Những dự án nào tại Hà Nội được thí điểm áp dụng chính sách đặc thù?

Sáng 8/12, tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội nghe Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng báo cáo tờ trình và Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết của Quốc hội thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô.

Tạo tiền đề vững chắc để GDP Thủ đô từ 11%/năm trở lên

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho hay, việc ban hành Nghị quyết của Quốc hội cho phép Hà Nội được thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô nhằm khơi thông các điểm "nghẽn" pháp lý, thu hút đầu tư, tạo đột phá, phát triển nhanh, bền vững hơn, có sức lan tỏa lớn hơn trong phát triển kinh tế vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước.

Nghị quyết sẽ tạo tiền đề vững chắc để Thủ đô đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân từ 11%/năm trở lên, đồng thời phù hợp với yêu cầu đổi mới tư duy quản lý, tăng cường phân cấp, phân quyền cho Thủ đô.

Theo đó, các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô gồm: Dự án đầu tư công, dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), dự án đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư cần triển khai ngay theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng, Đảng ủy Chính phủ, Ban chấp hành Đảng bộ TP. Hà Nội;

Dự án đầu tư công, dự án đầu tư PPP đáp ứng tiêu chí dự án quan trọng quốc gia; dự án sử dụng vốn ngân sách địa phương, nguồn vốn hợp pháp của địa phương trên địa bàn TP. Hà Nội có tổng mức đầu tư từ 30.000 tỷ đồng trở lên.

Dự án đầu tư thuộc danh mục dự án thu hút nhà đầu tư chiến lược theo quy định của pháp luật về Thủ đô có tổng vốn đầu tư từ 30.000 tỷ đồng trở lên;

Dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết khu vực đô thị, bao gồm các dự án xây dựng lại chung cư hết thời hạn sử dụng hoặc chưa hết thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế nhưng bị hư hỏng, có nguy cơ đổ sập không bảo đảm an toàn cho chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư và đã được kiểm định chất lượng, đánh giá chung cư theo quy định của pháp luật về nhà ở hoặc các dự án cải tạo, chỉnh trang ô phố đô thị theo quy định của pháp luật về Thủ đô.

Dự án đầu tư mới, cải tạo công trình để xử lý các điểm nghẽn, cấp bách về ùn tắc giao thông, úng ngập, ô nhiễm môi trường, trật tự đô thị.

Theo Bộ trưởng Tài chính, dự thảo Nghị quyết quy định thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội so với một số luật hiện hành về những vấn đề quan trọng như: Thẩm quyền quyết định, chấp thuận chủ trương đầu tư; lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu; chính sách về quy hoạch, kiến trúc; thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất; cơ chế huy động vốn; biện pháp bảo đảm trật tự đô thị, trật tự, an toàn xã hội; Biện pháp cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị.

Đảo đảm không phát sinh khiếu kiện, khiếu nại

Trình bày tóm tắt báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban tán thành với sự cần thiết, cơ sở chính trị và cơ sở thực tiễn xây dựng ban hành Nghị quyết theo, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, huy động nguồn lực, thúc đẩy phát triển Thủ đô nhanh, bền vững, hiện đại, có sức lan tỏa vùng và cả nước.

Ủy ban đề nghị Chính phủ rà soát kỹ, bám sát kết luận của Bộ Chính trị, các quy định mới của luật, nghị quyết đang trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 10; chỉ quy định những cơ chế, chính sách thật sự cần thiết, đặc thù, áp dụng riêng cho Thủ đô và thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội.

Đối với các cơ chế, chính sách đặc biệt, có phạm vi tác động lớn như mở rộng trường hợp thu hồi đất, phân cấp thẩm quyền quyết định, chấp thuận đầu tư của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ cho TP. Hà Nội vượt trần tín dụng cưỡng chế khi đạt 75% đồng thuận, để bảo đảm đủ cơ sở pháp lý, chính trị, đề nghị báo cáo cấp có thẩm quyền, đồng thời đánh giá kỹ tác động pháp lý, kinh tế, xã hội, bảo đảm không phát sinh khiếu kiện, khiếu nại phức tạp, ảnh hưởng đến ổn định xã hội và niềm tin của người dân, phù hợp với Hiến pháp và chủ trương của Đảng.

Ông Phan Văn Mãi cũng cho hay, Ủy ban thống nhất chủ trương tích hợp Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch chung Thủ đô thành một quy hoạch thống nhất tại khoản 1 Điều 6.

Tuy nhiên, đề nghị rà soát với dự án Luật Quy hoạch và Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn để xác định rõ vị trí, tính thứ bậc và mối quan hệ của Quy hoạch tổng thể Thủ đô, tránh chồng chéo, khoảng trống pháp lý; đồng bộ với Luật Đất đai và các luật có liên quan.

Ngoài ra, đề nghị nghiên cứu tích hợp nội dung này trong các dự án luật có liên quan vì đây là vấn đề chung của các đô thị trực thuộc Trung ương, không chỉ riêng Hà Nội.

Bên cạnh đó, một số ý kiến đề nghị giải trình, làm rõ sự cần thiết và lý do mở rộng phạm vi điều chỉnh so với chỉ đạo của Bộ Chính trị; quy định rõ phạm vi nguồn vốn tại khoản 2 Điều 1; thu hẹp phạm vi áp dụng, chỉ cho phép đối với các dự án cần triển khai ngay theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư hoặc Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo;

Cân nhắc thận trọng việc giao thẩm quyền cho TP. Hà Nội chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án quan trọng quốc gia có quy mô sử dụng đất trồng lúa từ 500 ha trở lên hoặc di dân, tái định cư từ 20.000-50.000 người vì những dự án này có tác động vượt phạm vi Thủ đô;

Làm rõ căn cứ, nguyên tắc và cơ chế chịu trách nhiệm của HĐND TP. Hà Nội trong thu hồi đất; rà soát, điều chỉnh khoản 4 Điều 11 cho phù hợp với các cam kết bảo hộ đầu tư quốc tế, tránh mâu thuẫn với pháp luật và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên....