Hơn 1.100 dự án cần cơ chế đặc thù để gỡ vướng

Sáng 8/12, tiếp tục kỳ họp thứ 10, Quốc hội đã nghe tờ trình của Chính phủ về dự án Nghị quyết mở rộng phạm vi áp dụng của Nghị quyết số 170/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án tại TP.HCM, TP. Đà Nẵng và tỉnh Khánh Hòa cho các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án có tình huống pháp lý tương tự trên phạm vi cả nước.

Gỡ vướng cho gần 1.800 dự án bất động sản

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, việc ban hành Nghị quyết mở rộng phạm vi áp dụng của Nghị quyết số 170/2024/QH15 là hết sức cần thiết, mục đích chính là thể chế hóa chủ trương của Đảng về tháo gỡ vướng mắc cho các dự án đã có kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án trên phạm vi cả nước, nhằm giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài, khơi thông nguồn lực đầu tư, phát huy cao nhất giá trị nguồn lực đất đai.

Thực tế cho thấy, kết quả thực hiện Nghị quyết số 170/2024/QH15 tại 5 địa phương (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Tây Ninh) tính đến ngày 1/12/2025 đã cho thấy hiệu quả rõ rệt như đã hoàn thành xử lý 1.759/2.161 dự án, nhà đất, đạt 81,39%; Tổng giá trị vốn đầu tư khoảng 220.433 tỷ đồng; Đưa 6.101,51 ha đất vào khai thác, sử dụng.

Kết quả này khẳng định chủ trương tháo gỡ vướng mắc là rất hiệu quả, phù hợp với nhu cầu thực tiễn, góp phần khơi thông nguồn lực thúc đẩy kinh tế phát triển, chống lãng phí.

Còn lại 402 dự án, cơ sở nhà đất còn lại (chiếm 18,61%) đang được các địa phương tích cực triển khai, Bộ trưởng cho hay.

Kết quả trên cho thấy chủ trương tháo gỡ vướng mắc cho các dự án đã có kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án rất hiệu quả, phù hợp với nhu cầu thực tiễn, đã được thực hiện nghiêm túc, tháo gỡ vướng mắc cho hàng nghìn dự án tồn đọng, góp phần khơi thông nguồn lực thúc đẩy kinh tế phát triển, chống lãng phí, Bộ trưởng Bộ Tài chính nêu rõ.

Hơn 1.100 dự án cần cơ chế đặc thù

Trong quá trình triển khai, Ban chỉ đạo 751 của Chính phủ đã rà soát, tổng hợp được 1.104 dự án, đất đai trên toàn quốc có tình huống pháp lý tương tự cần áp dụng cơ chế đặc thù để tháo gỡ.

"Việc mở rộng Nghị quyết sẽ tạo cơ sở pháp lý để kịp thời xử lý những khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án có tình huống pháp lý tương tự trên toàn quốc. Điều này nhằm khơi thông nguồn lực đầu tư tồn đọng, khắc phục tình trạng lãng phí, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế tăng trưởng cao

Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết theo hướng mở rộng đối tượng áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù, áp dụng trên phạm vi toàn quốc cho các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án có tình huống pháp lý tương tự", Bộ trưởng Bộ Tài chính nói.

Cho rằng cần áp dụng cơ chế đặc thù để tháo gỡ, Đảng ủy Chính phủ đã có tờ trình, báo cáo và Bộ Chính trị đã có ý kiến vào ngày 18/11/2025.

Cụ thể hóa chủ trương chỉ đạo của Bộ Chính trị, Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết mở rộng phạm vi áp dụng Nghị quyết số 170 trên phạm vi toàn quốc.

Chính phủ khẳng định dự thảo nghị quyết này bảo đảm phân cấp, phân quyền, nâng cao trách nhiệm thực thi của các địa phương; không hợp thức hóa sai phạm; thực hiện phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; xử lý nghiêm trách nhiệm của cá nhân, tập thể có liên quan theo quy định.

Cùng với đó, dự thảo nghị quyết được xây dựng phù hợp với thực tiễn khách quan, hoàn cảnh lịch sử cụ thể; hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân và nhà đầu tư; bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của các bên liên quan; bảo đảm không làm phát sinh tranh chấp, khiếu kiện, nhất là tranh chấp có yếu tố nước ngoài.

Về đối tượng áp dụng, Chính phủ đề xuất bổ sung thêm quy định với các dự án, đất đai được xác định thời điểm sai phạm, vi phạm trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án trước ngày nghị quyết này có hiệu lực thi hành để tránh tiếp tục xử lý các sai phạm mới phát sinh, bên cạnh đối tượng áp dụng tương tự tại Nghị quyết 170.

Dự thảo nghị quyết quy định theo hướng quy định khung về mở rộng phạm vi áp dụng các chính sách đặc thù quy định tại một số điều của Nghị quyết số 170; giao Chính phủ quy định hướng dẫn tổ chức thực hiện và ban hành danh mục cụ thể.

Tại các danh mục dự án ban hành sẽ quy định giới hạn thời gian thực hiện đối với từng chính sách cụ thể.

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi tán thành ban hành nghị quyết, để tháo gỡ vướng mắc cho các dự án đã có kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án trên phạm vi cả nước, giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài, khơi thông nguồn lực đầu tư, phát huy cao nhất giá trị nguồn lực đất đai.

Tuy nhiên cơ quan thẩm tra đề nghị rõ quy định việc áp dụng nghị quyết "đối với các dự án, đất đai được xác định thời điểm sai phạm, vi phạm trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án trước ngày nghị quyết này có hiệu lực thi hành".

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị quy định rõ giao Chính phủ quy định hướng dẫn và tổ chức thực hiện nghị quyết này; ban hành danh mục trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án có tình huống pháp lý tương tự và "chịu trách nhiệm toàn diện về tính chính xác, đầy đủ, trung thực của danh mục các dự án, đất đai…".