Dư nợ margin gần chạm trần, Chứng khoán HSC sắp bàn tăng vốn

“Ăn đậm” mảng cho vay

Công ty cổ phần Chứng khoán TP.HCM (mã: HCM) đã công bố BCTC quý III. Công ty ghi nhận tổng doanh thu hoạt động tăng 38% so với cùng kỳ năm trước. Chi phí hoạt động tăng 62% lên 761 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế tăng 4% lên 222 tỷ đồng.

Lũy kế 9 tháng, tổng doanh thu công ty đạt 3.095 tỷ đồng, tăng 51,6%; lãi sau thuế 812,6 tỷ đồng, tăng 64% so với cùng kỳ năm trước.

Đóng góp lớn vào kết quả kinh doanh của Chứng khoán HSC không thể không kể đến mảng kinh doanh vốn - cung cấp dịch vụ cho vay ký quỹ (margin). Lãi từ các khoản cho vay và phải thu đạt 1.204 tỷ đồng, tăng 61% và đóng góp lớn nhất vào tổng doanh thu 9 tháng (tỷ trọng 39%). Mảng đầu tư mang về 1.160 tỷ đồng doanh thu; riêng lãi bán các tài sản tài chính FVTPL là 857 tỷ đồng, hơn gấp đôi cùng kỳ. Nghiệp vụ môi giới đạt 661 tỷ đồng, tăng 33%.

Sau khi trừ đi chi phí, mảng kinh doanh vốn mang về lợi nhuận hoạt động lớn nhất 682 tỷ đồng, mảng tự doanh đạt 413 tỷ đồng, mảng môi giới 210 tỷ và tư vấn 28 tỷ đồng trong 9 tháng.

Kết quả này đến từ việc công ty tăng mạnh quy mô cung cấp dịch vụ cho vay ký quỹ (margin). Dư nợ cho vay của HSC tăng mạnh từ 12.135 tỷ đồng đầu năm lên 19.286 tỷ đồng tại cuối quý III, chiếm 59% tổng tài sản. Quy mô cho vay trên vốn chủ sở hữu đạt 1,92 lần, gần chạm trần tỷ lệ cho phép theo quy định (2 lần). Đây là tỷ lệ vượt trội so với nhiều CTCK lớn khác trên thị trường như Chứng khoán SSI (0,83 lần), VNDirect (0,55 lần), SHS (0,34 lần) hay Chứng khoán Techcombank (1 lần).

Bên cạnh huy động nguồn lực từ cổ đông hiện hữu qua phát hành 178 triệu cổ phiếu, công ty cũng rất tích cực vay nợ. Tại 30/9, vay nợ ngắn hạn của HSC đạt 22.149 tỷ đồng, gấp 2,4 lần đầu năm. Trong đó, doanh nghiệp vay ngân hàng trong nước 14.667 tỷ đồng lãi suất 2,8 – 7,5%/năm; vay ngân hàng nước ngoài 4.305 tỷ đồng, lãi SORF + 2,262 – 2,65%/năm; vay thấu chi ngân hàng 2.052 tỷ đồng lãi 3,4 – 5,4%/năm và vay khác trong nước 1.123,6 tỷ đồng lãi 3,3 – 7,6%/năm.

Ở mảng tự doanh, công ty dành ngân sách 8.530 tỷ đồng, gấp 3,8 lần đầu năm. Trong đó, trái phiếu 6.200 tỷ đồng (trái phiếu của BIDV, MBBank, VietinBank) và cổ phiếu 1.773 tỷ đồng. Doanh nghiệp chủ yếu rót tiền vào các ngân hàng như ACB, TCB, STB, VPB, HDB và một số doanh nghiệp đầu ngành như FPT, HPG, BMP… Tính theo giá trị thị trường thời điểm 30/9, danh mục cổ phiếu HSC tạm lãi 26 tỷ và trái phiếu lãi 135 tỷ đồng.

Sắp bàn kế hoạch tăng vốn

Việc tỷ lệ margin/vốn chủ sở hữu gần chạm trần sẽ khiến công ty khó tăng trưởng lợi nhuận trong bối cảnh thanh khoản giảm ảnh hưởng đến mảng môi giới và thị trường lình xình ảnh hưởng mảng tự doanh. Trong quý III, doanh thu hoạt động môi giới của công ty giảm 14% so với cùng kỳ xuống 193 tỷ đồng do thanh khoản thị trường giảm, hoạt động bán các tài sản tài chính FVTPL ghi nhận lỗ 29 tỷ đồng.

Do vậy, vào ngày 4/12 tới đây, Chứng khoán HSC sẽ tổ chức họp ĐHĐCĐ bất thường với trọng tâm là phương án phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu nhằm tăng cường nguồn vốn, nâng cao năng lực tài chính và mở rộng quy mô hoạt động. Ngày 30/10 là ngày đăng ký cuối cùng chốt danh sách cổ đông, nội dung chi tiết chưa được công bố.

Do đặc thù Chứng khoán HSC còn một phần vốn của cổ đông nhà nước – Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM (HFIC) nên quá trình tăng vốn có thể kéo dài hơn thông thường. Trong đợt tăng vốn gần nhất, công ty mất 2 năm từ lúc xin ý kiến cổ đông cho đến hoàn tất quá trình phát hành. Đồng thời, tỷ lệ thành công cũng không đạt 100%, công ty chào bán 228,7 triệu đơn vị nhưng chỉ bán được 178 triệu đơn vị, tức hơn 50,7 triệu đơn vị bị “ế”. Nguyên nhân là do cổ đông nhà nước bỏ quyền mua.

Trong đợt tăng vốn này, HFIC có hơn 105,6 triệu quyền mua, tương đương với mua 52,8 triệu đơn vị. Tổ chức này đã đăng ký bán toàn bộ quyền mua nhưng chỉ bán được 5,5 triệu quyền, tương đương 2,75 triệu cổ phiếu.

Hiện, HFIC sở hữu 121,6 triệu cổ phiếu HCM, tương đương 17,26% vốn Chứng khoán HSC – là cổ đông lớn thứ 2 sau Dragon Capital Markets Limited (32,18% vốn). Theo đại diện HFIC, đơn vị này chắc chắn thoái vốn khỏi Chứng khoán HSC theo quy định pháp luật, phương án tái cơ cấu được trình UBND TP.HCM phê duyệt trong năm 2024. Sau khi được phê duyệt, HFIC sẽ thực hiện thoái vốn toàn bộ theo lộ trình nhưng chia thành nhiều giai đoạn cho đến 2025 phù hợp tình hình thực tế, hiệu quả và đúng quy định.