Cách hạn chế tranh chấp do vi phạm hợp đồng vì COVID-19

LUẬT SƯ ĐẠT NGUYỄN
16:12 23/03/2020

COVID-19 xảy ra khiến nhiều vấn đề gây ảnh hưởng đến sự tồn vong của doanh nghiệp, trong đó có nguy cơ vi phạm nghĩa vụ tại hợp đồng thương mại.

12

Luật sư Đạt Nguyễn.

Những tranh chấp phổ biến có thể xảy ra như: vi phạm thời gian giao hàng; vi phạm nghĩa vụ không giao đúng, đủ số lượng hàng hóa; nghĩa vụ thanh toán; vi phạm các thỏa thuận khác ghi trong hợp đồng... Vậy, doanh nghiệp phải làm sao để được miễn trách nhiệm nếu vi phạm hợp đồng và cần làm gì để hạn chế thấp nhất khả năng xảy ra các tranh chấp hợp đồng trong và sau COVID-19?

Trước tiên, doanh nghiệp cần xác định COVID-19 có phải là sự kiện bất khả kháng để mình có thể được áp dụng để miễn trừ trách nhiệm nếu vi phạm hợp đồng thương mại hay không?

Theo Bộ luật Dân sự 2015 "sự kiện bất khả kháng" là sự kiện xảy ra một cách khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được, dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép.

Điều kiện để được áp dụng sự kiện bất khả kháng?

Doanh nghiệp cần căn cứ quy định tại hợp đồng. Nếu có điều khoản quy định về sự kiện bất khả kháng và hậu quả pháp lý khi xảy ra sự kiện đó, các bên thực hiện theo thỏa thuận.

Điều 9 Bộ luật Dân sự quy định "bất khả kháng" là những việc xảy ra ngoài mong muốn và vượt quá sự kiểm soát hợp lý của các bên, phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành như: động đất, thiên tai, dịch bệnh, sự thay đổi về chính sách, các quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền... Không bên nào phải chịu trách nhiệm với việc không thực hiện hoặc chậm trễ thực hiện nghĩa vụ của mình theo hợp đồng này nếu như có nguyên nhân từ trường hợp bất khả kháng. Nếu một trong hai bên không thể thực hiện được nghĩa vụ theo quy định của hợp đồng này vì lý do bất khả kháng phải thông báo bằng văn bản để hai bên có phương án giải quyết.

Có trường hợp hợp đồng không quy định điều khoản về trường hợp bất khả kháng song các bên có thể viện dẫn quy định của pháp luật để giải thích và áp dụng. Bởi điểm b khoản 1, điều 294 Luật Thương mại 2005 quy định: Việc xảy ra sự kiện bất khả kháng thuộc trường hợp miễn trách nhiệm với hành vi vi phạm.

Theo đó, để được áp dụng quy định về sự kiện bất khả kháng, cần đáp ứng đủ ba điều kiện: xảy ra một cách khách quan (thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh, các quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền..), không thể lường trước và không thể khắc phục.

Đối với sự kiện xảy ra trong COVID-19, nhiều doanh nghiệp có thể đã thỏa mãn điều kiện một và hai. Tuy nhiên điều kiện ba cần phải được xem xét và phân tích trong các trường hợp cụ thể. Điều kiện ba được thỏa mãn và COVID-19 được coi là sự kiện bất khả kháng nếu các bên chứng minh được "không thể khắc phục được tình hình mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và trong khả năng của mình".

Khi đó, nếu chứng minh được COVID-19 thuộc trường hợp bất khả kháng với mình, các bên hoàn toàn có thể được miễn trừ nghĩa vụ nếu vi phạm hợp đồng.

Để được miễn trách nhiệm nếu vi phạm hợp đồng và hạn chế thấp nhất khả năng xảy ra các tranh chấp hợp đồng trong và sau COVID-19, doanh nghiệp nên thực hiện những điều sau:

Thứ nhất, xem xét lại hợp đồng để xác định rõ tình trạng pháp lý làm căn cứ giải quyết.

Thứ hai, thu thập chứng cứ chứng minh là đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép nhưng không thể khắc phục được.

Thứ ba, cần thông báo kịp thời bằng văn bản cho bên kia biết về trường hợp bất khả kháng không thể thực hiện được nghĩa vụ của hợp đồng.

