[Doanh nhân tuổi Sửu] Ông Trần Đình Long và ‘liều thuốc thần’ từ thép

Buôn đủ thứ trước khi làm thép

Trong giới kinh doanh Việt Nam, không khó để kể ra nhiều doanh nhân có xuất phát điểm khó khăn, nhưng bằng sự nỗ lực phấn đấu không ngừng nghỉ, họ đã dựng nên những đế chế khổng lồ, thậm chí nhiều tập đoàn đã lan tỏa hình ảnh đất nước Việt Nam đến bè bạn quốc tế. Trong số này, cái tên tiêu biểu không thể không nhắc đến là ông Trần Đình Long (SN 1961).

Sinh trưởng từ một miền quê nghèo khó ở Hải Dương, vốn liếng quý giá nhất của ông Long, cũng như bao doanh nhân cùng chung xuất phát điểm khác là sự thông minh, ham học hỏi và khát khao làm giàu.

Năm 1986, khi ấy 25 tuổi, ông Long lấy bằng Cử nhân Đại học Kinh tế Quốc dân. 6 năm sau, tức năm 1992, ông cùng người bạn thân thiết của mình là ông Trần Tuấn Dương (nay là Phó Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Tập đoàn Hòa Phát) chính thức dấn thân vào con đường kinh doanh với việc thành lập Công ty TNHH Thiết bị Phụ Tùng, tiền thân của Tập đoàn Hòa Phát sau này. Trong những ngày đầu tiên hoạt động, công ty chủ yếu buôn bán đồ cũ từ Nga về.

Dẫu vậy, việc kinh doanh của ông có khởi đầu không mấy suôn sẻ khi liên tục gặp nhiều vấn đề. Thời điểm đó, ông và các cộng sự phải qua phòng Thương mại và Công nghiệp quận Hoàn Kiếm (Hà Nội) làm hồ sơ, chứng minh tài sản, mượn tiền, góp vài chục triệu vào ngân hàng để phong tỏa tài khoản rồi xin giấy phép xác định nhận thân từng người. Có lúc, công ty phải mượn nhà ông Long làm địa điểm vì doanh nghiệp thành lập phải có địa chỉ đăng ký, vốn pháp định, phải chứng minh vốn bằng cách đóng tiền vào ngân hàng, thậm chí đi mượn tiền người khác để đóng vào làm vốn pháp định.

Đến năm 1993, ông Long cùng các cộng sự lần đầu tiên có chuyến xuất ngoại để nhập hàng. Đây được đánh giá là chuyến đi quan trọng đối với công ty và là lần đầu tiên công ty nhập hàng một cách tương đối bài bản.

Một năm sau (năm 1994), trong một lần mua bàn ghế cho văn phòng nằm trên đường Giải Phóng, ông nhận thấy thị trường đồ nội thất nhập ngoại đang rất sôi động. Do đó, ông quyết định gia nhập thị trường khi thành lập công ty nội thất, tìm hiểu các nhà cung cấp từ Đài Loan cho đến Malaysia, Singapore...

Sự thay đổi bắt đầu vào năm 1996 khi Công ty TNHH Thiết bị Phụ tùng của ông thường phải mua ống thép về làm giàn giáo. Tuy nhiên, việc mua ống thép hết sức khó khăn do phải xin phê duyệt rồi phải có tiền lobby mới mua được 5-10 tấn. Thấy rằng việc làm ống thép không khó, quyết định thành lập Công ty Ống thép Hòa Phát, sử dụng công nghệ Đài Loan.

Sau 8 năm buôn bán đủ thứ từ máy móc, nội thất tới ống thép, phải đến năm 2000, "thép xây dựng" mới có mặt trong danh mục sản phẩm của Hòa Phát. Đây chính là bước chuyển mình quan trọng để hình thành nên một trong những công ty thép hàng đầu Việt Nam – Tập đoàn Hòa Phát.

'Liều thuốc thần' từ thép

Đến nay, ở Hòa Phát vẫn lưu truyền câu chuyện ông Long dấn bước vào ngành thép từ câu nhận xét phũ phàng "biết gì về thép mà làm" của một trùm buôn thép những năm cuối 90 của thế kỷ trước. Khi ấy, ông Long chỉ là tay mơ trong lĩnh vực thép, những vị trí trùm thép trong giới buôn thép đều nằm tại đất Thái Nguyên.

