Trạm sạc xe điện: Phát triển nhanh không chờ tiêu chuẩn…

Mức độ tăng trưởng cao hơn nhiều nước

Tại buổi làm việc với Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) về xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn trạm sạc xe điện mới đây, Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên khẳng định, việc phát triển xe điện là xu hướng chủ đạo của thế giới hiện nay và Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế này, giao thông vận tải cũng là một trong những lĩnh vực có lượng phát thải tương đối lớn.

“Để đạt được mục tiêu trung hòa carbon, việc thay đổi các phương tiện giao thông từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang dùng điện cũng đóng vai trò rất quan trọng. Đây là nhiệm vụ cấp bách mà Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo…", Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh.

Báo cáo của Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) cho biết, hiện tại Việt Nam, một số doanh nghiệp đang tiến hành sản xuất, lắp ráp ô tô điện như Vinfast với xe điện chạy pin (BEV), Hyundai Thành Công với xe điện chạy pin (BEV) và xe hybrid (HEV), Thaco với xe hybrid (HEV) và plug-in hybrid (PHEV), TMT với xe điện chạy pin cỡ nhỏ (mini-BEV).

Năm 2023, tổng cộng 15.676 xe BEV và 5.220 xe HEV/PHEV được tiêu thụ tại việt Nam. Trong 6 tháng đầu năm 2024, đã có 17.536 xe BEV được tiêu thụ tại Việt nam, bao gồm 17.482 xe sản xuất, lắp ráp trong nước và 54 xe nhập khẩu.

Cùng với sự phát triển của xe điện, hiện nay cơ sở hạ tầng trạm sạc điện đầy đủ với công nghệ sạc nhanh, đáng tin cậy và tiện lợi sẽ hỗ trợ việc sử dụng xe điện trở nên dễ dàng hơn, thúc đẩy giao thông vận tải thân thiện với môi trường và giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Cơ sở hạ tầng sạc cho xe điện hoàn chỉnh bao gồm cơ sở hạ tầng điện, cơ sở hạ tầng điều khiển và liên lạc, cổng sạc và giắc cắm đáp ứng các tiêu chuẩn khác nhau.

Cùng theo đại Cục Công nghiệp, trên thế giới có 03 thị trường xe điện đang phát triển rất mạnh mẽ là Trung Quốc, Hoa Kỳ và châu Âu. Cùng với đó, ngành công nghiệp sạc điện bao gồm việc sản xuất, lắp đặt các trạm sạc điện, dịch vụ thu phí sạc điện và các dịch vụ khác đang tăng lên nhanh chóng và phát triển theo hai mô hình cơ bản, bao gồm các công ty sản xuất ô tô tự xây dựng trạm sạc riêng của hãng; các công ty chuyên về trạm sạc đầu tư xây dựng.

"Với sự phát triển nhanh của xe ô tô điện trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp đã bày tỏ mối quan tâm đối với thị trường cung cấp các thiết bị và dịch vụ cho phương tiện giao thông điện, đặc biệt là trạm sạc điện cho xe ô tô điện tại Việt Nam…", Cục trưởng Cục Công nghiệp Phạm Nguyên Hùng cho hay.

Khẳng định, xe điện ở Việt Nam được người tiêu dùng ngày càng đón nhận, ưa chuộng và phát triển, Bộ trưởng KH&CN Huỳnh Thành Đạt cho biết, Việt Nam cũng không nằm ngoài cuộc đua về hạ tầng trạm.

Đặc biệt, Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt nhấn mạnh, nhờ sự đầu tư quyết liệt của VinFast, Việt Nam đang trở thành một trong những quốc gia có lượng cổng sạc hàng đầu khu vực cũng như thế giới. Chỉ tính riêng trạm sạc của VinFast, theo quy hoạch, cả nước có khoảng 150.000 cổng sạc phủ khắp 63 tỉnh thành. "Mức độ tăng trưởng trạm sạc xe thời gian gần đây cao hơn nhiều so với các nước trong khu vực và các nước có trạm sạc lớn như Mỹ và Hàn Quốc…", Bộ trưởng đánh giá.

Phối hợp xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn

Đích thân 2 Bộ trưởng Công Thương - KH &CN đã chủ trì cuộc họp về tiêu chuẩn quy chuẩn trạm xác xe điện cho thấy tầm qua trong và cấp thiết của vấn đề.

Theo Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cho xe điện và trạm sạc điện không chỉ là công cụ giúp cho quản lý nhà nước mà còn góp phần định hướng cho các nhà sản xuất, lắp ráp ô tô và ngành công nghiệp hỗ trợ trong việc bảo vệ và khuyến khích người tiêu dùng sử dụng các phương tiện giao thông giảm phát thải.

Bên cạnh các quy chuẩn, tiêu chuẩn chung cho các trụ, trạm sạc điện đã có, thì hiện nay còn thiếu những quy chuẩn, tiêu chuẩn cụ thể. Đặc biệt cũng chưa có quy định cụ thể trong việc xác định vị trí, địa điểm để xây dựng những trụ, trạm sạc điện và những quy chuẩn kỹ thuật về an toàn điện và loại hình năng lượng cung cấp cho hình thức này.

Trước sự phát triển rất nhanh của hệ thống trạm sạc xe điện, Bộ trưởng Bộ KH&CN Huỳnh Thành Đạt cũng cho rằng nếu không kịp thời có chính sách hỗ trợ phát triển mạng lưới trạm sạc, chưa xây dựng hoàn thiện được quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan đến trạm sạc thì sẽ dẫn đến sự thiếu đồng bộ, thống nhất trong triển khai hệ thống các trạm sạc cả nước…

Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt cũng cho biết, Bộ KH&CN đã công bố 8 tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) liên quan đến trạm sạc dùng cho xe điện và 3 tiêu chuẩn Việt Nam về ổ cắm. Tháng 4/2024, Bộ KH&CN cũng đã ban hành Thông tư sửa đổi bổ sung quy định về đo lường đối với phương tiện nhóm 2 với nội dung: Bổ sung "thiết bị đo điện năng sạc pin xe điện" và ban hành kế hoạch xây dựng tiêu chuẩn Kỹ thuật quốc gia năm 2024.

Trong đó, Bộ đang xây dựng 8 TCVN về ổ cắm điện, sạc điện đối với phương tiện giao thông xanh. Tuy nhiên, trong hệ thống tiêu chuẩn quốc gia Việt Nam chưa có TCVN đối với hệ thống trạm sạc xe điện.

Để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ trong công tác quản lý nhà nước về trụ/thiết bị sạc điện, tại cuộc họp, Bộ Công Thương đề nghị Bộ KH&CN sớm xây dựng, ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn về yêu cầu thiết kế, lắp đặt, vận hành đối với trụ/thiết bị sạc điện cho xe điện, đảm bảo phù hợp với các dòng xe điện lưu thông trên lãnh thổ Việt Nam.

"Bộ KH&CN sẽ phối hợp với Bộ Công Thương xây dựng các quy chuẩn của Việt Nam về các trạm sạc điện. Hiện các thông số kỹ thuật liên quan đến quy chuẩn này đã có trong tiêu chuẩn" Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt cho biết, đồng thời đề nghị Bộ Công Thương có văn bản báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phân công cho Bộ KH&CN xây dựng quy chuẩn theo quy trình rút gọn. Còn nội dung khác liên quan đến trách nhiệm của Bộ Công Thương, Bộ KH&CN sẵn sàng phối hợp.