu tư công, quỹ phát triển nhà ở địa phương và nguồn vốn xã hội hóa.

Theo ông Hoàng, cơ chế, chính sách cho phát triển nhà ở cho thuê hiện đã có nền tảng nhất định. Trong thời gian tới, trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện pháp luật và xây dựng các chính sách ưu đãi mạnh mẽ hơn nhằm tạo động lực cho phân khúc này phát triển tương xứng với nhu cầu của thị trường.

Mới đây, ngày 1/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với lãnh đạo TP. Hải Phòng và các tỉnh: Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên về phát triển nhà ở cho thuê.

Tại đây, Thủ tướng yêu cầu các địa phương phải khẩn trương đánh giá nhu cầu nhà ở cho thuê theo từng khu công nghiệp, từng nhóm đối tượng và xây dựng kế hoạch phát triển nhà ở cho thuê với các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể, danh mục dự án ưu tiên, nguồn lực đầu tư và lộ trình triển khai rõ ràng và phải hoàn thành các kế hoạch này trong tháng 6/2026 để làm cơ sở giao chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê trên phạm vi cả nước.

Thủ tướng cũng yêu cầu chuyển nhanh từ giai đoạn nghiên cứu sang tổ chức thực hiện. Theo đó, mỗi địa phương phải phấn đấu khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê ngay trong tháng 6/2026 và tiếp tục triển khai các dự án quy mô lớn trong quý 3 hoặc quý 4/2026...

Trước đó, tại cuộc làm việc với Đảng ủy Chính phủ ngày 19/5 về phát triển nhà ở xã hội trong tình hình mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh quan điểm "nhà là để ở chứ không phải để kinh doanh, tích sản", đồng thời yêu cầu xác định nhà ở cho thuê là một trong những trụ cột chiến lược của chính sách nhà ở giai đoạn đến năm 2030.