Ít ai ngờ rằng, vào năm 2007, khu liên hợp Gang thép tại Hải Dương của Hòa Phát đã được xây dựng với mục tiêu trở thành nhà sản xuất thép hàng đầu Việt Nam. Tiếp nối sau đó, Tập đoàn Hòa Phát liên tục đầu tư mạnh tay để xây dựng các nhà máy công suất lớn tại Hưng Yên hay khu liên hợp gang thép tại Dung Quất.

Sau hơn 2 thập niên theo đuổi, kỳ vọng của doanh nhân Trần Đình Long và các cộng sự đã được đền đáp. Trong năm 2020, bất chấp việc ngành thép gặp nhiều khó khăn khi hầu hết nguyên liệu đầu vào đều tăng giá mạnh, nhưng Hòa Phát đã có một năm kinh doanh thành công khi tất cả các chỉ tiêu sản xuất kinh doanh đều vượt xa so với kế hoạch đề ra.

Tính chung cả 2020, Tập đoàn đạt doanh thu 91.279 tỷ đồng, tăng 41% so với năm 2019. Đặc biệt, lợi nhuận lên đến 13.506 tỷ đồng, tăng gấp 1,8 lần.

Đây có lẽ là thành quả từ chiến lược “xe tăng, xe lu” của vị tỷ phú người Hải Dương: tăng sản lượng, giảm giá bán, giành thị phần. Báo cáo của một công ty chứng khoán cũng cho biết giá thành sản xuất của Hòa Phát thấp hơn 10-15% so với các công ty cùng ngành.

Bóc tách các con số, lĩnh vực sản xuất thép trong năm 2020 tiếp tục đóng vai trò đầu tàu thúc đẩy tăng trưởng. Lần đầu tiên thép Hòa Phát đạt mức 5,8 triệu tấn thép thô, gấp đôi năm 2019. Trong đó, sản lượng phôi thép và thép xây dựng thành phẩm là 5,1 triệu tấn, còn lại là thép cuộn cán nóng với gần 700.000 tấn. Riêng thép xây dựng thành phẩm đạt 3,4 triệu tấn, tăng 22,5% so với cùng kỳ năm trước. Thị phần thép Hòa Phát vươn lên mức 32,5%. Lượng phôi thép cung cấp cho thị trường trong và ngoài nước đạt 1,7 triệu tấn, cao gấp hơn 12 lần so với năm 2019.

Thép cuộn cán nóng (HRC) ra lò sản phẩm đầu tiên vào tháng 4/2020, nhưng sản lượng chỉ tăng lên rõ rệt từ tháng 8/2020, sau khi lò cao số 3 được đưa vào hoạt động. Tháng 11/2020, Hòa Phát chính thức cung cấp sản phẩm này ra thị trường. Lượng đơn đặt hàng HRC của Hòa Phát đã ngày càng tăng mạnh, vượt xa năng lực cung ứng của Tập đoàn.

Ngoài ra, Ống thép Hòa Phát trong năm 2020 đã cung cấp cho thị trường trong và ngoài nước trên 820.000 tấn ống thép các loại tăng 10% so với 2019, vững vàng ở vị trí số 1 Việt Nam với thị phần 31,7%. Sản phẩm tôn mạ màu tăng 150% sản lượng so với năm 2019 và đang đẩy mạnh xuất khẩu.

Nói không quá khi coi thép là chiếc chìa khóa quan trọng giúp ông Trần Đình Long lọt vào danh sách tỷ phú đô la của Forbes từ 2018, đồng thời khẳng định vững chắc vị thế người giàu thứ hai trên sàn chứng khoán Việt Nam. Tính đến hiện tại, Forbes tính toán tổng tài sản của ông trị giá 2,1 tỷ USD.

Vị doanh nhân nổi tiếng “chơi đẹp” với cổ đông

Nhắc tới ông Trần Đình Long, sẽ là thiếu sót nếu không đề cập cổ phiếu HPG. Trong giới đầu tư chứng khoán, người ta thường gọi cổ phiếu HPG là “không Hòa thì Phát”. Điều này phần nào phản ánh đà tăng trưởng chắc chắn, cũng như sự tin tưởng của giới đầu tư nói chung, cổ đông Hòa Phát nói riêng dành cho mã cổ phiếu này.

