Sức sống mãnh liệt của kinh tế TP.HCM

Từ ký ức khó quên

Bài liên quan

Chuyển động nhân sự lãnh đạo sở, ngành TP.HCM từ đầu năm đến nay

Trong cuộc đời di chuyển ở nhiều nơi trong và ngoài nước, tôi có mặt ở TP. HCM khá sớm, đó là vào mùa hè năm 1979. Lịch sử vẫn còn ghi lại đó là năm khốc liệt nhất của đời sống kinh tế thời hậu chiến.

Năm đó, thiên tai, địch họa như đồng lõa thử thách sức chịu đựng của con người. Rời miền ga Thanh Hóa, trên chuyến tàu quân sự năm đó, chúng tôi phải mất gần bốn ngày đêm ròng rã mới vào tới Sài Gòn.

Nhìn qua cửa sổ thấy cảnh vật loang loáng hiện ra hai bên đường như trong bộ phim dài tập. Khúc ruột miền Trung dài dằng dặc với đồi trọc, những cánh đồng khô cháy, thi thoảng có những khoảnh rừng già còn sót lại hai bên đường. Khi tàu tới ga Hố Nai thuộc thành phố Biên Hòa thì trời xẩm tối, nhìn ra xa về phía Nam, một quầng sáng hiện lên về phía chân trời, một người dân bán hàng rong nói: “Phía đó là Sài Gòn”.

Ngày hôm sau, lần đầu tiên tôi có mặt ở thành phố đã từng được mệnh danh là “Hòn ngọc Viễn Đông”. Khác với sự đìu hiu vắng vẻ và nhếch nhác của các đô thị miền Bắc, Sài Gòn hồi đó đã đông đúc, tấp nập. Những chiếc xe lam 3 bánh chạy dầu đi lại như con thoi khiến việc di chuyển khá thuận lợi. Chợ búa đông đúc, hàng hóa đầy ắp và người mua kẻ bán nhộn nhịp.

Mãi sau này, khi rời khỏi quân đội về học ở trường Đại học Kinh tế Quốc dân, lên thư viện đọc những cuốn sách về lịch sử kinh tế của Đặng Phong, tôi mới hình dung ra bức tranh toàn cảnh của thời đó.

Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, vinh quang quá lớn, quá lạc quan, người Việt tự cho mình là “đỉnh cao trí tuệ” ra sức siết chặt các chính sách kinh tế nhằm “tiến nhanh, tiến mạnh tiến vững chắc lên CNXH”. Cùng với chính sách đổi tiền, thống nhất tiền tệ trong cả nước, Nhà nước chủ trương xây dựng nền kinh tế gồm hai thành phần: Quốc doanh và tập thể, thực hiện chính sách “Cải tạo kinh tế tư nhân”. Kinh tế trì trệ, khủng hoảng, đời sống người dân thiếu thốn đủ đường.

Lãnh đạo Thành phố hồi bấy giờ vốn là những người từng có nhiều năm hoạt động bưng biền, chỉ huy chiến tranh du kích nên vô cùng linh hoạt, năng động. Nhìn thấy thị trường khan hiếm hàng hóa, nhân dân đói khổ nên đã áp dụng nhiều chính sách linh hoạt.

Trước hết là chính sách “phá giá thu mua” lúa của Công ty lương thực TP. HCM với sự bật đèn xanh của Bí thư thành ủy hồi đó là ông Võ Văn Kiệt. Cùng với đó là chính sách mở cửa xuất nhập khẩu cho các loại hàng hóa thiết yếu, kể cả hàng second-hand theo những con tàu viễn dương vào cảng Cát Lái…

Nhờ đó trong khi cả nước lạm phát phi mã, hàng hóa khan hiếm, đời sống nhân dân đói khổ thì ở TP. HCM đời sống người dân vẫn dễ thở hơn. Đã có thời điểm, Thành phố này đã đóng góp hơn 50% nguồn thu ngân sách cho cả nước và là một trong những địa phương hiếm hoi bội thu.

