Huế cần làm gì để 'kéo' tàu hàng container ?

Ngày 25/12/2022, là cột mốc đánh dấu cho sự phát triển của dịch vụ tàu hàng container qua khu bến Chân Mây khi cảng Chân Mây đón thành công chuyến tàu container Hai An View với sức chứa 1.777 TEU, mở ra tuyến dịch vụ vận tải container Hải Phòng – Chân Mây – TP. HCM.

Huế là số ít địa phương tại miền Trung có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế biển với quy mô lớn với lợi thế khi có khu bến Chân Mây.

Khu bến Chân Mây với lợi thế nằm gần Quốc lộ 1A, trên trục chính của hành lang kinh tế Đông – Tây, là mắt xích quan trọng trong việc phát triển và cung ứng các dịch vụ Logistics trong đó có tàu hàng container.

Khu bến Chân Mây, trong đó có cảng Chân Mây là điểm đến xuất, nhập hàng hóa của loạt tàu Container trong và ngoài nước như RCL, SITIC, CMA, Hải An View.

Đến nay, tàu hàng container cập cảng Chân Mây đang cung cấp phần lớn nguyên vật liệu cho loạt doanh nghiệp tại các khu kinh tế, công nghiệp Huế. Nguồn hàng container xuất nhập qua cảng Chân Mây ngoài các mặt hàng tại địa phương phổ biến như bia, men frit, gạch men, thạch anh, gạo, cao su, vỏ lon, vật liệu xây dựng, bao bì, còn có một số nguồn hàng từ Quảng Trị (cao su), Quảng Bình (ván ép), từ Lào (cao su), Đà Nẵng và Quảng Nam (nước giải khát, sữa).

Theo ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Chủ tịch thường trực UBND TP. Huế, địa phương này xác định tàu hàng container có vai trò quan trọng trong việc phát triển, cung ứng các dịch vụ để phát triển logistics.

Việc thu hút tàu container vào Huế không chỉ giúp thúc đẩy kinh tế địa phương mà còn góp phần nâng cao năng lực logistics, giảm chi phí vận chuyển hàng hóa cho doanh nghiệp.

Chính vì vậy, UBND TP. Huế đã có tờ trình gửi HĐND thành phố về việc tiếp tục gia hạn những chính sách ưu đã cho tàu container khi cập cảng Chân Mây từ 1/1/2025 đến ngày 31/12/2025, với kinh phí 25 tỷ đồng.

Trước đó, HĐND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP. Huế) đã ban hành các Nghị quyết về Chính sách hỗ trợ các hãng tàu biển mở tuyến vận chuyển container và các đối tượng có hàng hóa vận chuyển bằng container đi, đến cảng Chân Mây.

Theo đó, các hãng tàu, đại lý hãng tàu kinh doanh vận chuyển hàng container khi trả và bốc hàng tại cảng Chân Mây với tần suất 2 chuyến mỗi tháng sẽ được hỗ trợ 210 triệu đồng/chuyến cập cảng. Với các doanh nghiệp, cá nhân có hàng xuất nhập khẩu đi và đến cảng Chân Mây bằng container sẽ được hỗ trợ 800 đến 1,1 triệu đồng (với container từ 20 đến 40 feet).

Sau khi hai Nghị quyết trên được triển khai việc thu thuế xuất nhập khẩu từ hàng container có sự thay đổi rõ rệt. Năm 2024, việc thu thuế xuất nhập khẩu với loại hình trên ước đạt hơn 52 tỷ đồng.

Cùng với đó, doanh nghiệp cũng đã  thay đổi tập quán vận chuyển hàng hóa bằng container từ các cảng khác chuyển về cảng Chân Mây và mở tờ khai hàng hóa nhập khẩu tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu cảng Chân Mây.

Tăng thêm ‘vùng đệm’ để khai thác tàu Container

Theo Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Cảng biển Thừa Thiên Huế (nay là TP. Huế) được xác định là cảng biển loại I; trong đó khu bến Chân Mây gồm các bến tổng hợp, container, có thể đón tiếp tàu container sức chở đến 4.000 TEU hoặc lớn hơn.

Hiện nay, vận tải hàng hóa bằng đường biển đang được Huế tập trung đầu tư, trong đó tàu container làm hàng tại khu bến Chân Mây là điều kiện quan trọng để địa phương này phát triển công nghiệp.

Thực tế cho thấy Huế có nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển loại hình tàu biển container, nhưng những lợi thế đó vẫn chưa được địa phương khai thác triệt để, chưa đạt như kỳ vọng, chưa đáp ứng cho nhu cầu xuất nhập hàng container trên địa bàn.

Hiện nay, cơ sở hạ tầng logistics tại Huế vẫn chưa đồng bộ, thiếu hệ thống các trung tâm logistics, hạn chế về kho bãi, thiếu quỹ đất để xây dựng thêm kho, bãi hàng container.

Cùng với đó, sản lượng hàng hóa của khu vực miền Trung không nhiều, mất cân đối giữa hàng xuất khẩu và nhập khẩu. Giữa các doanh nghiệp, hãng tàu và các công ty logistics vẫn chưa có sự liên kết, hợp tác nhất định để triển khai xuất nhập hàng container qua Cảng Chân Mây.

Theo đánh giá của các doanh nghiệp có hàng thông quan tại cảng Chân Mây, để thu hút thêm các doanh nghiệp mở thêm các tuyến tàu container đến khu bến Chân Mây, Huế cần thêm các “vùng đệm” để hỗ trợ cho tàu container như xây dựng trung tâm logistics gần cảng để gom hàng, đóng/rút container, cải thiện hạ tầng giao thông kết nối cảng với quốc lộ, đường sắt và sân bay, phát triển dịch vụ kho bãi, thủ tục hải quan thuận tiện.

Ông Lê Chí Phai, Phó Tổng giám đốc CTCP Cảng Chân Mây cho biết, để có thể mở thêm nhiều tuyến tàu hàng container, UBND TP. Huế, Ban Quản lý Khu kinh tế, công nghiệp thành phố nên kêu gọi, thu hút các doanh nghiệp trong lĩnh vực logistics đầu tư, xây dựng các trung tâm logistics, cảng ICD, kho bãi, dịch vụ hậu cần để cùng với doanh nghiệp khai thác cảng thu hút các hãng tàu quốc tế được thuận lợi.

Mới đây, CTCP Tập đoàn LEC vừa khởi công dự án Trung tâm Logistics Chân Mây với tổng vốn đầu tư hơn 1.500 tỷ đồng. Dự án gồm hệ thống kho bãi, trung tâm điều phối hàng hóa, dịch vụ hải quan và vận chuyển đa phương thức.

Với việc khu bến Chân Mây có thêm dự án về logistics là điều kiện cần thiết để các tàu hàng container tiếp tục đến khu bến này, khi các doanh nghiệp có thêm bến bãi để gom hàng, đóng, rút container, đưa khu bến Chân Mây trở thành điểm đến của các hãng tàu container trong và ngoài nước.