'Kiểm toán nhà nước cần có sự thay đổi để đáp ứng các yêu cầu phát triển'

Ngày 30/12, Kiểm toán nhà nước (KTNN) tổ chức hội nghị trực tuyến triển khai nhiệm vụ và công tác Đảng năm 2025. Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải tham dự và phát biểu chỉ đạo hội nghị.

Kiến nghị xử lý tài chính gần 23 nghìn tỷ đồng

Theo báo cáo của KTNN, năm 2024, hoạt động kiểm toán tiếp tục được đổi mới theo hướng chuyên nghiệp, nâng cao chất lượng toàn diện bằng việc triển khai quyết liệt, đồng bộ nhiều giải pháp từ công tác xây dựng kế hoạch kiểm toán (KHKT), tổ chức thực hiện kiểm toán đến kiểm tra tình hình thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán; qua đó đã đạt được nhiều kết quả nổi bật góp phần quan trọng vào việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tiêu cực.

Tiếp tục phương châm “gọn nhưng chất lượng”, phương án tổ chức kiểm toán năm 2024 được xây dựng lồng ghép hợp lý trong các cuộc kiểm toán nhằm giảm bớt đầu mối triển khai, giảm số lượng đoàn kiểm toán và tinh giản các thủ tục hành chính, giảm chi phí trong hoạt động kiểm toán, góp phần hạn chế tần suất kiểm toán tại các địa phương; cân đối nhân sự các đoàn kiểm toán ngay từ đầu năm theo nguyên tắc 01 kiểm toán viên tham gia không quá 02 đoàn kiểm toán trong năm (trừ trường hợp đặc biệt)...

Theo đó, KHKT năm 2024 thực hiện 121 nhiệm vụ, giảm 8 nhiệm vụ so với năm 2023, tập trung kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách tại 34 bộ, cơ quan trung ương, đạt tỷ lệ 83% (34/41) số đầu mối; kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách địa phương tại 57 địa phương, đạt tỷ lệ 90% (57/63) số đầu mối, kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động đạt tỷ lệ 26% tổng số nhiệm vụ kiểm toán (31/121), phù hợp với lộ trình thực hiện mục tiêu Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2030.

KHKT năm 2024 tiếp tục đổi mới theo hướng tăng cường tính minh bạch, hiệu quả và chất lượng kiểm toán; bám sát Chiến lược phát triển KTNN, đẩy mạnh và quyết liệt thực hiện kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước (NSNN) các cấp phục vụ Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp phê chuẩn quyết toán NSNN, kiểm toán các chuyên đề phục vụ hoạt động giám sát tối cao của Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội (UBTVQ). KHKT năm 2024 đồng thời tập trung kiểm toán một số dự án quan trọng quốc gia như dự án Sân bay Long Thành; dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025; dự án đường Vành đai 4 vùng Thủ đô; dự án đường bộ cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giai đoạn 1…

Tính đến 15/12/2024, toàn ngành đã xét duyệt 165 KHKT, triển khai 161/161 đoàn kiểm toán, lãnh đạo KTNN đã tổ chức xét duyệt 176 Dự thảo báo cáo kiểm toán (BCKT), phát hành 152 BCKT.

Tổng hợp kết quả kiểm toán đối với các BCKT đã phát hành tính đến 15/12/2024, KTNN kiến nghị xử lý tài chính 22.817 tỷ đồng, trong đó kiến nghị tăng thu NSNN 2.637 tỷ đồng, giảm chi NSNN 9.341 tỷ đồng; kiến nghị khác 10.839 tỷ đồng;

Đồng thời kiến nghị hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung và ban hành mới một số nội dung không phù hợp với quy định chung của Nhà nước và thực tiễn đối với 125 văn bản quy phạm pháp luật và văn bản quản lý (gồm 01 Luật, 03 Nghị định, 11 Thông tư, 05 Quyết định Thủ tướng Chính phủ và 104 văn bản khác); kiến nghị chấn chỉnh hoạt động của đơn vị được kiểm toán và trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức có liên quan trong công tác quản lý, điều hành, sử dụng tài chính công, tài sản công.

Công tác kiểm toán có nhiều chuyển biến tích cực

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải nhận định, trong bối cảnh khó khăn chung của năm 2024, KTNN cũng đã có nhiều đổi mới để đáp ứng với tình hình mới.

“Tôi đánh giá cao nỗ lực, tinh thần trách nhiệm của lãnh đạo, công chức, viên chức, người lao động của KTNN. Kết quả công tác năm 2024 của KTNN đã góp phần siết chặt kỷ cương, kỷ luật trong quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; cung cấp nhiều thông tin cho Quốc hội trong lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước”, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Đồng thời đánh giá, Ban cán sự Đảng, Tổng KTNN đã quyết liệt chỉ đạo, điều hành để thể chế hóa các nghị quyết của Đảng, nghị quyết của Quốc hội, chính sách pháp luật của Nhà nước vào hoạt động kiểm toán. Hoạt động của KTNN đúng định hướng của Đảng, Nhà nước, bám sát các yêu cầu của Quốc hội, UBTVQH.

