Tăng tốc hai dự án 'mũi nhọn' giao thông, động lực tăng trưởng cho Gia Lai

Xin điều chỉnh hướng tuyến cao tốc Quy Nhơn - Pleiku

Dự án Đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku (gọi tắt là cao tốc Quy Nhơn - Pleiku) có tổng chiều khoảng 125 km, đi qua 17 xã, phường của tỉnh Gia Lai; trong đó, điểm đầu thuộc phường An Nhơn Bắc, còn điểm cuối thuộc phường Hội Phú.

Cao tốc có vận tốc thiết kế 100 km/h; bề rộng nền đường 24,75 m. Tổng mức đầu tư khoảng 43.734 tỷ đồng, riêng sơ bộ chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khoảng 4.715 tỷ đồng (không bao gồm dự phòng, trong đó UBND tỉnh Gia Lai cam kết bố trí 1.250 tỷ đồng).

Dự án sẽ thực hiện công tác giải phóng mặt bằng từ quý III/2025; hoàn thành công trình đưa vào vận hành, khai thác trong năm 2029.

Tuyến cao tốc được chia thành 3 dự án thành phần. Cụ thể, dự án thành phần 1 dài 22km, có tổng mức đầu tư khoảng 6.989 tỷ đồng; dự án thành phần 2 dài 68km, tổng mức đầu tư khoảng 27.576 tỷ đồng; dự án thành phần 3 dài 35km, tổng mức đầu tư khoảng 9.169 tỷ đồng.

Trong báo cáo về công tác chuẩn bị triển khai cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, UBND tỉnh Gia Lai đề nghị Ban Chỉ đạo của tỉnh xem xét, chấp thuận việc điều chỉnh hướng tuyến để UBND tỉnh có cơ sở để báo cáo các Bộ, ngành Trung ương.

Ngoài ra, sau khi Chính phủ thông qua Nghị quyết triển khai dự án, UBND tỉnh Gia Lai sẽ gửi văn bản lấy ý kiến các Bộ, ngành và các cơ quan có liên quan xem xét, thống nhất hướng tuyến để làm cơ sở triển khai trong bước tiếp theo.

Theo UBND tỉnh Gia Lai, việc đề xuất điều chỉnh hướng tuyến đối với đoạn qua đèo An Khê có địa hình hiểm trở từ km 22+000 đến km 49+000 (dài 27 km) sẽ làm tăng chiều dài khoảng 1 km và tăng khối lượng giải phóng mặt bằng khoảng 10 ha (từ 498,25 ha lên 500,25 ha).

Tuy nhiên, việc điều chỉnh này có nhiều ưu điểm, như: Số lượng xây dựng hầm còn 1 hầm (so với 2 hầm trước đó); giảm chiều dài xây dựng cầu có kết cấu đặc biệt còn 552 m (so với 2.148 m); đặc biệt, tuyến đường điều chỉnh có độ dốc dọc trung bình nhỏ hơn và chi phí xây dựng giảm khoảng 1.084 tỷ đồng.

Hiện, UBND tỉnh Gia Lai đang chỉ đạo quyết liệt công tác chuẩn bị để kịp thời triển khai thực hiện dự án, khởi công dự án thành phần 1 trong tháng 10/2025; khởi công dự án thành phần 2 trong tháng 12/2025 và khởi công dự án thành phần 3 trong tháng 11/2025.

Song, địa phương gặp nhiều vướng mắc, khó khăn trong quá trình triển khai dự án, như: Chính phủ chưa ban hành Nghị quyết triển khai Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư để làm cơ sở triển khai thực hiện, làm ảnh hưởng lớn đến tiến độ khởi công xây dựng dự án trong tháng 10/2025; hiện, tỉnh Gia Lai có 2 quy định bồi thường, hỗ trợ và tái định cư…

Dự án đã được phê duyệt chủ trương đầu tư, nhưng đến đầu tháng 8/2025, dự án chỉ mới được bố trí kế hoạch vốn chuẩn bị đầu tư năm 2025 cho Bộ Xây dựng, chưa được bố trí kế hoạch vốn trung hạn nên chưa đảm bảo điều kiện lựa chọn nhà thầu xây lắp để khởi công công trình.

Bên cạnh đó, dự án còn gặp khó khăn về vật liệu xây dựng; khó khăn trong công tác triển khai khảo sát địa hình địa chất, lập hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi…

Cao tốc, đường sắt mở lối phát triển Gia Lai

Ngoài cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, tỉnh Gia Lai còn có dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua địa bàn.

Theo đó, dự án này có điểm đầu tại phường Hoài Nhơn Bắc (giáp với tỉnh Quảng Ngãi), điểm cuối tại phường Quy Nhơn Tây (giáp với tỉnh Đắk Lắk). Dự án đi qua 18 xã, phường của Gia Lai với tổng chiều dài khoảng 115,7km. 

Theo thiết kế, dự án qua địa bàn tỉnh sẽ bố trí 2 nhà ga, gồm: Ga Bồng Sơn (phường Hoài Nhơn Nam) và ga Diêu Trì (xã Tuy Phước Tây). Tổng nhu cầu chiếm dụng đất của dự án khoảng 758 ha. Kinh phí giải phóng mặt bằng cho toàn tuyến khoảng 6.410 tỷ đồng.

Để phục vụ cho dự án, Gia Lai dự kiến sẽ đầu tư xây dựng 38 khu tái định cư, 6 khu cải táng và 10 mỏ đất. Hiện, các địa phương trong tỉnh đã cắm mốc giải phóng mặt bằng 37/38 khu; đồng thời,18/18 địa phương trong tỉnh có dự án đi qua đã thành lập hội đồng bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng.

Tại phiên họp thứ nhất Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm Quốc gia tỉnh Gia Lai, ông Hồ Quốc Dũng, Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh, 2 dự án trên là công trình trọng điểm quốc gia, sau khi hoàn thành sẽ mở ra cơ hội mới cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Ông Dũng đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành chức năng hướng dẫn các địa phương ban hành bảng giá đất, đây là cơ sở, căn cứ để thực hiện giải phóng mặt bằng.

Đồng thời, khẩn trương xây dựng phương án đền bù; công tác cắm mốc; quy hoạch các khu tái định cư; quy hoạch quỹ đất xung quanh 2 nhà ga dự án Đường sắt cao tốc Bắc - Nam; quy hoạch các bãi đổ thải khi thực hiện dự án; nghiên cứu quy hoạch khu đô thị, khu công nghiệp và cụm công nghiệp dọc tuyến cao tốc Quy Nhơn - Pleiku…

Bí thư Tỉnh ủy Bình Định giao Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh và Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh phối hợp, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng cao tốc Quy Nhơn - Pleiku. Đối với dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam qua địa bàn tỉnh, giao Trung tâm phát triển quỹ đất chịu trách nhiệm giải phóng mặt bằng.

Sở Tài chính cân đối, bố trí nguồn vốn trong kế hoạch trung hạn, chuẩn bị sẵn sàng ứng tiền để giải phóng mặt bằng các dự án. Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo các chủ đầu tư chuẩn bị sẵn các mỏ đất để sẵn sàng cho việc khởi công xây dựng…

"Phải phấn đấu khởi công xây dựng dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku trước thềm Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ nhất, đây sẽ là công trình chào mừng Đại hội. Do đó, cả hệ thống chính trị trên địa bàn tỉnh tập trung đẩy nhanh tiến độ từng hạng mục công trình nhằm đảm bảo tiến độ đề ra", ông Dũng nhấn mạnh.