Sự an tâm của giới đầu tư có cơ sở khi vị doanh nhân sinh năm 1961 luôn mua vào cổ phiếu HPG trong những thời điểm mã này giảm sâu. Đơn cử, vào giữa năm 2015, thời điểm mã HPG giảm mạnh, ông Long đã chi tiền mua 10 triệu cổ phiếu hay vào tháng 6/2019 ông đã chi tiền mua hơn 5,6 triệu cổ phiếu HPG.

Cùng với đó, không thể không nhắc đến vợ ông – bà Vũ Thị Hiền cũng nhiều lần mua vào cổ phiếu HPG.

Tính đến hết năm 2020, ông và các cổ đông liên quan đang sở hữu trực tiếp 1,16 tỷ cổ phiếu HPG.

Bản thân vị doanh nhân này luôn tin tưởng nhận định rằng: "Rất hiếm có công ty nào đang trong giai đoạn xây dựng cơ bản, dồn toàn lực mà vẫn kiếm được ra tiền. Rất nhiều công ty, quỹ lớn nghiên cứu kỹ về ngành thép đều đánh giá rất cao Hòa Phát, họ cho biết mức lợi nhuận đã đạt được là hiếm có. Do đó, tôi nghĩ cổ phiếu HPG vẫn là cổ phiếu tốt”.

Như nhiều doanh nghiệp khác, sau khi xây dựng vị trí vững chắc với sản phẩm thép, Tập đoàn Hòa Phát bắt đầu mở rộng kinh doanh ra nhiều ngành nghề. Theo báo cáo thường niên 2019, Tập đoàn đang hoạt động dựa trên các lĩnh vực: Gang thép, ông thép – tôn mạ màu, nông nghiệp, công nghiệp khác, bất động sản.

Tháng 12/2020, giới đầu tư không khỏi bất ngờ khi HĐQT Tập đoàn Hòa Phát thông qua nghị quyết thành lập CTCP Phát triển Bất động sản Hòa Phát (Hà Nội) với 2.000 tỷ đồng vốn điều lệ. Theo đó, tập đoàn của tỷ phú Trần Đình Long sẽ góp vốn 1.998 tỷ vào công ty bất động sản này, tương ứng 99,9% vốn điều lệ.

Nhiệm vụ của công ty này là thực hiện quản lý các hoạt động đầu tư, xây dựng, phát triển bất động sản của tập đoàn.

Từ năm 2001, Hòa Phát đã tham gia lĩnh vực này khi thành lập CTCP Xây dựng và Phát triển Đô thị Hòa Phát. Hiện tại, tập đoàn đang làm chủ đầu tư các khu công nghiệp Phố Nối A (Hưng Yên), Yên Mỹ II (Hưng Yên), Hòa Mạc (Hà Nam). Tổng diện tích cho thuê tại các khu công nghiệp của Hòa Phát năm 2019 đạt trên 432.000 m2, doanh thu hơn 700 tỷ đồng. Còn đối với mảng bất động sản nhà ở, Tập đoàn Hòa Phát đang tập trung triển khai Khu đô thị Phố Nối (Hưng Yên) với quy mô 262 ha.

Ngoài bất động sản, Hòa Phát còn tham gia lĩnh vực nông nghiệp. BCTC quý IV/2020 cho thấy, mảng nông nghiệp ghi nhận sự tăng trưởng ngoạn mục, đóng góp tới 11,7% doanh thu và 12,4% lợi nhuận sau thuế. Hòa Phát đã định hình vị thế hàng đầu sau 5 năm đầu tư vào nông nghiệp, vượt qua nhiều tên tuổi lâu năm trong ngành. Cụ thể, thị phần bò Úc chiếm 50%, trứng gà sạch đã đạt sản lượng 700.000 quả/ngày, góp mặt trong những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực chăn nuôi heo với gần 400.000 heo (gồm cả heo thịt và heo giống).

Bài liên quan

Ông Trần Đình Long trở thành tỷ phú nhờ đặt cược vào thép

Tỷ phú Trần Đình Long trở thành người giàu thứ 2 trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Tỷ phú Phương Thảo, Trần Đình Long tâm sự về '1 ngày rất bình thường'

Ông Trần Đình Long: Làm nông nghiệp thì khó mà 'nhanh như thép' được