Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận trình Quốc hội sau 8 năm tạm dừng

Chính phủ vừa có tờ trình Quốc hội về chủ trương tái khởi động dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, sau 8 năm tạm dừng. Thừa ủy quyền Thủ tướng, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình trình bày tờ trình.

Phó Thủ tướng Thường trực cho biết, tổng công suất trên hệ thống điện hiện nay khoảng 80GW và cần thêm khoảng 70GW đến năm 2030 và 400-500GW vào năm 2050.

Phát triển điện hạt nhân ở Việt Nam sẽ đáp ứng nhiệm vụ kép, vừa cung cấp điện, vừa là nguồn điện xanh, bền vững; cạnh tranh được với các nguồn truyền thống, đồng thời tranh thủ được nguồn lực quốc tế về tài chính, khoa học, công nghệ, nhân lực chất lượng cao.

Chính phủ sẽ lập quy hoạch phát triển điện hạt nhân để làm rõ tiềm năng phát triển các loại hình điện hạt nhân; xác định thêm các vị trí để đặt nhà máy điện; hoàn thiện cơ chế chính sách đầu tư phát triển và khai thác vận hành; đào tạo phát triển nguồn nhân lực tiến tới nội địa hóa công nghệ điện hạt nhân.

Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định, phát triển điện hạt nhân vì mục đích hòa bình, bảo đảm an toàn ở mức cao nhất, giảm thiểu rủi ro cho con người và môi trường, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và phát triển bền vững.

Tờ trình nêu rõ, năm 2009, Chính phủ đã giao EVN làm chủ đầu tư dự án và hợp tác phía Nga, Nhật Bản để triển khai công tác chuẩn bị đầu tư. Các địa điểm được lựa chọn đã được tư vấn kỹ càng, đáp ứng các tiêu chí khắt khe của quốc tế.

Bên cạnh đó, theo Quy hoạch điện VIII, tổng công suất đặt hệ thống điện sẽ tăng từ 80.000MW hiện nay lên 150.000MW vào năm 2030 và đạt khoảng 490.000-573.000MW vào năm 2050. Trong quy hoạch này, nhiều nguồn điện than và khí LNG bị khuyến cáo hạn chế và gặp khó khăn trong triển khai.

Do đó, phát triển nguồn điện cần đáp ứng mục tiêu kép là có nguồn điện mới để đủ điện, chuyển dịch năng lượng xanh và đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào 2050 theo cam kết tại COP26.

Nói thêm, Phó Thủ tướng Thường trực cho hay, tính đến cuối tháng 8/2024, thế giới có 415 lò hạt nhân năng lượng đang vận hành, với tổng công suất lắp đặt 373.735MWe và 62 lò đang được xây dựng với tổng công suất khoảng 64.971MWe. Điện hạt nhân cung cấp khoảng 10% điện năng sản xuất trên toàn thế giới và giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu nguồn điện của nhiều nước.

Bên cạnh 32 nước đang sở hữu và vận hành các nhà máy, 20 quốc gia khác đang xem xét phát triển để đáp ứng nhu cầu năng lượng, hiện thực hóa các cam kết khí hậu. Vì vậy, việc tái khởi động dự án là cần thiết, có cơ sở, đáp ứng được yêu cầu thực tiễn.

Thẩm tra tờ trình của Chính phủ, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường Lê Quang Huy nhận thấy, Chính phủ đã tổ chức khảo sát, đánh giá kỹ lưỡng địa điểm xây dựng dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận; chuẩn bị đầu tư, cơ sở hạ tầng dự án; đào tạo nhân lực để quản lý, vận hành; sau 8 năm Quốc hội dừng thực hiện chủ trương đầu tư dự án, các địa điểm xây dựng dự án vẫn được quản lý tốt.

Thay mặt Thường trực Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường, Chủ nhiệm đề nghị Chính phủ chỉ đạo nghiên cứu đề xuất chương trình phát triển điện hạt nhân tại Việt Nam gắn với nhiệm vụ tăng cường tiềm lực khoa học, công nghệ của đất nước.

Đồng thời, nghiên cứu, đề xuất mô hình quản lý phù hợp về điện hạt nhân. Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, đặc biệt là đội ngũ chuyên gia đầu ngành, gắn với chương trình tổng thể phát triển ứng dụng năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân. Thực hiện tuyên truyền để tạo sự đồng thuận trong xã hội về phát triển ứng dụng năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân.

Ngoài ra, nghiên cứu, chuẩn bị hồ sơ điều chỉnh quyết định chủ trương đầu tư dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, phù hợp với tình hình thực tế và pháp luật hiện hành.