Thứ tư, cần đưa ra phương án, đề xuất giải quyết hậu quả pháp lý. Các bên có thể kéo dài thời hạn hoặc từ chối thực hiện hợp đồng theo điều 296 Luật Thương mại 2005. Việc kéo dài thời hạn theo điều luật này có thể lên tới 8 tháng.

Sự kiện bất khả kháng là vấn đề pháp lý quan trọng, khi ký kết hợp đồng kinh doanh - thương mại các bên cần đưa điều khoản này vào hợp đồng, xác định rõ các yếu tố của sự kiện bất khả kháng và có thể thỏa thuận các trường hợp cụ thể được xem là bất khả kháng, các trường hợp cụ thể được miễn trừ trách nhiệm.

Khi xảy ra sự kiện xét thấy có khả năng là sự kiện bất khả kháng có thể dẫn tới hậu quả vi phạm hợp đồng, doanh nghiệp thực hiện các bước nêu trên để có thể được miễn trừ trách nhiệm do vi phạm hợp đồng, giảm thiểu thiểu thiệt hại cũng như hạn chế thấp nhất khả năng xảy ra tranh chấp.

(Theo Vnexpress)

  • Cùng chuyên mục
Lương cơ sở tăng khoảng 8% từ 1/7

Lương cơ sở tăng khoảng 8% từ 1/7

Từ ngày 1/7, mức lương cơ sở tăng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng, tương ứng mức tăng khoảng 8%. Việc điều chỉnh này sẽ kéo theo thay đổi cách tính tiền lương, phụ cấp và nhiều chế độ liên quan đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Pháp luật - 30/05/2026 08:47

Cơ quan cạnh tranh vào cuộc, Shopee hoãn áp dụng phí mới

Cơ quan cạnh tranh vào cuộc, Shopee hoãn áp dụng phí mới

Shopee sẽ hoãn triển khai chính sách phí mới của “Chương trình Duy trì hiển thị” sau khi Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vào cuộc.

Pháp luật - 29/05/2026 16:20

Thu hút đầu tư: Làm thế nào để xác định được 'đinh' cài ở đâu dưới tấm 'thảm đỏ'?

Thu hút đầu tư: Làm thế nào để xác định được 'đinh' cài ở đâu dưới tấm 'thảm đỏ'?

Không ai muốn đầu tư, muốn trở thành đối tác của doanh nghiệp Việt Nam, của các cơ quan nhà nước với tư cách là chủ đầu tư công nếu họ đi trên tấm “thảm đỏ” thể hiện sự nghênh đón để rồi đi vài bước mới biết rằng ở dưới tấm thảm đó có “đinh”.

Pháp luật - 29/05/2026 06:45

Khởi tố Trưởng ban Kiểm soát của Sonadezi

Khởi tố Trưởng ban Kiểm soát của Sonadezi

Bà Đặng Lê Bích Phượng, Trưởng Ban Kiểm soát Sonadezi bị khởi tố về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí".

Pháp luật - 28/05/2026 18:15

Đến 2045, toàn bộ người dùng thanh toán không tiền mặt qua VNeID

Đến 2045, toàn bộ người dùng thanh toán không tiền mặt qua VNeID

Đến năm 2030, 70% người dùng sẽ trải nghiệm các dịch vụ thanh toán không sử dụng tiền mặt, thanh toán hóa đơn thiết yếu ngay trên VNeID. Đến 2045, con số này sẽ là 100%.

Chính sách - 28/05/2026 15:44

Hành trình khơi thông dòng vốn khổng lồ 'đóng băng' ở Đà Nẵng

Hành trình khơi thông dòng vốn khổng lồ 'đóng băng' ở Đà Nẵng

Sau nhiều năm bị "đóng băng" bởi các kết luận thanh tra, vướng mắc pháp lý và sai sót trong quản lý đất đai, loạt dự án tại Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn được tháo gỡ đồng loạt. Đây không chỉ là quá trình xử lý tồn tại kéo dài suốt nhiều năm, mà còn là hành trình khơi thông nguồn lực hàng trăm nghìn tỷ đồng từng bị chôn lấp trong các dự án lớn của thành phố.

