Khoác lên di sản 'chiếc áo mới' tại Festival Thăng Long - Hà Nội

Vào lúc 20h ngày 7/11 tại Hoàng Thành Thăng Long, Hà Nội sẽ diễn ra Lễ khai mạc Festival Thăng Long - Hà Nội 2025, với chủ đề "Di sản - Kết nối - Thời đại".

Đây không chỉ là một sự kiện văn hóa, mà là lời khẳng định của Thủ đô về vị thế Thành phố Sáng tạo UNESCO, nơi cội rễ ngàn năm được thắp sáng bằng công nghệ và tầm nhìn chiến lược.

Sự kiện do Sở VH&TT TP. Hà Nội tổ chức dưới sự chỉ đạo của TP. Hà Nội, được kỳ vọng trở thành một bước ngoặt, nơi di sản thức tỉnh, hòa mình vào dòng chảy đương đại, kiến tạo nên những giá trị kinh tế và văn hóa mới cho Hà Nội.

Lễ khai mạc được cấu trúc thành 3 chương lớn. Trong đó, chương I đặt trọng tâm vào việc tôn vinh và tái hiện những giá trị cốt lõi, lâu đời của văn hóa Việt Nam.

Để chạm tới chiều sâu lịch sử, BTC đã chọn lọc những di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu của đồng bằng Bắc Bộ, gắn liền mật thiết với sinh hoạt và lịch sử của Thăng Long - Hà Nội. Các làn điệu dân ca, dân vũ truyền thống như Xẩm, Chèo, Ả đào, Hát Văn cùng với Hát Văn Huế và Múa Chén được sử dụng để giúp khán giả cảm nhận rõ ràng nguồn cội, khẳng định Di sản chính là căn cốt, là linh hồn của dân tộc.

Chương II mang thông điệp mở rộng, minh họa cho sự kết nối trên nhiều phương diện. Đây là sự hội tụ, giao thoa văn hóa từ 3 cố đô và các vùng văn hóa đặc trưng của Việt Nam, thể hiện sự kết nối về mặt không gian và vùng miền.

Tuy nhiên, kết nối không chỉ là sự hòa hợp địa lý mà còn là sự hòa quyện đầy tinh tế giữa truyền thống và thời đại, giữa nghệ thuật truyền thống với các hình thức dàn dựng, âm thanh, ánh sáng hiện đại. Sự giao thoa này là cầu nối khẳng định di sản chỉ thực sự sống khi nó đồng hành cùng sự phát triển đương đại.

Chương III - chương cuối cùng hướng đến tương lai và khát vọng sáng tạo của Thủ đô. Mục tiêu là các di sản phải vừa gìn giữ bản sắc văn hóa nhưng cũng trở thành nơi tạo ra các giá trị về kinh tế và là trọng tâm để xây dựng công nghiệp văn hóa cho thủ đô Hà Nội.

BTC cho biết, để thực hiện một bức tranh di sản tổng hòa và sống động, đã huy động gần 1.000 diễn viên chuyên nghiệp từ các đơn vị hàng đầu như Nhà hát Múa Rối Thăng Long, Nhà hát Chèo Hà Nội, cùng với sự tham gia của các nghệ nhân phường, xã. Các nghệ nhân giữ vai trò hạt nhân trung tâm, trình diễn bản sắc nguyên trạng của các di sản và yếu tố nghệ thuật. Chương trình cũng sẽ tái hiện lại một số lễ hội, trò tích truyền thống như: Múa giảo long, con đĩ đánh bồng, kéo co ngồi, đấu vật.

Khoác lên di sản "chiếc áo mới"

Festival Thăng Long - Hà Nội khẳng định tinh thần "thời đại" thông qua việc ứng dụng công nghệ đỉnh cao, biến di sản thành cảm hứng mới.

Để tạo nên trải nghiệm thị giác và âm thanh trong sân khấu 360 độ của lễ khai mạc, BTC sử dụng hệ thống trang thiết bị hiện đại và công nghệ trình chiếu 3D mapping; Hệ thống lập trình tự động, hệ thống timecost để đồng bộ hóa các tiết mục, tạo nên sự chính xác trong dàn dựng. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ âm thanh surround hứa hẹn mang lại trải nghiệm đặc sắc và sống động cho khán giả.

Theo BTC, thách thức sáng tạo lớn nhất là làm thế nào để kết hợp các loại hình nghệ thuật truyền thống sâu sắc (ca trù, múa rối, chèo) với các yếu tố công nghệ hiện đại mà không làm mất đi giá trị cốt lõi của di sản. Mục tiêu không chỉ gìn giữ giá trị cốt lõi, mà còn là bồi đắp thêm các yếu tố để các di sản khoác lên mình chiếc áo mới đầy sức sống. Do đó, công nghệ chính là cầu nối để các màn diễn lớn, mang hơi thở đương đại vào các giá trị truyền thống, nhằm tạo ra các giá trị về kinh tế và xây dựng công nghiệp văn hóa cho Thủ đô.

Cùng với sự kết hợp này là sự góp mặt của các nghệ sĩ tên tuổi, gồm: NSND Thu Huyền, NSƯT Diệu Hằng, NSƯT Văn Ty, NSƯT Như Huỳnh, Trọng Tấn, Tùng Dương, Anh Tú, Ca nương Kiều Anh, Mai Tuyết Hoa, Nhật Huyền, Quách Mai Thy, An Thu An, sẽ tạo nên các màu sắc đa dạng và sự kết hợp mới lạ giữa truyền thống và đương đại trong đêm khai mạc.

Festival Thăng Long - Hà Nội được định hướng là hoạt động thường niên, quy mô lớn, với mục tiêu chiến lược không chỉ là sự kiện văn hóa mà là tạo ra những sản phẩm độc đáo của ngành công nghiệp văn hóa sau khi kết thúc.

Để đảm bảo tinh thần "Festival không khép lại - mà mở ra chu kỳ sáng tạo mới", BTC đang xây dựng các chương trình, hoạt động biểu diễn đều hướng tới là những vở diễn sẽ diễn ra thường kỳ. Điều này nhằm tạo nên các không gian, các trải nghiệm đa dạng cho du khách khi đến với Hà Nội. Sau sự kiện, BTC sẽ đánh giá để bắt đầu xây dựng các mô hình và vở diễn, tạo sự đa dạng về các loại hình giải trí nghệ thuật cho Thủ đô.

Công tác chuẩn bị đã được triển khai rất sớm, bắt đầu từ tháng 4/2025. Đến thời điểm hiện tại, cơ bản đã hoàn thành khoảng 80% công đoạn.