Đề xuất đánh thuế 0,1% cho mỗi giao dịch chuyển nhượng vàng miếng

Sáng 4/11, tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội nghe tờ trình của Chính phủ và báo cáo thẩm tra của Uỷ ban Kinh tế và Tài chính về dự án Luật Thuế TNCN (sửa đổi).

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, dự thảo Luật Thuế TNCN (sửa đổi) hoàn thiện quy định về cách tính thuế, thu nhập chịu thuế đối với từng loại thu nhập, kết cấu lại và điều chỉnh tên một số điều để tương ứng với nội dung sửa đổi.

Đồng thời, sửa đổi, hoàn thiện quy định miễn thuế đối với thu nhập do quỹ hưu trí tự nguyện, quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung chi trả; thu nhập của cá nhân làm việc tại một số tổ chức quốc tế đặc thù; thu nhập của cá nhân là chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ công ty TNHH một thành viên; tiền lương, tiền công trả cho những ngày không nghỉ phép.

Mức doanh thu không phải nộp thuế TNCN là 200 triệu đồng/năm

Dự thảo luật sửa đổi quy định về thuế TNCN đối với cá nhân kinh doanh, trong đó bổ sung các khoản thu nhập từ hoạt động đại lý, môi giới, hợp tác kinh doanh với tổ chức; thu nhập từ hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số vào thu nhập chịu thuế từ kinh doanh để mở rộng cơ sở thuế, đảm bảo công bằng giữa các đối tượng nộp thuế cũng như giữa các khoản thu nhập phát sinh, phù hợp với yêu cầu hội nhập quốc tế và góp phần nâng cao tính minh bạch của chính sách, tạo thuận lợi cho công tác quản lý thuế.

"Sửa đổi quy định mức doanh thu không phải nộp thuế TNCN là 200 triệu đồng/năm để đảm bảo đồng bộ với quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng vừa được Quốc hội ban hành. Đồng thời, giao Chính phủ điều chỉnh mức để phù hợp với việc quản lý thuế đối với cá nhân kinh doanh", Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.

Về phương pháp tính thuế đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú, dự thảo Luật bổ sung phương thức tính thuế trên thu nhập đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú như sau: "Thuế đối với cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng được xác định bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất 17%; đối với cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 50 tỷ đồng thì áp dụng thuế suất 20%. Thu nhập tính thuế được xác định bằng doanh thu của hàng hóa, dịch vụ bán ra trừ (-) chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh trong kỳ tính thuế".

Đồng thời, điều chỉnh nâng mức thuế suất đối với một số khoản thu nhập từ hoạt động cung cấp sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số về giải trí, trò chơi điện tử, phim số, ảnh số, nhạc số, quảng cáo số từ 2% lên 5%.

Dự thảo luật cũng sửa đổi quy định về giảm trừ gia cảnh, giảm trừ đối với các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo. Bộ trưởng Tài chính cho biết, ngày 17/10/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Nghị quyết của UBTVQH về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế TNCN.

Theo đó, điều chỉnh mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế từ 11 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu đồng/tháng, điều chỉnh mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc từ 4,4 triệu đồng/tháng lên 6,2 triệu đồng/tháng và mức giảm trừ gia cảnh mới sẽ được thực hiện kể từ khi Nghị quyết có hiệu lực thi hành và áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, theo đó, cá nhân sẽ được khấu trừ theo mức giảm trừ gia cảnh mới ngay từ tháng 1/2026.

Điều chỉnh biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công theo hướng giảm số bậc thuế từ 7 bậc thành 5 bậc và nới rộng khoảng cách giữa các bậc

Theo Bộ trưởng Tài chính, trong quá trình xây dựng dự án luật, tại hồ sơ gửi lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương, các Đoàn đại biểu Quốc hội và các tổ chức, cá nhân liên quan, cơ quan soạn thảo dự kiến 2 phương án về biểu thuế.

Một là, sửa đổi biểu thuế còn 5 bậc với khoảng cách giữa các bậc lần lượt là 10, 20, 20, 30 triệu đồng, 5 bậc tương ứng với các mức thuế suất là 5%, 15%, 25%, 30%, 35% và bậc thuế suất cuối cùng là 35% áp dụng đối với phần thu nhập tính thuế trên 80 triệu đồng/tháng.

Theo tính toán cùng với việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh mới, phương án điều chỉnh Biểu thuế này giảm thu khoảng 26.400 tỷ đồng/năm.