Pháp luật - 28/05/2026 06:45

Cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến bị tuyên phạt 6 năm tù

Cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến bị tuyên phạt 6 năm tù

Ngoài mức án 6 năm tù, cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến còn bị tòa buộc chịu trách nhiệm bồi thường 108 tỷ đồng trong đại án gây lãng phí đặc biệt nghiêm trọng tại 2 dự án bệnh viện nghìn giường.

Pháp luật - 27/05/2026 17:12

2 cựu Cục trưởng An toàn thực phẩm được giảm án trong đại án nhận hối lộ cấp phép thực phẩm

2 cựu Cục trưởng An toàn thực phẩm được giảm án trong đại án nhận hối lộ cấp phép thực phẩm

Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội tuyên giảm án cho nhiều bị cáo trong đại án đưa, nhận hối lộ xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế). Trong đó, bà Trần Việt Nga được giảm từ 15 xuống 12 năm tù, chồng bà là ông Lê Hoàng giảm từ 5 xuống 3 năm tù; cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong cũng được giảm 3,5 năm tù.

Pháp luật - 27/05/2026 15:22

Xử phạt nhiều doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu

Xử phạt nhiều doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu

Chỉ trong tháng 5, đã có 5 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu vi phạm quy định về duy trì mức dự trữ lưu thông tối thiểu nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định cho thị trường bị xử phạt với số tiền 770 triệu đồng.

Pháp luật - 27/05/2026 09:27

Khai trừ Đảng 2 cán bộ thuộc Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh

Khai trừ Đảng 2 cán bộ thuộc Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh

Ban Bí thư quyết định khai trừ ra khỏi Đảng đối với ông Nguyễn Đức Thành và ông Điệp Văn Chiến, 2 cán bộ thuộc Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh, do có các vi phạm gây hậu quả rất nghiêm trọng, làm dư luận bức xúc và ảnh hưởng rất xấu đến uy tín của tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị công tác.

Pháp luật - 27/05/2026 07:42

'Siết' thuế với nhà đất kê khai hai giá

'Siết' thuế với nhà đất kê khai hai giá

Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật Thuế thu nhập cá nhân. Trong đó nội dung đáng chú ý là đề xuất tính thuế lại đối với những trường hợp kê khai giá thấp bất thường.

Pháp luật - 26/05/2026 13:41

Giám đốc Sở NN&MT TP. Huế bị kỷ luật cảnh cáo

Giám đốc Sở NN&MT TP. Huế bị kỷ luật cảnh cáo

Ông Nguyễn Đình Đức, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) TP. Huế, bị kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo do sai phạm trong quá trình triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.

Pháp luật - 26/05/2026 08:34

Doanh nhân Đinh Trường Chinh bị truy tố

Doanh nhân Đinh Trường Chinh bị truy tố

Ông Đinh Trường Chinh cùng người thân và đồng phạm bán trùng nhiều nền đất, chiếm đoạt 199 tỷ đồng; kê khai giá thấp để ngoài sổ sách hơn 141 tỷ.

Pháp luật - 25/05/2026 16:02

Tổng Giám đốc CTCP Nhiệt điện Hải Phòng bị bắt

Tổng Giám đốc CTCP Nhiệt điện Hải Phòng bị bắt

Ông Dương Sơn Bá, Tổng Giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật của CTCP Nhiệt điện Hải Phòng bị cơ quan điều tra Bộ Công an bắt giữ để điều tra về hành vi làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức.

Pháp luật - 25/05/2026 12:07

Hơn 32.000 người mắc bẫy nhóm lừa đảo livestream 'cắt đá tìm ngọc'

Hơn 32.000 người mắc bẫy nhóm lừa đảo livestream 'cắt đá tìm ngọc'

Với chiêu trò 'cắt đá, tìm ngọc', nhóm lừa đảo đã chiếm đoạt hơn 263 tỷ đồng của trên 32.000 bị hại.

Pháp luật - 25/05/2026 10:04

Bán hàng trên Tiktok, mở quán karaoke... cần lưu ý gì về bản quyền?

Bán hàng trên Tiktok, mở quán karaoke... cần lưu ý gì về bản quyền?

Để tránh bị vi phạm, tổ chức, cá nhân khai thác tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình cần xin phép chủ sở hữu quyền hoặc tổ chức đại diện quyền, thực hiện nghĩa vụ thanh toán tiền quyền theo quy định.

Pháp luật - 24/05/2026 08:51