Vững vai trò đầu tàu

Sau 44 năm thống nhất đất nước, TP. HCM luôn vượt qua những khó khăn thử thách để giữ vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng, phát triển kinh tế không chỉ của các tỉnh Nam bộ mà còn của cả nước. Đến nay, Thành phố đã đạt được những thành tựu to lớn, toàn diện trên tất cả các lĩnh vực.

Trong cuộc gặp mặt với báo chí hồi đầu năm, ông Nguyễn Thành Phong, Chủ tịch UBND Thành phố cho biết năm 2019, tổng dự toán thu ngân sách nhà nước trung ương giao cho Thành phố là 399.125 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 26,3% trong tổng dự toán thu cả nước; trong đó thu nội địa chiếm 272.325 tỷ đồng, tăng 16,4% so với thực hiện năm 2018.

Như vậy, tính trung bình mỗi ngày làm việc TP. HCM phải thu hơn 1.500 tỷ đồng, xấp xỉ bằng nguồn thu ngân sách cả năm 2018 của tỉnh Cao Bằng. Mặc dù, diện tích đất đai của Thành phố chỉ chiếm 0,6%, dân số chiếm 10% cả nước nhưng kinh tế đóng góp 22% vào tổng sản phẩm nội địa quốc gia (GDP). Điều này nói lên sức sống mãnh liệt của Thành phố không chỉ ở thời điểm hiện tại mà còn trong cả quá khứ.

Mười năm đầu tiên sau giải phóng, 1976 - 1985, trong khi nền kinh tế cả nước chìm sâu vào khủng hoảng thì GDP của TP. HCM vẫn tăng bình quân 2,7%/năm. Trong thời kỳ đổi mới, kinh tế Thành phố luôn duy trì tăng trưởng ở mức cao. Từ năm 1991 đến 2010, Thành phố là một trong rất ít địa phương có tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân hai con số trong suốt 20 năm.

Từ năm 2011 đến nay, Thành phố đạt mức tăng trưởng kinh tế xấp xỉ 9%/năm, gấp 1,6 lần mức bình quân cả nước. GDP bình quân đầu người liên tục tăng nhanh, khoảng 700 USD giai đoạn 1995-1996, đến hết năm 2018 đạt xấp xỉ 7.500 USD. Quy mô kinh tế, tiềm lực và sự đóng góp cho cả nước ngày càng lớn. Trong nhiều năm liền, TP. HCM thường xuyên đã đóng góp xấp xỉ 30% trong tổng thu ngân sách cả nước.

Sau 44 năm thống nhất đất nước, TP. HCM luôn giữ vững vai trò là đô thị đặc biệt. Kể từ khi KCX Tân Thuận được thành lập đầu tiên vào năm 1991, đến nay trên địa bàn Thành phố đã có 18 KCN - KCX. TP. HCM là địa phương tiên phong trong việc tạo môi trường thông thoáng, minh bạch, thuận lợi và hấp dẫn đối với doanh nghiệp, nhà đầu tư thuộc các thành phần kinh tế.

Nhìn về tổng thể, với những thành tựu to lớn đạt được trên nhiều phương diện kinh tế của TP. HCM trong suốt hơn 44 năm qua, có thể nhận thấy, đó là kết quả từ sự nhận thức sâu sắc, nhạy bén, đổi mới tư duy của lãnh đạo nhiều thế hệ ở một đô thị có sức sống mãnh liệt nhất không chỉ của cả nước mà còn của cả khu vực.

Trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4, Thành phố đang tiên phong trong việc xây dựng đô thị thông minh và vẫn tiếp tục chứng minh vị trí dẫn đầu của cả nước.

Bài liên quan

Thị trường bất động sản ven TP.HCM vẫn sôi động

TP.HCM chi hàng tỷ đồng cho cuộc thi quốc tế ý tưởng quy hoạch phát triển Khu đô thị sáng tạo phía Đông

Cải tạo, nâng cấp tuyến đường sắt Hà Nội – TP.HCM sẽ đầu tư gần 2.000 tỷ đồng

TP.HCM lọt Top 2 thành phố có giá nhà rẻ nhất trên thế giới