Hai là, sửa đổi biểu thuế còn 5 bậc với khoảng cách giữa các bậc tăng dần đều 10, 20, 30, 40 triệu đồng và các mức thuế suất tương tự phương án 1 là 5%, 15%, 25%, 30%, 35%, bậc thuế suất cuối cùng là 35% áp dụng đối với phần thu nhập tính thuế trên 100 triệu đồng/tháng.

Theo tính toán cùng với việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh mới, phương án điều chỉnh biểu thuế này giảm thu khoảng 27.400 tỷ đồng/năm.

Qua tổng hợp các ý kiến tham gia, đa số ý kiến đồng tình theo phương án 2 và Chính phủ đã trình Quốc hội theo phương án 2 nêu trên. Theo phương án này, đa số các bậc thuế mức huy động đều giảm so với hiện hành.

"Tuy nhiên, trên cơ sở ý kiến thẩm tra, ý kiến thảo luận tại tổ và hội trường của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ nghiên cứu tổng thể và có bổ sung đánh giá kỹ lưỡng để đảm bảo hợp lý, báo cáo Quốc hội xem xét", ông Nguyễn Văn Thắng nói.

Ngoài ra, dự thảo luật cũng điều chỉnh ngưỡng thu nhập để xác định thu nhập tính thuế đối với một số khoản thu nhập như thu nhập từ trúng thưởng, từ bản quyền, từ nhượng quyền thương mại, từ nhận thừa kế, quà tặng từ 10 triệu đồng lên 20 triệu đồng.

Chuyển nhượng vàng miếng chịu mức thuế 0,1%

Cũng theo Bộ trưởng Tài chính, dự thảo luật đã bổ sung thêm một số khoản thu nhập vào thu nhập khác chịu thuế TNCN như thu nhập từ chuyển nhượng tên miền internet quốc gia Việt Nam ".vn"; thu nhập từ chuyển nhượng kết quả giảm pháp thải khí nhà kính, chuyển nhượng tín chỉ carbon; thu nhập từ chuyển nhượng biển số xe ô tô trúng đấu giá theo quy định của pháp luật; thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số, chuyển nhượng vàng miếng;....

Đối với các giao dịch vàng miếng, theo quy định của pháp luật về kinh doanh vàng và pháp luật về đầu tư thì hoạt động kinh doanh vàng miếng là hoạt động kinh doanh có điều kiện, chỉ có doanh nghiệp, tổ chức tín dụng được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phép kinh doanh mua bán vàng miếng mới được phép kinh doanh vàng miếng; hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng không có giấy phép là hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng.

Vì vậy, cá nhân không được phép kinh doanh vàng miếng, việc mua bán vàng miếng của cá nhân mà có thu nhập được xác định là thu nhập khác (không phải thu nhập từ kinh doanh).

"Dự thảo luật đề xuất thu thuế 0,1% đối với hoạt động chuyển nhượng vàng miếng để nâng cao tính minh bạch của thị trường, hạn chế đầu cơ và giao Chính phủ quy định cụ thể ngưỡng giá trị vàng miếng chịu thuế, thời điểm áp dụng và điều chỉnh thuế suất cho phù hợp với lộ trình quản lý thị trường vàng", Bộ trưởng Tài chính nhấn mạnh.

Cần xây dựng các quy định đảm bảo công bằng giữa các nhóm thu nhập

Thẩm tra dự án luật này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi thống nhất việc sửa đổi luật. Trong đó, về mức giảm trừ gia cảnh, kinh nghiệm các nước cho thấy mức giảm trừ gia cảnh trên thực tế không được điều chỉnh một cách quá thường xuyên, liên tục và không phải là những nội dung mang tính cấp bách cần giao Chính phủ quy định để bảo đảm tính linh hoạt, kịp thời.

Do đó, đề nghị tiếp tục quy định cụ thể mức giảm trừ gia cảnh trong dự thảo luật, đồng thời giao Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh trong trường hợp cần thiết, phù hợp với nhu cầu thực tế.

Đối với đề nghị bổ sung quy định thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng vào diện thu nhập chịu thuế, nhiều ý kiến đề nghị cân nhắc thỏa đáng việc áp thuế đối với chuyển nhượng vàng miếng để tránh bất cập cho người dân có hoạt động chuyển nhượng vàng không vì mục đích đầu cơ, kinh doanh.

Việc đánh thuế vào khoản tiết kiệm từ vàng của người dân có thể không mang ý nghĩa nhân văn, xã hội và quản lý kinh tế; đồng thời đề nghị Chính phủ cung cấp thông tin về thời điểm dự kiến áp dụng các quy định này.