Đến nay, KTNN cơ bản hoàn thành kế hoạch đề ra. Kết quả kiểm toán đã kiến nghị xử lý tài chính 22.817 tỷ đồng; kiến nghị sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ 125 văn bản để hoàn thiện hệ thống pháp luật về tài chính ngân sách; cung cấp 308 BCKT và các hồ sơ, tài liệu liên quan cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền cùng nhiều báo cáo, tài liệu phục vụ các phiên họp của UBTVQH, các Đoàn giám sát của Quốc hội; chuyển hồ sơ 02 vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật được phát hiện thông qua hoạt động kiểm toán để điều tra làm rõ và xử lý theo quy định của pháp luật.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, trong năm qua, nhiều nội dung đổi mới tiếp tục được KTNN kế thừa và nâng cao về chất lượng. Năm 2024, KTNN đã tập trung kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách (kiểm toán 34/41 Bộ, cơ quan trung ương; 57/63 địa phương); giải quyết tối đa sự chồng chéo trong hoạt động thanh tra, kiểm tra, kiểm toán. Kế hoạch kiểm toán năm 2025 giảm 05 nhiệm vụ so với 2024; tập trung nguồn lực để kiểm toán báo cáo quyết toán các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương và các cuộc kiểm toán chuyên sâu đối với lĩnh vực khó, các vấn đề dư luận xã hội quan tâm.

Chỉ ra những điểm mới trong hoạt động của KTNN, Phó Chủ tịch Quốc hội đặc biệt biểu dương, năm 2024, nhiều hạn chế, bất cập các năm trước đã được KTNN chỉ đạo quyết liệt và có nhiều chuyển biến. Trong đó, việc thực hiện kiến nghị kiểm toán đã có chuyển biến tích cực với 82% kiến nghị xử lý tài chính, kiến nghị khác cùng với nhiều kiến nghị về sửa đổi bổ sung văn bản quy phạm pháp luật, kiến nghị kiểm điểm trách nhiệm cá nhân được thực hiện.

Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, văn bản quản lý, công tác công khai kết quả kiểm toán có nhiều chuyển biến rõ rệt. Đặc biệt, KTNN đã thiết lập đường dây nóng hoạt động 24/7 để tiếp nhận toàn bộ thông tin phản ánh có liên quan đến hoạt động kiểm toán, phòng ngừa và xử lý kịp thời các sai phạm trong hoạt động kiểm toán.

Thay đổi để thích ứng

Năm 2025, nhiệm vụ đặt ra đối với KTNN nhiều và đầy thách thức. Nhấn mạnh điều này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đề nghị Đảng ủy, lãnh đạo KTNN và toàn thể cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động của KTNN tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, chủ động, sáng tạo, giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương, khắc phục những bất cập, hạn chế, tiếp tục có nhiều giải

Tán thành với phương châm của KTNN là “An toàn - Uy tín” và các phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp của KTNN, Phó Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý, trước tình hình đất nước đang có nhiều thay đổi, đột phá, mang tính cách mạng trên nhiều lĩnh vực như đổi mới về công tác xây dựng pháp luật; cách mạng về tinh gọn bộ máy; đổi mới về phân cấp, phân quyền trong quyết định phân bổ và sử dụng các nguồn lực của đất nước; đẩy mạnh phòng chống, xử lý sai phạm gây lãng phí; đột phá về huy động nguồn lực, chính sách tài khóa để đầu tư cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế - xã hội, KTNN cần có sự thay đổi để đáp ứng các yêu cầu phát triển này.

Nhấn mạnh 5 nội dung cần lưu ý với KTNN trong năm 2025, Phó Chủ tịch Quốc hội đặc biệt lưu ý công tác rà soát, sắp xếp lại cơ cấu tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ của một số đơn vị trực thuộc theo nguyên tắc tinh gọn, chuyên nghiệp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả trong thực hiện nhiệm vụ và phù hợp với chủ trương của Đảng về tinh giản, sắp xếp bộ máy.

Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu KTNN lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng, đào tạo đội ngũ công chức, kiểm toán viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, năng lực chuyên môn tốt, công tâm, chính trực, có tinh thần trách nhiệm trong công việc.

“Trong điều kiện thời gian tới đây, Đảng bộ KTNN sẽ trực thuộc Đảng bộ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội, Đảng đoàn Quốc hội đề nghị KTNN chuẩn bị chu đáo, sẵn sàng các yếu tố cho việc chuyển đổi này và tổ chức thành công Đại hội Đảng các cấp trong Đảng bộ KTNN, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng…”, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

Nhấn mạnh kỳ vọng của Đảng, Nhà nước, Quốc hội và Nhân dân vào KTNN ngày càng cao, đòi hỏi KTNN phải thường xuyên đổi mới, không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải nêu rõ, Đảng, Nhà nước, Quốc hội luôn tạo điều kiện để KTNN thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ, đồng thời luôn tin tưởng và đặt ra yêu cầu cao đối với cơ quan KTNN.

“Tôi tin tưởng rằng các đồng chí sẽ phát huy truyền thống đoàn kết, quyết tâm vượt qua mọi khó khăn, thách thức, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm 2025 và các nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó”, Phó Chủ tịch Quốc hội nói.